بازار اينالىمىنداعى قاجەت پەن تابەت
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور:ايناگۇل | جاڭالانعان ۋاقىت:2018-04-13 15:59:00


    ەرسىنالى سۇلتان ۇلى


    ادەتتەگى ءبىر تال ناندى بازاردا قالاي ساتۋ كەرەك؟ ءۇش ءتۇرلى ساتۋ ۇلگىسى بار. بىرىنشىدەن: ءبىر تال ناندى 2 يۋانمەن توناردىڭ باسىندا ساتۋعا بولادى. ەكىنشدەن، ءبىر تال ناندى ازىراق ۋاقىت شىعارىپ بازارعا اپارىپ 3 يۋانمەن ساتۋعا بولادى. ۇشىنشىدەن، ءبىر تال ناندى بولەكتەرگە ءبولىپ (ٴار بولەگىن 2 يۋاننان) كاۋاپقا قوسىپ 6 يۋانعا ساتۋعا بولادى. مۇندا نان ساتۋشىنىڭ ورىن وزگەرىسىنە قاراي وزگەرىپ وتىرعان ساۋداداعى پايدا پارقى. ەندى وسىعان قىسقاشا تالداۋ جاساپ كورەلىك: بىرىنشىسىندە قاجەتتى عانا قاناعاتتاندىرۋ ارقىلى پايدا تابۋ. ەكىنشىسىندە ازىراق ەڭبەك ەتىپ قاجەتتلىك ءورىسىن كەڭەيتۋ ارقىلى پايدا تابۋ؛ ۇشىنشىسىندە ادامداردىڭ قاجەتى مەن تابەتىن مەڭگەرۋ ارقىلى پايدا تابۋ. بازار اينالىمىنداعى قاجەت پەن تابەت قاتىناسىن ماڭگى ءبىر–بىرىنەن بولە قاراۋعا بولمايدى. مۇنداي قاتىناس ءبىر–ٴبىرىن تولىقتىرىپ وتىرادى. جىڭشكەلەي زەرتتەپ، زدەرلەر بولساق ارينە قاجەتتى دە ويلاعان، تابەتتى دە ويلاعاندار بازار باسەكەسىندە ىرىقتى ورىندى يەلەيتىندىگىن ۇزاق ۋاقىتتىق ساۋدا تاجىريبەسى ءتىپتى دە ايشىقتاپ وتىر.


    بازاردىڭ وزىندىك زاڭدىلىعى بولادى. بۇل زاڭدىلىقتى بايقاي الۋمەن ونى كادەگە جاراتۋدىڭ ءوزى ادامنىڭ بەلسەندى پوزيتسياسىن، ورايدى مىقتى يگەرۋدەگى تەزدىگىن، بازار اينالىمى جونىندەگى تانىم–تۇسىنىگىن قاجەت ەتەدى. ايگىلى ۋولمارت سەرىكتىگىن قۇرۋشىسى سام ۋولتون: «بازار اينالىمى ءۇشىن ءادىس–امال ىزدەۋ، زات كىرگىزۋ جولىن تابۋ، بازارعا قاراي باعانى ىلايىقتى بەلگىلەۋ، قاريدار باۋراۋ قاتارلى بۋىنداردى وتە جىڭىشكەلىكپەن بايقاۋ ساۋداگەردىڭ ساۋدادا جەڭىسىن قولعا كەلتىرۋدەگى اينالىپ وتۋگە بولمايتىن بارىستار» دەگەن ەكەن. بىرەۋلەر ءۇشىن ساۋدا نەگە وڭاي؟ ال ەندى بىرەۋلەر ءۇشىن ساۋدا نەگە قيىن؟ ۇيتكەنى ساۋداداعى ەڭ نازىك بۋىندى دۇرىس مەڭگەرە الماعانىمىزدا تۇر. جوعارىداعىداي وتە ماڭىزدى بۋىنداردى دۇرىس ءارى وتە ۇقىپتىلىقپەن مەڭگەرگەندە عانا ساۋدا ىستەۋ بارىسىنداعى قيىندىقتى بىرتە–بىرتە جەڭىپ كوزدەگەن ماقساتىمىزعا جەتۋىمىزگە بولادى.


    ءبىرتال بولكانىڭ دۇنيە بازارىن مەڭگەرۋى قازىر تاڭعالمايتىن ىسكە اينالدى. ۇيتكەنى وسى بولكا ارقىلى قانشالاعان ادامدار كاسىپتەندى. قانشالاعان ادامداردىڭ بولكاعا بولعان قاجەتى قاناعاتتاندى مۇنى ايتىپ تاۋسۋ قيىن. الايدا بولكاداعى كەرەمەت نە؟ ونداعى كەرەمەت ارينە قاريداردىڭ قاجەتىنە قاراي ولاردىڭ تابەتىن تابا بىلگەندىگىندە. ادامداردىڭ ۇناتىپ جەيتىن بىردەن ءبىر ازىقتىعىنا اينالا العاندىعىندا. بازاردى باقىلاۋعا شەبەر بولۋ–ساۋداگەردىڭ ساۋدا جولىن ءساتتى باسۋىنداعى ەڭ العاشقى قادامى. ال، باقىلاۋعا قاراي قاريداردىڭ قاجەتىنىڭ نەنى قالايتىنىن اڭعارۋ، ودان ءونىمدى پايدالانۋ . ساتۋ بارىسىنداعى قاريدارلاردىڭ سول ونىمگە قاراتا قىزىعۋى سىندى بارىستارعا باسا نازار اۋدارىپ. قاريداردىڭ قاجەتىنە قاراي زات شىعارۋ مەن قاريداردىڭ سول زاتقا بولعان پىكىر، كوزقاراسىنا قاراي وتىرىپ زاتتى ۇزدىكسىز ساپالاندىرۋ، جاقسارتۋ جاعىندا قىزمەت وتەۋ ءتيىس. سوندا عانا بازار اينالىمىنداعى قاجەت پەن تابەت زاڭدىلىعىنا قاراي بازار اينالىمىن ورنىقتى ساقتاپ كوپتەپ پايدا تابۋعا بولادى. ايگىلى باي، تاجىريبەلى ساۋداگەرلەر: «ءارقانداي ۋاقىتتا قاريدارلارعا قۇرمەتسىزدىك قىلۋعا استە بولمايدى. قانداي زاتتى كوپ ءوندىرۋ، وندىرگەن زاتتى ساتۋدا قاريداردىڭ قاجەتى ءۇشىن قىزمەت وتەۋ، قانداي ساتۋ ءادىسىن پايدالانۋدىڭ كىلتى–تەك قاريدارلاردا» دەگەن ەكەن. باسەكەگە تولى بازار اينالىمى بارىسىندا «قاجەت پەن تابەت» ءۇشىن قىزمەت وتەۋ ساۋداگەرلەرگە كوپتەگەن ورايلاردى سيلاۋمەن قاتار ولاردى ءوزارا باسەكەگە شاقىرىپ وتىر. قيان كەسكى بازار باسەكەسىندە كىمنىڭ كىم بولۋىن بەلگىلەيتىن ەڭ جاقسى تالعام بازار اينالىمى بارىسىنداعى قاجەت پەن تابەت قاتىناسىن قالاي مەڭگەرۋدە جاتىر.