وڭتايلى كولىك ويداعىداي باقىلاپ-باسقارىلسا يگى ەدى
كەلۋقاينارى:www.kazakcnr.com |جاۋاپتى رەداكتور:داۋىل قادىلبەك ۇلى | جاڭالانعان ۋاقىت:2018-06-11 17:52:00

وڭتايلى كولىك — قازىرگى زامان قاتىناس-تاسىمالىنىڭ ءبىر ءتۇرلى ءتاسىلى بولىپ، مۇنى جۇرت سىرتقا جولاۋشىلاي شىققاندا كوپ تاڭدايتىن بولدى. قورشاعان ورتانى قورعاۋدىڭ قاجەتىمەن ورتاعا زالالسىز ساپار شەگۋدى، كولىكتى بىرگە جالداۋدى دارىپتەيمىز، الايدا وڭتايلى (قولايلى، جولاي، كولدەنەڭ) كولىكتى باقىلاپ-باسقارۋ سۇرەڭسىز كۇيگە تۇسپەسە، زاڭنان قاعىس قالماسا يگى ەدى دەگىمىز كەلەدى.

2016-جىلدىڭ وزىندە-اق قاتىناس-تاسىمال مينسترلىگى «توراپتا كىرە كولىگىمەن كەلىسىپ تيجارات جۇرگىزۋ مەن قىزمەت وتەۋدى باسقارۋدىڭ ۋاقىتتىق ءادىسىن» جاريالاپ، توراپتا كىرە كولىگىمەن كەلىسۋ جونىندە ايقىن بەلگىلەمە جاساعان ءارى وڭتايلى كولىكتى باسقارۋ ۇقىق شەگىن ءار قايسى جەردىڭ ۇكىمەتىنە بەرگەن بولاتىن. كوز الداعى جاعدايدان الىپ قاراعاندا، جەر-جەردىڭ وڭتايلى كولىكتى باقىلاپ-باسقارۋىنىڭ ءبىرتۇتاس ايقىن ولشەمى جوق، زاڭ بەلگىلەمەسى ءالى قالىپتاسپادى. وڭتايلى كولىك قىزمەت وتەۋ تەكشەسىنىڭ كۇندەلىكتى تيجاراتى بارىسىندا تەكسەرىپ-بەكىتۋ وتكەلى بوشالاڭ بولعاندىقتان، ءبىر ءنومىر تاقتاسىن بىرنەشە كولىككە اسۋ، تىزگىنشىسى مەن كولىگى سايكەسپەۋ، تىزگىنشىسى مەن كۋالىگى سايكەسپەۋ قاتارلى قىم-قۋىت ماسەلەلەر ءومىر سۇرۋدە. كەيبىر جەردە كاسىپپەن شۇعىلدانۋشىلاردىڭ زورلىقتى كۇش قىلمىستىق ارەكەتى ەستەلىككە الىنعان-الىنباعانىن، ەسىرتكى تۇتىنۋ تاريحى بار-جوقتىعىن تەكسەرۋ تالاپ ەتىلمەي، تىركەلگەن ءبىر كولىكتى كوپ ادام پايدالانۋ سياقتى جاعداي بەلەڭ بەرۋدە، مىنە بۇل وڭتايلى كولىككە وتىراتىن جولاۋشىلاردىڭ باس اماندىعى مەن حاۋىپسىزدىگىنە جاسىرىن قاتەر توندىرۋدە.


وڭتايلى كولىكتىڭ اتى-زاتىنا ساي «وڭتايلى» ءارى حاۋىپسىز بولۋى ءۇشىن تومەندەگىدەي بىرنەشە ۇسىنىستى ورتاعا قويماقپىن:


جەر-جەردىڭ قاتىناس-تاسىمالدى باسقارۋشى تاراۋى «توراپتا كىرە كولىگىمەن كەلىسىپ تيجارات جۇرگىزۋ مەن قىزمەت وتەۋدى باسقارۋدىڭ ۋاقىتتىق ءادىسى» بويىنشا ءوز جەرىنىڭ ءىس جۇزىندىك جاعدايىنا ۇيلەسەتىن وڭتايلى كولىكپەن تيجارات جۇرگىزىپ قىزمەت وتەۋدى باسقارۋ ءادىسىن نەعۇرلىم تەز جاساپ، وڭتايلى كولىكپەن قىزمەت وتەۋ تەكشەسىنىڭ قىزمەت وتەۋى شوفەر مەن جولاۋشىنىڭ قامداۋ مەن قاجەتسىنۋ قاتىناسىن كەلىستىرۋدى عانا قامتىپ قالماستان، ىلىكتەس جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋ قاتىناسىن دا قامتۋى ءتيىس. ايتالىق، تاسىمال مىندەتىن ۇستىنە العان شوفەر جولاۋشىنى كوزدەگەن جەرىنە حاۋىپسىز جەتكىزدى مە نەمەسە تاسىمال بارىسىندا جولاۋشى زيانكەستىككە ۇشىرادى ما نەمەسە ءولىم-جىتىم سياقتى جاعدايلار تۋىلدى ما، جوق پا؟ زاۋدەعالام جولاۋشىعا ءتيىمسىز جاعداي تۋىلسا، قىزمەت وتەۋ تەكشەسى ۋادە بۇزعانى ءۇشىن زياندى تولەۋ جاۋاپكەرشىلىگىن ۇستىنە الۋى كەرەك.

قوعام حاۋىپسىزدىگى تاراۋلارى وڭتايلى كولىك قىزمەت وتەۋ تەكشەسىنىڭ كاسىپپەن شۇعىلدانۋدى ءوتىنىش ەتۋشىلەرى اراسىندا زورلىقتى كۇش قىلمىستىق ارەكەتى ەستەلىككە الىنعان-الىنباعانى، ەسىرتكى تۇتىنۋ تاريحى بار-جوقتىعى قاتارلى تابيعي جاعدايىن تەكسەرۋىنە جەتەكشىلىك ەتۋى، قاداعالاۋى جانە كومەكتەسۋى قاجەت. بۇرىن قىلمىس وتكىزگەن ءوتىنىش ەتۋشىلەردىڭ بۇل سالاعا كىرۋىنە ءومىر بويى تيىم سالۋ كەرەك.


وڭتايلى كولىك ينفورماتسياسىن ەستەلىككە الۋ، تىزگىنشى مەن كولىك سايكەسۋ، تىزگىنشى مەن كۋالىگى سايكەسۋ ءتۇزىمىن ورناتۋى قاجەت. قاتىناس ساقشى، قاتىناس-تاسىمالدى باسقارۋشى تاراۋلار ءبىر ءنومىر تاقتاسىن بىرنەشە كولىككە اسۋ، تىركەلمەي تيجارات جۇرگىزۋ قاتارلى زاڭعا قايشى ارەكەتتەرگە قاتاڭ سوققى بەرۋى كەرەك. قاتىناس-تاسىمالدى باسقارۋشى تاراۋلار وڭتايلى كولىك كاسىبىمەن شۇعىلدانۋشىلاردىڭ كاسىپپەن شۇعىلدانۋ سالاۋاتىن باسقارۋ ءتۇزىمىن ورناتىپ، كولىك پەن شوفەردىڭ تيجاراتتىق قىزمەت وتەۋىن ارناعا ءتۇسىرۋى ءتيىس.

وڭتايلى كولىك قىزمەت وتەۋ تەكشەسى ىشكى جاقتاعى باسقارۋىن كەمەلدەندىرۋى قاجەت. تىركەلۋدەگى تەكسەرۋ وتكەلىن مىقتى يگەرىپ، ءبىر كولىكتى كوپ ادام پايدالانۋ، بەتتى تانۋ جۇيەسىنىڭ قالىپتى قىزمەت ىستەي الماۋى سياقتى باسقارۋداعى ساڭلاۋدى بوگەپ، «جەتى قاراقشى» جاساندى سەرىگى ارقىلى ورىن بەلگىلەۋ جۇيەسى مەن ءبىر كىنوپكا ارقىلى ساقشىعا مالىمدەپ كومەك تىلەۋ جۇيەسىن ورناتىپ، كولىك يەسى مەن جولاۋشى ەكى جاقتىڭ حاۋىپسىزدىگى ءۇشىن «ساقتىق شارتىن» ازىرلەۋى؛ قامسىزداندىرۋ سەرىكتەستىگىمەن سەلبەسىپ، جولاۋشىنىڭ حاۋىپسىزدىگى ءۇشىن «كەپىلدىك سوماسىن» ساتىپ الۋى كەرەك. (دەرەككوزى: حالىق گازەتى ۋيچات تەكشەسى)


ماقالانىڭ اۆتورى: كاڭ جيە (لياۋنيڭ ولكەلىك ساياسي كەڭەستىڭ مۇشەسى)


اۋدارعان: ساعىنبەك رابات ۇلى (تورابىمىز ۇسىنىس ەتكەن ءتىلشى