ساپالى ازىقتىقتاردى تۇتىنۋدىڭ 10 ءتۇرلى پايداسى
كەلۋقاينارى: |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2017-12-06 09:26:00

ۋاڭ ميڭ

 


    سەمىرۋ قوعامداعى اۋىر ماسەلە بولا تۇرسادا، ءبىراق ارىقتاۋ ساپاسىز ازىقتىقتاردى تۇتىنۋعا ۋاكىلدىك ەتپەيدى. ءتىپتى ساپالى ازىقتىقتاردى تۇتىنۋ كوپتەگەن جاقسىلىقتاردى الا كەلەدى. جۋىقتا، ا ق ش تىڭ «حۋفيڭتون پوچتا گازەتىندە »، اس-سۋدىڭ ادامدار اقاۋسىزدىعىنا جەتكىزەتىن 10 ءتۇرلى پايداسىن قورتىندىلادى.


    1- قىزمەت ونىمدىلىگىن ارتتىرادى. اۋتوكولىك سياقتى، ۇلكەن ميدا جوعارى ساپاداعى جانار زاتپەن قامدالعاندا قىزمەتتى ارتتا تۇسەدى. زەرتتەۋدە، ساپاسىز تاماق تۇتىناتىنداردىڭ قىزمەت مولشەرى تومەندەۋىنىڭ حاۋىپى 66 پايىز ارتاتىندىعىن بايقاعان. اقاۋسىزدىق تەپە-تەڭدىگىندە اس-سۋ ۇلكەن مي قىزمەتىن قاجەتتى جانار زاتپەن قامداپ، كوپتەگەن ەنەرگيانى ساقتاپ ءارى قىزمەت ونىمدىلىگىن جوعارلاتادى.


    2- كوڭىل كۇيدى جادىراتادى. ادامداردىڭ ازىقتانۋى ۇلكەن مي قىزمەتىنە كورىنەكتى ىقپال تۋدىرادى. ءبىر تال باناندا 10 ميللي گرام دوپامينە بولىپ، بۇل تۇردەگى حيميالىق زات كوڭىل كۇيدى سەرگىتەدى. مول پوليوپحنولدى قارا شوكىلاد قاندى سارسۋ زات ءبولىنۋ قىزمەتىن تەزدەتەدى. بۇل تۇردەگى نەرۆتىك زات جەتكىزۋدىڭ جابىعۋشىلىقتى باسەيتۋ رولى بولادى.


    3- قىسىمدى ازايتادى. كەيبىر ازىقتىقتار اعزاداعى گورمون (سۋ تەكتى كورتيزون)قۇرامىن تەڭشەيدى. كەيبىر زەرتتەۋدە، ۆيتامين c، ومەگا 3 ماي قىشقىلى مەن ماگني ەلەمەنتتى ازىقتىقتاردىڭ سۋ تەكتى كورتيزون قۇرامىن باسەيتۋگە پايداسى بارلىعىن انىقتادى. اعزاداعى باياۋ قوزعىشتىق بەلوكتى ىدىراتدى. بەلوك قۇرامى مول ازىقتىقتاردى تۇتىنۋ (بالىق ەتتى مەن ءسۇت ونىمدەرىن قامتيدى)بەلوك قۇرامىن تولىقتاپ، سۋ تەكتى كورتيزوننىڭ ءبولىنۋ مولشەرىن تەجەيدى.


    4- سالماق ارتۋىن تىزگىندەيدى. كەيبىر قاراپايىم تالعامدار اقاۋسىزدىقتىڭ ورنىن باسىپ (ەگەر سۋدىڭ ورنىنا بوجىما سۋسىندى، ءسابىزدىڭ ورنىنا قۋىرلعان كارتوپ جاپىراقتاماسى، سالات مايىنىڭ ورنىنا ادەتتەگى مايدى تۇتىنسا)، سالماقتى تەجەپ قانا قويماي، شىعىمدى دا شەكتەيدى. ا ق ش تىڭ زەرتتەۋىندە، كادۋەلگى ءبىر وتباسى جىلىنا سۋسىندىقتىڭ وزىنە 850 ا ق ش دولارىن جۇمسايدى. ول سۋدى تۇتىنعانعا قارعاندا ءالى دە قايدا ارزان بولاتىندىعىن دالەلدەدى.


    5- قوماعايلانۋ ازايادى. ازىقتىقتاردى تۇتىنۋدا ساپاسى سانىنان ءتىپتى ماڭىزدى. جاڭا ازىقتىقتاردىڭ قۇرامىندا قورەكتىك زاتتار از بولادى. سويتىپ اعىزاداعى قورەكتىك زاتتاردىڭ تەز قورتىلۋىنان ساقتانۋعا بولادى.


    6- ءدامى تاڭدايعا تاتي تۇسەدى. ءدام ءبىر ءتۇرلى سۋبيەكتيۆ باعا بولعانمەن، ءبىراقتا مانەرلەنگەن زالالسىز ازىقتىقتاردى تۇتىنساڭىز ءدامى تاڭدايدان كەتپەيدى. ەكى كوزى سوقىرعا تۇتقيىل سىناعاندا، سىناققا قاتىناسۋشى ورگانيكالىق كوفەنىڭ ادەتتەگى كوفەگە قارعاندا ءدامدى ەكەنىن دەپ قارعان. الايدا بۇل ەكى ىستاكانداعى كوفە ۇپ-ۇقساس. ول بۇكىلدەي ۇلكەن ميدىڭ سۋبيەكتيۆ تانىمى عانا.


    7- تەرى جىلتىراي تۇسەدى. زالاسىز ازىقتىق تەرىنىڭ قارتايۋىن جاقساراتدى. جەمىس پەن كوكتاتتاردىڭ قۇرامىندا انتيوكسيگەن مول بولىپ، تەرىنى قورعاۋ رولى بولادى. جاڭا شىرىندى جەمىستىڭ قۇرامى جانە انتيوكسيگەن مەن اقبالىقتىڭ قۇرامىندا ومەگا 3 ماي قىشقىلى كوللاگەننىڭ تۋىنداۋىن تەزدەتىپ، تەرىنىڭ قارتايۋ بارىسىن باياۋلاتادى.


    8- ساۋ-سالەمەت بولاسىڭ. ساپاسىز ازىقتىقتى (اسىرەسە ۇزاق ۋاقىت ) تۇتىنعاندا ادامدار كوپتەگەن سوزىلمالى اۋىرۋعا تاپ بولۋدىڭ (ماسەلەن:راك اۋىرۋى، قانىتتى نەسەپ، سەمىزدىك جانە جۇرەك اۋىرۋى)ءبىر حاۋىپتى پاكتور. ەگەر اعزاعا قاجەتتى بەلوك، ۆيتامين مەن مىنەرال زاتتار جەتكىلىكتى سىمىرلمەسە، بۇلشىق ەتتىڭ سالماعى ازايىپ، مايدىڭ جينالۋى ارتادى. كەيبىر وقىمىستىلار راك اۋىرۋىىنا دۇشار بولۋدىڭ 30 پايز ساپاسىز ازىق تۇتىنۋمەن قاتىستى دەپ توپشىلاعان. 6000 نان استام ايەلدەرگە زەرتتەۋ جۇرگىزگەندە، كاپۋستا، بۇيرا كوكونىس، قىشى شەشەگى مەن قاۋدان كاپۋستاسىن كوپ مولشەردە تۇتىناتىنداردىڭ ەتەككىرى توقتاعاننان كەيىن ومىراۋ بەز راگىنا شالدىعۋ حاۋىپى بارىنشا تومەندەيدى.


    9- عۇمىر ۇزاق بولادى. ساپالى ازىق ءتۇرلى اۋىرۋلاردىڭ الدىن الادى دا ۇزاق ءومىر سۇرەسىڭ. ءبىر زەرتتەۋدە:ەگەر جەتپىستى جەلكەلەگەن ايەلدەر جەمىس-جيدەك كوكونىستەردى مولىنان تۇتىنۋ مەن بىرگە قاجىرلىقپەن شىنعۋدى بىرلەستىرسە، عۇمىرى كورىنەكتى ۇزارتىندىعىن دالەلدەسە. كەيبىر زەرتتەۋلەردە قاتىقسىز قارا تاماق پەن ەتتى از تۇتىنۋشىلار ءتىپتى دە ۇزاق ءومىر سۇرەتىندىگىن، جاڭعاق جەيتىندەردىڭ ومىردەن ەرتە قايتۋ حاۋىپى ازاياتىندىعىن بايقاعان. مەيلى قالاي بولماسىن، ساپالى ازىقتىڭ بارلىعى ومىرگە بولعان اسەرى وتە زور بولادى.


    10- اقشا از جۇمسالدى. ساپالى ازىق تۇتىناتىندار اۋىرۋعا دۇشار بولمايتىندىقتان، سوعان ساي ەمدەلۋ قارجاتىدا ۇنەمدەلەدى. جەتەرلىك اقشا بولسا ساپالى ازىق ساتىپ الساڭ، ءنارلى ازىقتى از تۇتىناسىڭ دا تاماشا اينالىم قالىپتاسادى.  («تىرشىلكىك گازەتىنىڭ» 2014 –جىلعى 10- ماۋسىمداعى سانىنان)

 


 اۋدارعان: ساعىنبەك شامە ۇلى