ەتەككىر ايەلدەر دەنساۋلىعىنىڭ سەگىنالى
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور:ايناگۇل | جاڭالانعان ۋاقىت:2017-03-17 16:51:00


    ەتەككىر ايەلدەر دەنساۋلىعىنىڭ اقاۋسىزدىعىن تەكسەرەتىن ەڭ جاقسى كورسەتكىش، جۇڭگوشا شيپاگەرلىك بويىنشا، ەتەككىر ادام دەنەسىندەگى ىشكى مۇشەلەردىڭ سايكەسۋى ۇيلەسىمدى بولعاندا عانا قالىپتى بولادى.


    قالىپتى ەتەككىردىڭ ءتۇسى قىزعىلىت ءتۇستى بولىپ، قويۋلانبايدى، كەي كەزدەرى ماتىكەدەن جابىسقاق سۇيىقتىق ءبولىپ شىعارادى. ەگەر ەتەككىردىڭ ءتۇسى ەرەكشە قانىق قىزىل بولسا، ىستىعىڭ وتە كۇشتى بولعاندىقتان، باۋىردىڭ شانشۋىن كەلتىرىپ شىعارادى؛ ەگەر قاندا قان ۇيىعى بار بولسا بۇل دەنەڭىزدى قاتتى سۋىق العاندىعىنان دەرەك بەرەدى؛ ەگەر ەتەككىردىڭ مولشەرى از بولسا، قان جەتىسپەۋشىلىكتەن دەرەك بەرەدى، بۇل كەزدە ءسوزسىز قان تولىقتاۋ كەرەك.


    ادەتتە ەتەككىردىڭ ۋاقىتتى 5 تە 7 كۇن بولادى، ەگەر 30 دا 40 جاس ارالىعىندا بولسا 3 تە 4 كۇننەن 2 دە 3 كۇنگە قىسقارادى، بۇل كەزدە مولشەرى دە ازايادى، بۇل كەزدە مەزگىلىنەن بۇرىن ەتەككىر توقتاۋدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ىشكى سەكىراتسيا مۇشەلەرىن تەڭشەۋىمىز كەرەك. قالىپتى ەتەككىردىڭ مولشەرى 80 دە 100 ميلليليتردىڭ ارالىعى دا بولادى، ادەتتە ەتەككىر العاشقى كۇنى مولشەرى از بولادى دا،2-3-كۇندەرى مولشەرى ءبىرشاما كوپ بولادى، 4-كۇنىنەن باستاپ ازايىپ، 6-7-كۇندەرى تازارىپ بولادى، ەگەردە ەتككىر كەلگەن كۇننەن باستاپ ۇزدىك–سوزدىق بولسا ياعني بىردە بار، بىردە جوق بولسا، ىشكى سەكىراتسيانىڭ قالىپسىزدىعىنىڭ بەلگىسى، بۇل كەزدە ءسوزسىز تەڭشەۋگە تۋرا كەلەدى.


    قالىپتى ەتەككىر مەزگىلى 28 دە 35 كۇن بولادى، كەيدە ءبىر اپتا ىلگەرى نە كەيىن بولۋى قالىپتى قۇبىلىس بولادى. ەگەر جارىم جىل ىشىندە ەتەككىر مەزگىلىنەن باسقا ۋاقىتتا ەتەككىردەن قان كورىنەتىن بولسا دارىگەرگە بارىپ تەكسەرىلۋ كەرەك، بۇل مەزگىل جاتىر راگىنىڭ باستاپقى مەزگىلى بولىپ داۋالانۋىڭىزدىڭ جاقسى ورايى سوندىقتان استا قاعىس قالدىرماڭىز.


    ەتەككىر مەزگىلىندە بەلىڭىز سىزداپ، ءىشىڭىز اۋىرىپ، مىنەزىڭىزدە سابىرسىزدانۋ قاتارلى بەلگىلەر ەتەككىر مەزگىلىندەگى ورتاق اۋىرۋ بەلگىسى بولادى، ادەتتەگى جاعدايدان العاندا ادەتتە ەرەسەكتىك مەزگىلگە وتكەننەن كەيىن بۇنداي جاعداي بىرتىندەپ باسەڭدەيدى، وتە–موتە 30 جاستان كەيىن نەمەسە تۋىت مەزگىلىننەن كەيىن دە بۇنداي جاعدايلار كورنەكتى بولسا، ىشكى سەكىراتسيانىڭ قالىپسىزدىعىنىڭ ايقىن بەلگىسى دەۋگە بولادى.


    جۇڭگوشا شيپاگەرلىكتە ايەل ادامداردىڭ قانى تولىق بولۋ كەرەك، سوندا عانا دەنەسى قۋاتتى بولادى، ايەلدەر ەتەككىردەن ءبىر اپتان، پىسقان ويماقگۇل، اق شۇعىنىق،چۋان چيوڭ قاتارلى جۇڭگوشا دارىلەردى دەنساۋلىق جاعدايىڭىزعا قاراي تۇتىنۋىڭىزعا بولادى.


    ەتەككىر قالىپسىزدىعىن الدىن الۋ شارالارى


    ايەل ادامداردىڭ كوڭىل–كۇيى تۇراقتى بولماعان نەمەسە ەتەككىر قالىپسىز بولعان ومىراۋى سىزداپ اۋىرعان كەزدە، 5 تە 10 گرام راۋشانگۇل شايىن قايناعان سۋعا 20 دا 30 مينۋت بىقتىرىپ تۇتىنعاندا، اۋىرۋ جاعدايى كورنەكتى جاقسارادى، راۋشانگۇل شايىنىڭ ءدامى ءتاتتى بولىپ ءسال عانا قىشقىل بولادى، بۇل شاي كوڭىل–كۇيدى تۇراقتاندىرىپ، مازاسىزدىقتان ارىلتىپ، قان تاراتۋ رولىن اتقارادى، راۋشانگۇل شايىنىڭ ءيىسى جاعىمدى، دارىلىك رولى جوعارى بولىپ باۋىردى قۋاتتاندىرىپ، قاندى تاراتىپ ەتەككىردى تەڭشەيدى، ءارى كوڭىل–كۇيىڭىزدى جادىراتادى، بۇل شاي باۋىر اسقازان قىزمەتىنىڭ جاقسى بولماۋىنان تۋىنداعان كوكىرەك پەرنەسىنىڭ قابىنۋى،اسقازان سىزداپ اۋىرۋ، ەتەككىر قالىپسىزدىعى نەمەسە ەتەككىر مەزگىلىنەن بۇرىنعى ومىراۋدىڭ سىزداپ اۋىرۋىنا ەم بولادى. راۋشانگۇل شايى بەتىڭىزدەگى تارعىل داقتاردى دا ەمدەۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى، بۇل شايدى ورتا جاستاعى ايەلدەردىڭ تۇتىنۋىنا بولادى، بۇل شاي بەت تەرىڭىزدى قورعاپ،قابىنۋدى قايتاراتىن ءتابيعي سۋسىندىق رەتىندە پايدالانۋىڭىزعا بولادى.


    ەتەككىر مەزگىلىندە شانشىپ اۋىراتىن ادامدار كوڭىل بولۋگە ءتيىستى مازمۇندار: ەرتەرەك بارىپ شيپاحاناعا تەكسەرىلىپ داۋالانۋ، مۇندا وتە–موتە تەرلەۋ، اياق –قولدىڭ مۇزداپ تۇرۋى، بەت الپەتىڭىزدىڭ كوگەرۋى قاتارلى اۋىرۋ جاعدايلارى اسقىنعاندا بۇرىنعى اۋىرۋ نەگىزىندەگى جىنىستىق اۋىرۋ ما؟ الدە باسقا اۋىرۋلاردان تۋىنداپ تۇرما؟ دەگەن ماسەلەگە ەرەكشە نازار اۋدارۋ كەرەك. ەتەككىر مەزگىلىندەگى اۋىرۋ اۋىرلاسقاندا جايلانىپ جاتىپ جارىم نەمەسە ءبىر كۇن دەمالساڭىز ءىش اۋىرۋىڭىزدى جەڭىلدەتۋگە بولادى. ەتەككىر كەلۋدىڭ الدى–ارتىندا نەمەسە ەتەككىر كەلگەن مەزگىلدە جىلۋلىققا ەرەكشە كوڭىل ءبولۋ،سونىمەن بىرگە قالىپتان تىس ەڭبەك ىستەپ شارشاماۋ كەرەك. قاتىقسىز تاماقتارمەن تاماقتانىپ، اس قورتۋدىڭ قولايلى بولۋىنا جاعداي جاراتۋ كەرەك. ىستىق–سۋىق، اشتى–تۇشتى تاعامدارمەن تاماقتانىپ تىتىركەنۋدەن اۋلاق بولعان ءجون. سىرتقى جىنىس مۇشەسىنىڭ تازالىعىنا كوڭىل ءبولىپ، ءار كۇنى تازا سۋمەن جۋىنۋ، رۋحاني كوڭىل كۇيگە باسا نازار اۋدارىپ، قۇسالىقتان، كوڭىل–كۇي كەدەرگىلىگىنەن اۋلاق بولىپ ەرەكشە تاماشا رۋحاني كوڭىل–كۇيدى ساقتاۋ كەرەك.


اۋدارعان: جاينا دالاباي قىزى
شاعانتوعاي اۋداندىق راديو-تەلەۆيزيا مەكەمەسى