ميكروب جوياتىن كوكونىس _ پياز
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2017-08-30 15:06:00


    پيازدىڭ اسىلگى شىققان جەرى باتىس ازيا بولىپ، 5 مىڭ جىلدىق تاريحقا يە، 20–عاسىردىڭ باستاپقى كەزدەرىندە ەلىمىزگە كىرگەن. پيازدىڭ باتىستا «كوكونىس حانىمى» دەگەن اتاعى بار.


    دەنساۋلىققا پايدالى جاعى


    پيازدىڭ قابىعى مەن ساباعىندا كۇكىرتتى پروپيلين مول بولىپ، ءدامى اشتى بولادى، سۋىقتى قايتارىپ، رۋحتى سەرپىلتەدى. جۇقپالى تۇماۋدى تەجەپ، اس قورىتۋ بەزىن تىتىركەندىرىپ، تابەتتى ارتتىرىپ، اس قورىتۋدى جاقسارتادى.


    پيازدىڭ قۇرامىنداعى قۋىق استى بەز زاتى A نىڭ قان تامىرلاردى كەڭەيتىپ، قاننىڭ جابىسقاقتىعىن تومەندەتەتىن، ناتري تۇزىن ءبولىپ شىعاراتىن، قان قىسىمدى تومەندەتەتىن، قان ۇيۋدان ساقتايتىن رولى بار.


    پيازدىڭ قۇرامىنداعى قاتەرلى ىسىككە قارسى زات _ ەمەن اعاش قابىعى ءتارىزدى سارى زات ەڭ ءونىمدى تابيعي قاتەرلى ىسىككە قارسى زات بولىپ، قاتەرلى ىسىك كلەتكالارىنىڭ ءوربۋىن تەجەيدى، پيازدىڭ قۇرامىنداعى ۋسارىمساق زاتى سياقتىلار كۇشتى وسىمدىك ميكروبىن ولتىرگىش بولىپ، پيازدى شيكىدەي جەۋ تۇماۋدان ساقتايدى.


    ءتيىمدى –ءتيىمسىز جاعى


    پياز قارسىلىق قۋاتى تومەندەرگە، اسقا تابەتى تارتپايتىندارعا، تۇماۋ تيگەندەرگە، جۇرەك–قان تامىر اۋرۋى بارلارعا، قاتەرلى ىسىك اۋرۋىنا شالدىققاندارعا وتە ۇيلەسەدى. تەرىسى قىشيتىندارعا، كوز اۋرۋى بارلارعا، وكپە، اسقازان اۋرۋى بارلارعا جاقپايدى، اۋرۋدى، ءتىپتى، اسقىندىرادى، پيازدى مولشەردەن ارتىق پايدالانسا كوزدى بۇلدىراتىپ، اسقازان–ىشەكتى كەپتىرىپ، جەل كەلتىرەدى.


    تاڭداۋ ءادىسى


    باسى ۇلكەن، ءبۇتىن، جىلتىر، كوكتەمەگەن، ويىعى جوق، جارىلماعان پيازدى تاڭداۋ ەڭ ۇيلەسىمدى بولادى. اق قابىقتى پيازدىڭ ەتى جۇمساق، سۋى كوپ، تىعىزدىعى جوعارى بولىپ، ۇزاعىراق پىسىرعاندا ساپ–سارى بولىپ ءتىل ۇيىرەدى، شيكىدەي جەۋگە، قاقتاپ نەمەسە بىقتىرىپ جەۋگە ۇيلەسەدى. قىزىل قابىقتى پيازدىڭ ەتى قىزىل، ءبىرشاما اشتىراق بولىپ، قۋىرماشقا، سالقىن ساي جاساۋعا ۇيلەسەدى. سارى قابىقتى پيازدىڭ ەتى سارى بولىپ، جۇمساق، جىڭىشكە، ءتاتتى ءارى ازىراق اشتى بولادى. شيكى جەۋگە، توساپقا ماتىرىپ جەۋگە ۇيلەسەدى.


حانزۋشادان اۋدارعان: گۇلنار يمانعازى قىزى