ينفورماتسيا اشكەرەلەۋ: mzjubao@cnr.cn

ەل ٴىشى حابارلارى

سوتسياليستىك بازار شارۋاشىلىعى ٴتۇزىلىسى جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ ورنىقتى دا باياندى دامۋىنا دەم بەردى

来源:جۇڭگو قازاق راديو تورابى     |责编:古丽美热|     发布日期: 2019-12-03 17:06

 

« 100 ماماننىڭ جۇڭگو ٴتۇزىمى جونىندەگى بايانداۋى » اتتى ەرەكشە جوبالانعان جەلىلەس حاباردىڭ بۇگىنگى بەرىلىمىندە« سوتسياليستىك بازار شارۋاشىلىعى ٴتۇزىلىسى جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ ورنىقتى دا باياندى دامۋىنا دەم بەردى» دەگەن تاقىرىپتاعى ەكىنشى ٴبولىمىن ۇسىنامىز. تۇسىنىك جاساۋشى مامان: جۇڭگو ماكرولىق شارۋاشىلىقتى زەرتتەۋ ورنىنىڭ باستىعى ۋاڭ چاڭلين.

 
ەلىمىز ەكونوميكاسى ٴالى دە قيىن كەزەڭدى باستان كەشىرىپ وتىرعانىمەن، بازار بايلىعىن ورنالاستىرۋدى ساپالاندىرۋ جانە ارالاس مەنشىك ٴتۇزىمى رەفورماسىن ىلگەرىلەتۋ اسىرەسە،كىرىس ٴبولىسى رەفورماسىنىڭ تەرەڭدەۋى ارقىلى سوتسياليزم مەن بازار شارۋاشىلىعىن ۇشتاستىرۋدىڭ تۇزىمدىك ابزالدىلىعى بارعان سايىن ماڭىزدى رول اتقارىپ، ەكونوميكالىق ارتۋدىڭ ورنىقتى دا باياندى دامۋىنا دەم بەرۋدە. 

 
ۇزاق ۋاقىتتان بەرى باتىس ەكونوميستەرى بازار شارۋاشىلىعىنىڭ نەگىزى-ٴوندىرىس قۇرال-جابدىقتارىن جەكە مەنشىكتەنۋ، جالپىلىق مەنشىك نەگىزىندە بازار شارۋاشىلىعىمەن شۇعىلدانۋ مۇمكىن ەمەس دەپ قاراپ كەلدى. رەفورما جاساپ، ەسىك اشقان 40 جىلدا جۇڭگو ٴوز جولىمەن جۇرۋگە تاباندى بولىپ، جالپىلىق مەنشىكتى نەگىزگى تۇلعا ەتۋ نەگىزىندە سوتسياليستىك بازار شارۋاشىلىعى ٴتۇزىلىسىن ورناتىپ، دۇنيەنى ٴدۇر سىلكىندىرگەن جۇڭگو قارقىنىن جاراتتى. بۇل پارتيامىزدىڭ جۇڭگو حالقىن باستاپ جاساعان ۇلى جاسامپازدىعى؛ ماركسيزمنىڭ جۇڭگوشالانۋىنداعى كەلەلى نازاريالىق جەتىستىگى جانە امالياتتىق تابىسى. پارتيا 19 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ٴتورتىنشى جالپى ماجىلىسىندە سوتسياليستىك بازار شارۋاشىلىعى ٴتۇزىلىسىن كەمەلدەندىرۋدى جەدەلدەتىپ، بازاردىڭ بايلىقتى ورنالاستىرۋداعى شەشۋشى رولىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، ۇكىمەتتىڭ رولىن اناعۇرلىم ويداعىداي ساۋلەلەندىرۋ كەرەكتىگى ورتاعا قويىلدى، بۇل جاعىندا«ۇكىمەتتىڭ ماكرولىق تەڭشەۋ ساياساتى» مەن «بازاردىڭ بايلىقتى ورنالاستىرۋ رولىن » قالاي سايكەستىرۋ، « قول ۇستاسا العا باسۋىنا » قالاي مۇمكىندىك جاساۋ كەرەك دەگەن سۇراۋ تۋىلادى.

 
بۇل جايلى ۋاڭ چاڭلين مىنالاردى اتاپ كورسەتتى : مۇنىڭ وزەكتى مازمۇنى− « اشىق ۇستاۋدا»، بازارعا كىرۋ رۇقساتىن اشىق ۇستاۋ كەرەك. ٴبىرىنشى، قىزمەت وتەۋ كاسىبى بازارىن شىن مانىندە اشىق ۇستاۋ قاجەت. مىسالى، وقۋ-اعارتۋ، ەمدەۋ، قارتتاردى كۇتىمدەۋ قاتارلى سالالاردىڭ قازىرگى سۇرانىمى ەرەكشە مول،ٴونىمدى قامداۋ قىزمەتى جەتكىلىكتى بولماي وتىر. ەكىنشى، جاڭادان گۇلدەنگەن شارۋاشىلىقتاردىڭ دامۋىن ىلگەرىلەتۋگە تۋرا كەلەدى. ستراتەگيالىق جاڭادان گۇلدەنگەن شارۋاشىلىقتاردىڭ وزەكتى مازمۇنى ‐ قامتىمدى دا بايسالدى باقىلاپ- باسقارۋ تۇزىمىنە تاباندى بولۋدا، مۇندا اشىق ۇستاۋ مەن باسقارۋدىڭ قاتىناسىن ويداعىداي شەشۋ كەرەك،ٴبىر جاعىنان،اشىق ۇستاۋ قاجەت،تۇزىمدە قاتىپ سەنىپ قالۋعا بولمايدى، ٴىس جۇزىندە، رەفورما جاساپ، ەسىك اشقاننان بەرى، اشىق ۇستالعان كوپ سالالاردىڭ باسەكەلىك قۋاتى ٴبىرشاما كۇشتى بولىپ،ٴونىمدى قامداۋى ٴبىرشاما جەتكىلىكتى بولدى؛ بۇدان سىرت، جاڭادان گۇلدەنگەن شارۋاشىلىقتار جونىنەن العاندا، اناعۇرلىم كوپ وراي جاراتىپ، اناعۇرلىم كوپ ۇلگى كورسەتىپ، كاسىپورىنداردىڭ دامۋىنا قۇدىرەتتى قوزعاۋشى كۇش قوسۋعا تۋرا كەلەدى، بۇل ەلىمىزدىڭ اسا زورابزالدىلىعى سانالادى. ٴۇشىنشى، مەشەۋ ٴوندىرىس قۋاتىن بازاردان شەگىندىرۋ مەحانيزمىن ورناتىپ، مەشەۋ ٴوندىرىس قۋاتىن زاڭ - ٴتۇزىم بويىنشا شەگىندىرىپ، جارامسىزدارىن قاتاردان قالدىرۋ كەرەك. 

 
بۇگىنگى تاڭدا، جۇڭگونىڭ جاساۋ كاسىبى جۇڭگونىڭ« زەيىندى جاساۋ» كاسىبىنە قاراي بۇرىلىس جاساپ،دۇنيە ٴجۇزى كولەمىندە G5 تەحنيكاسى، جوعارى قارقىندى تەمىر جول تەحنيكاسى قاتارلىلار وزىق دەڭگەيگە جەتىپ، ىسىلعان ٴونىم ساپاسى، تۇتاس كاسىپ تىزبەگىنىڭ ورنالاسۋ باسىمدىعى دۇنيە جۇزىنە ەلىمىزدىڭ وسى جاقتاعى قۋاتىن ايگىلەپ بەدەلىن اسىردى. ٴتورتىنشى جالپى ماجىلىستە عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق جاراتۋ ٴتۇزىلىس مەحانيزمىن كەمەلدەندىرۋ العا قويىلدى. مۇنىڭ سەبەبى عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق جاراتۋدا ورىن تەۋىپ وتىرعان ٴالسىز بۋىندار مەن تەرەڭ قاتپارلى ماسەلەلەردىڭ ساقتالىپ وتىرعاندىعىن كورۋگە بولادى، مۇنىڭ تۇپكى سەبەبى تۇزىلىس مەحانيزىمىنىڭ كەمەلدى بولماۋىندا. ٴتۇزىلىس مەحانيزمىنىڭ وزەكتى مازمۇنى نە؟ ونىڭ تەتىگى سىرا قايدا ؟


بۇل جايلى ۋاڭ چاڭلين بىلاي دەدى: وزەكتى مازمۇن دەگەنىمىز − رەفورما ارقىلى دارىندىلاردىڭ بەلسەندىلىگى مەن جاسامپازدىق ومىرشەڭدىك كۇشىن جۇمىلدىرۋ دەگەندىك، دارىندىلار − ٴبىرىنشى بايلىق، ونىڭ ۇستىنە جۇڭگونىڭ ادام كۇشى، دارىندىلار بايلىعى مول ەل، جۇڭگو حالقى ەڭبەكشىل، كاسىپتى ٴبىرشاما قاستەرلەيتىن حالىق، ٴبىز 900 ميلليونعا جۋىق ەڭبەككۇشتىڭ كومەسكى كۇشىن، جاسامپازدىق قۋاتىن جانە ومىرشەڭدىك كۇشىن ىسكە قوساتىن بولساق، جۇڭگونىڭ ەكونوميكاسى ەرەكشە جويقىن كۇش قالىپتاستىراتىن بولادى.


قازىرگى جۇڭگونىڭ ەكونوميكالىق جاعدايىنا قالاي دۇرىس باعا بەرۋ كەرەك؟ بۇل جايلى ۋاڭ چاڭلين بىلاي دەدى : ەلىمىز شارۋاشىلىعى 6 -6.5 % تىك ۇيلەسىم دامۋ مولشەرىن ساقتاپ كەلەدى، قالا ـ قالاشىقتارىمىزدا كاسىپسىزدىك مولشەرى دە % 5 اينالاسىندا، بۇل تاريحتاعى ٴبىرشاما جاقسى ورە دەۋگە بولادى، جالپى تۇلعالىق جاقتان العاندا ورنىقتىلىق بارىسىندا جاقسارۋ، ورنىقتىلىق بارىسىندا ىلگەرىلەۋ جاعدايى نەگىزىنەن قالىپتاستى.

 



اۋدارعان: نازار ٴارىپ ۇلى
جۇڭگو قازاق راديو تورابى


中央广播电视总台 央广网 版权所有

سوتسياليستىك بازار شارۋاشىلىعى ٴتۇزىلىسى جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ ورنىقتى دا باياندى دامۋىنا دەم بەردى

سوتسياليستىك بازار شارۋاشىلىعى ٴتۇزىلىسى جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ ورنىقتى دا باياندى دامۋىنا دەم بەردى