اۆتوموبيلگە وتىرعان ماس ادام اۆتوموبيلدەن ءتۇسىپ قۇسقاندا كوپىردەن قۇلاپ ولسە، كىرە اۆتوموبيلىنىڭ شوفەرى جاۋاپكەرلىك ارقالاي ما
كەلۋقاينارى: |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2019-03-03 12:07:00


ماس بولعان ايەل كىرە اۆتوموبيلىنە وتىرىپ كەتىپ بارا جاتقاندا جايسىزدانىپ، كىرە اۆتوموبيلىن توقتاتقىزىپ قۇسقاندا، ويلاماعان جەردەن كوپىردەن قۇلاپ ولەدى، ءولۋشىنىڭ وتباسىنداعىلار قانشا ىزدەنسەدە ءونىم بولماعاندىقتان كىرە اۆتوموبيلىنىڭ شوفەرى، اۆتوموبيلدىڭ يەسى جانە كىرە اۆتوموبيلى سەرىكتەستىگىن سوتقا ارىزدانىپ، وسى 3 جاۋاپكەردىڭ ءولۋشىنىڭ وتباسىنداعىلارعا ىلىكتەس جاۋاپكەرلىك ارقالاپ، 3 ميلليون يۋانعا تارتا تولەم بەرۋىن تالاپ ەتەدى. تاياۋدا، حۋبەي ولكەسى ۋحان قالالىق ورتا دارەجەلى حالىق سوتى مەكەمەسى وسى دەلونى سوتتا قاراپ شىقتى.

دەلو جاعدايى

2017- جىلى 2- ايدىڭ ىشىندە ءبىر كۇنى كەشتە، شۇي×× حانكوۋدەگى ءبىر شاراپحانادان اراق ءىشىپ شىعىپ ۋ×× جۇرگىزگەن كىرە اۆتوموبيلىنىڭ ارتقى ورىندىعىنا وتىرىپ، ۋچاڭداعى ۇيىنە قايتپاقشى بولادى.

كىرە اۆتوموبيلى ۋحان چاڭجياڭ ۇلكەن كوپىرىنىڭ حانياڭ اۋىزىنا بارىپ، كوپىرگە شىعاتىن جول بولەگىنە(حانياڭ كوپىر اۋىزىنان 80 مەتىر ارالىق) بارعاندا، شۇي×× جايسىزدانىپ تۇرعانىن ايتىپ، قۇسپاقشى بولىپ، كىرە اۆتوموبيلىنىڭ ەسىگىنە جاعالاسىپ كولىكتەن تۇسپەكشى بولادى، ۋ×× ايعايلاپ وعان ەسكەرتۋ بەرىپ، اۆتوموبيلدى جول شەتىنە توقتاتادى، شۇي×× كىرە اۆتوموبيلىنەن ءوزى ءتۇسىپ قۇسادى، ۋ×× اۆتوموبيلدىڭ ىشىندە توسىپ وتىرادى.

ۋ×× قايتالاي قاراعاندا، شۇي×× كورىنبەيدى، سونىمەن ونى ىزدەگەندە شۇي×× تىڭ 10 نەشە مەتىر بيكتىكتەگى كوپىردەن قۇرلاپ ءولىپ قالعانىن بايقايدى.

ءولۋشىنىڭ وتباسىنداعىلار قاتتى قايعىرىپ، جاۋاپكەر ۋ×× شۇي×× تىڭ ماس بولىپ ەس- اقىلى نورمال ەمەس ەكەنىن بىلە تۇرا ونىڭ ءوز الدىنا كىرە اۆتوموبيلىنەن تۇسۋىنە رۇقسات ەتۋى، جولاۋشىنىڭ حاۋىپسىزدىگىنە سەلقوستىق ىستەگەندىك. بۇدان سىرت، شوفەردىڭ كولىك توقتاتۋعا قاتاڭ تيم سالىناتىن جول بولەگىنە كىرە اۆتوموبيلىن توقتاتۋى شۇي×× تىڭ كوپىردەن قۇلاپ ءولۋىن كەلتىرىپ شىعاراتىن نەگىزگى سەبەپ، ەگەر كىرە اۆتوموبيلىن سول جەرگە توقتاتپاعان بولسا شۇي×× تە ولمەگەن بولار ەدى، ۋ××، كىرە اۆتوموبيلىنىڭ يەسى تاۋ××، ۋ×× ىستەتۋشى ورىن اۆتوموبيل سەرىكتەستىگى تولەم جاۋاپكەرلىگىن ارقالاۋى كەرەك دەپ قارايدى.

تولەم ىستەرىنە اقىلداسىپ بىرلىككە كەلە الماعانسوڭ، ءولۋشىنىڭ وتباسىنداعىلار حالىق سوتى مەكەمەسىنە ارىزدانىپ، 3 جاۋاپكەردىڭ تالاپكەرگە ءولىم تولەمى قاراجاتى، جەرلەۋ قاراجاتى، باعىلۋشىنىڭ تۇرمىس قاراجاتى، رۇحاني جاقتان جۇباتۋ اقىسى سياقتىلار بولىپ، جيىنى 958 مىڭ يۋان تولەم بەرۋگە ىلىكتەس تولەم جاۋاپكەرلىگىن ارقالاۋىنا ۇكىم ەتۋىن تالاپ ەتەدى.

شوفەر ۋ×× تىڭ ەسىنە الۋىنشا شۇي×× حانكوۋدەگى ءبىر شاراپحانانىڭ الدىنان كىرە اۆتوموبيلىنە شىققان، كىرە اۆتوموبيىلىنە شىعا سالا جابىرلەنگەنىن ايتىپ توقتاماي جىلاعان، كوڭىل- كۇيى ەرەكشە تۇراقسىز، « ماس بولعان ەمەس، باسقالارمەن ۇرسىسىپ شىققانداي كورىندى» دەيدى.

شۇي×× تىڭ كىرە اۆتوموبيلىنەن ءتۇسىپ قۇسۋىنا جول بەرۋ احۋالىنا توقتالساق، ۋ××: «مەن شۇي×× تى كىرە اۆتوموبيلىنەن قۋالاپ تۇسىرمەدىم، كىرە اۆتوموبيىلىنىڭ ەسىگىن ول ءوزى اشقان، ۋاقيعا تۋىلعان كۇنى يۋانشياۋ مەرەكەسى بولاتىن، كوپىرگە شىعاتىن كولىك شوعىرى ءبىر شاما مول، جولاۋشىنىڭ حاۋىپسىزدىگىنە كەپىلدىك ەتۋ ءۇشىن، اۆتوموبيلدىڭ ساقتىق ەسكەرتۋ شىراعىن ۇزدىكسىز جاعىپ، جول شەتىنە ابايلاپ توقتاتتىم. اۆتوموبيلدىڭ ەسىگى اشىلىسىمەن ول جەرگە جۇرەلەپ وتىرا سالىپ قۇستى، اۆتوموبيلمەن ارالىعى تىم جاقىن، ونىڭ كوپىردىڭ قالتقىسىنا جۇگىرىپ بارىپ الاتىنىن قايدان بىلەيىن» دەپ، سوت مەكەمەسىنە وسى وقيعانىڭ باسىنان اياعىنا دەيىن ءوزىنىڭ اعاتتىعى جوق ەكەنىن، تولەم جاۋاپكەرلىگىن ارقالاماۋعا ءتيىس ەكەندىگىن ايتادى.

اۆتوموبيل سەرىكتەستىگى: « ۋاقيعا تۋىلعان كەزدە شوفەر چاڭجياڭ ۇلكەن كوپىرىنىڭ جاياۋلار جولىنىڭ شەتىنە كولىك توقتاتقان بولىپ، حاۋىپسىز ورىن. ونىڭ ۇستىنە ۇلكەن كوپىر مەن كوپىردىڭ قالىتقىسىنىڭ قۇرىلىسى مەمىلەكەتتىك ولشەمگە ساي كەلەدى، بيكتىگى 1.2 مەتىر اينالاسىندا، شۇي×× تىڭ بويىنىڭ بيكىتىگى 1.6 مەتىرگە جەتپەيدى، ەگەر قالىتقىعا ورمەلەپ شىقپاسا ودان اسىپ كەتە المايدى، ۋ×× شۇي×× تىڭ كوپىردەن قۇلاپ ولەرىن مولشەرلەي المايدى. شۇي×× تىڭ سول كەزدە ماس كۇيدە ەكەندىگىن ىسپاتتاعانمەن، ول ازاماتتىق ىستەر ارەكەتىنەن تولىق قابىلەتتى ادام، ونىڭ اراق ىشكەننەن كەيىنگى ارەكەتى ونىڭ ازاماتتىق ىستەر جاۋاپكەرلىگىن كەشىرىم ەتۋ نەمەسە باسقالاردىڭ ازاماتتىق ىستەر جاۋاپكەرلىگىن ارتتىرۋعا بولمايدى. سوندىقتان، بۇل دەلودا شوفەر، اۆتوموبيل يەسى، سەرىكتەستىك ازاماتتىق ىستەر جاۋاپكەرلىگىن ارقالاماۋعا ءتيس، حالىق سوتى مەكەمەسىنىڭ تالاپكەردىڭ ارىز- شاعىم تالابىن تويتارۋىن تالاپ ەتەمىز» دەگەندى ورتاعا قويادى.

سوت ۇكىمى

1- سوت ۇكىمى: 3 جاۋاپكەردىڭ بارلىعى تولەم جاۋاپكەرلىگىن ارقالاۋى كەرەك

اۋەلگى سوتتا قاراعان حالىق سوتى مەكەمەسى ۋ×× تىڭ اۆتوموبيل توقتاتقان جەرى چاڭجياڭ ۇلكەن كوپىرىنىڭ حانياڭ كوپىر باسىنان كوپىرگە شىعاتىن جەرى بولىپ، اۆتوكولىك توقتاتۋعا تيىم سالىناتىن جول بولەگى، سونىمەن بىرگە ۋ×× شۇي×× تىڭ كوڭىل كۇيىنىڭ تۇراقسىز ەكەنىن بىلە تۇرا ونىڭ اۆتوموبيلدەن جالعىز ءتۇسىپ كوپىردىڭ جانىنا بارىپ قۇسۋىنا جول قويعان، شۇي×× تىڭ قاتەرلى جەردە تۇرۋىنا ءساپ سالماعان دەپ، ۋ×× شۇي×× تىڭ كوپىردەن قۇلاپ ولۋىندە اعاتتىعى بار، %50 تولەم جاۋاپكەرلىگىن ارقالاۋى كەرەك دەپ قاراعان.

1- سوتتا حالىق سوتى مەكەمەسى ۋ×× تى ءولۋشىنىڭ وتباسىنداعىلارعا 329 مىڭ يۋان تولەۋگە ۇكىم ەتىپ، اۆتوموبيل سەرىكتەستىگى كىرە اۆتوموبيلىنىڭ يەسى، باسقارۋشىسى، تاۋ×× وسى كىرە اۆتوموبيلىن كوتەرەگە الىپ تيجاراتپەن شۇعىلدانۋشى بولعاندىقتان ىلىكتەس تولەم جاۋاپكەرلىگىن ارقالايدى دەپ ۇكىم شىعارادى.

2018- جىلى 6- ايدا، ۋ××، اۆتوموبيل سەرىكتەستىگى 1- سوت ۇكىمىنە ريزا بولماي، ۋحان قالالىق ورتا دارەجەلى حالىق سوتى مەكەمەسىنە نارازىلىق ارىزىن بەرەدى، 2- سوتتا تاراپتار جاڭا دالەل- ىسپات كورسەتپەيدى.

2- سوتتا جاڭا وزگەرىس بولادى: ۋ×× تىڭ اۆتوموبيلدى زاڭعا قايشى توقتاتۋى مەن شۇي×× تىڭ كوپىردەن قۇلاپ ولۋىندە ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋدىڭ زاڭدىق مانىندەگى سەبەپ- سالدارلىق قاتىناس جوق.

2- سوتتا قاراعان حالىق سوتى مەكەمەسى سوتتا قاراپ شىعىپ، ۋ×× كولىك توقتاتۋعا تيىم سالىناتىن جەرگە اۆتوموبيلدى توقتاتۋمەن بىرگە شۇي×× تىڭ كولىكتەن تۇسۋىنە جول قويۋى زاڭنىڭ بەلگىلەمەسىنە قايشى بولسادا، ۋاقيعا تۋىلعان جەرگە كولىك توقتاتۋعا تيىم سالۋ بەلگىلەمەسى جاياۋلاردىڭ كوپىردەن قۇلاپ كەتۋىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن بولماستان، قايتا جول قاتىناس حاۋىپسىزدىگىن قورعاۋ نەگىزىندە شىعارىلعان. ونىڭ ۇستىنە ۋ×× كولىك توقتاتقان جەر مەن شۇي×× كوپىردەن قۇلاپ ولگەن جەردەگى كوپىر قالىتقىسىنىڭ ارالىعىندا ءمالىم كەڭدىكتەگى جاياۋلار جولى بار، كوپىر قالىتقىسىنىڭ ءوزىنىڭ ءمالىم كەڭدىگى مەن بيكىتىگى بار، سول كەزدە شۇي×× اراق ىشكەننەن كەيىن كوڭىل كۇيىنىڭ قالىپسىزدىعى بولسادا، ۋاقيعا تۋىلعان كەزدەگى قالىپتى قوعامدىق تاجىريبە مەن اقىل- وي ساۋيەسىن تالداۋ جاساۋ ولشەمى ەتكەندە ۋ×× تىڭ اۆتوموبيلدى زاڭعا قايشى توقتاتۋ ارەكەتى شۇي×× تىڭ كوپىردەن قۇلاپ ءولۋىن كەلتىرىپ شىعارۋى مۇمكىن دەپ قاراۋعا كەلمەيدى. سوندىقتان، ۋ×× تىڭ اۆتوموبيلدى زاڭعا قايشى توقتاتۋ ارەكەتى مەن شۇي×× تىڭ كوپىردەن قۇلاپ ءولۋى اراسىندا ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ زاڭدىق ءمانى جاقتاعى سەبەپ- سالدارلىق قاتىناسى جوق، ۋ×× ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ جاۋاپكەرلىگىن ارقالاماۋى كەرەك.

2018- جىلى 8- ايدا، ۋحان قالالىق ورتا دارەجەلى حالىق سوتى مەكەمەسى ۇكىم ارقىلى اۋەلگى سوت ۇكىمىن كۇشىنەن قالدىرىپ، ءولۋشىنىڭ وتباسىنداعىلاردىڭ بارلىق ارىز- شاعىم تالابىن تويتارادى.

سۋديانىڭ تۇسىندىرمەسى

تۇرمىستاعى قاراپايىم سەبەپ- سالدارلىق قاتىناسى مەن ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ زاڭدىق ءمانىسى جونىندەگى سەبەپ- سالدارلىق قاتىناسى بۇكىلدەي ۇقساس بولا بەرمەيدى، ادەتتەگى قوعامدىق تۇسىنىك پەن تاجىريبە ساۋيەسى بويىنشا ۇقساس احۋالدا ۇقساس زارداپ تۋىلۋ مۇمكىنشىلىگى بولعاندا عانا ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ زاڭدىق مانىندەگى سەبەپ- سالدارلىق قاتىناس جارىققا شىعىپ، ءىس جۇرگىزۋشى ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ جاۋاپكەرلىگىن ارقالاۋى مۇمكىن.

بۇل دەلودا، شوفەر ەگەردە قاتىناس حاۋىپسىزدىگى زاڭ- ەرەجەلەرىنە قايشىلىق جاساپ، كولىك توقتاتۋعا تيم سالىناتىن جەرگە كولىك توقتاتىپ، كولىككە وتىرعان جولاۋشى كولىكتەن تۇسكەندە قاتىناس شىرعالاڭى تۋىلسا، شوفەردىڭ زاڭعا قايشىلىق جاساۋ ارەكەتى مەن جولاۋشىنىڭ قاتىناس شىرعالاڭىنا ۇشىراۋى اراسىندا زاڭداعى سەبەپ- سالدارلىق قاتىناسى بولادى؛ ايتسەدە، شوفەردىڭ كولىكتى زاڭعا قايشى توقتاتقان جەرى مەن ۇلكەن كوپىردىڭ قالىتقىسى ارالىعىندا جاياۋلار جولى بار، بۇل وسى رايوننىڭ جاياۋلاردىڭ قالىپتى قاتىناۋىنا بولاتىندىعىن، نورمال بولعان قوعام مۇشەلەرىنىڭ تۇسىنۋ ساۋيەسىنەن العاندا، شوفەردىڭ كولىكتى زاڭعا قايشى توقتاتۋ ارەكەتى جولاۋشىنىڭ كوپىردەن قۇلاپ ولۋىندەي زارداپتى تۋدىرا قويمايدى. سوندىقتان، بۇل زاڭعا قايشى ارەكەتتىڭ وبيەكتيۆ جاقتا جولاۋشىنىڭ كوپىردەن قۇلاپ ولۋىنە شارت- جاعداي ازىرلەپ بەرگەنىمەن، وسىلاردىڭ ارالىعىندا ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ زاڭى مانىندەگى سەبەپ- سالدارلىق قاتىناسى بار دەپ قاراۋعا بولمايدى. وسىلاردى ويلاسا وتىرىپ، 2- سوتتا قاراعان حالىق سوتى مەكەمەسى 1- سوت ۇكىمىن كۇشىنەن قالدىرىپ، تالاپكەردىڭ بارلىق ارىز- شاعىم تالابىن تويتارعان.

زاڭ زياندالۋشىنىڭ ۇقىق- مۇددەسىن قورعاپ عانا قالماستان، قوعامدىق قيمىلعا قاتىناسۋشىلاردىڭ ارەكەت ەركىندىگىنە دە كەپىلدىك ەتەدى، ەگەر ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ جاۋاپكەرلىگى وڭاي وسپاق قالىپتاسا بەرەتىن بولسا، وندا قوعامداعى ءار بىر ادام وسى جاۋاپكەرلىكتەن الاڭداپ، قوعامدىق قيمىلدارعا ارالاسا الماي، زاڭ قوعامنىڭ ىلگەرلەۋىن بۇعاۋلاپ قوياتىن بۇعاۋعا اينالىپ، زاڭنىڭ اۋەلگى ماقساتىنا قايشى بولار ەدى.

ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ جاۋاپكەرلىگىن زاڭ بويىنشا ايقىنداعاندا عانا ازاماتتىق ىستەر سۇبيەكتىلەرىنىڭ زاڭدى ۇقىق- مۇددەسىن تەپە- تەڭ قورعاپ، زاڭنىڭ ءادىلدىكتى قورعاۋ قۇنى مەن جاۋھارىن كورنەكتىلەندىرىپ بەرەدى.

اۋدارعان: ورال قاسەيىن ۇلى

كەلۋ قاينارى: حالىق سوتى احبارات باس رەداكسياسى، شاندۇڭ جوعارى دارەجەلى حالىق سوتى مەكەمەسى ءۇنحات تەكشەسى

قىزمەت ورنى: شينجياڭ ماناس اۋداندىق قوعام حاۋىپسىزدىگى مەكەمەسى قاتىناس باسقارۋ ۇلكەن اتىرەتى