كۇندىزدىڭ كۇيبەڭ كۇيىگى، جەمەسىن تۇندە ميىڭدى
0
2019-08-28 10:42:00
|
كەلۋقاينارى:
|
جاۋاپتى رەداكتور :

 

    جەكەلىك پاراقشا (دوستار شەڭبەرى) جەكە ادامنىڭ مەڭگەرۋىندەگى الاقانداي عانا اۋماق بولعانىمەن، ٷنحات تىزىمدىگىندە ٴوزىمىز بار ادامداردىڭ ەركىن ارالاۋىنا ارنالعان كەڭ كەڭىستىك. تاياز ويعا ەرىك بەرسەك، بۇل كەڭىستىكتەن سول ادامنىڭ كوڭىل كۇيىن، جۇرگەن-تۇرعانىن، قىزىعۋ-اۋەسىن؛ كەڭىنەن تولعانىپ، تەرەڭىنە بويلاساق، ومىرگە دەگەن ۇستانىمىن، دۇنيەگە كوزقاراسىن، تانىمى مەن نانىمىن بايقاي الۋ قيىن ەمەس. ادامداردىڭ ويلامى، اۋەسى جانە مادەنيەت ساپاسى ٴار الۋان بولعاندىقتان، جەكەلىك پاراقشاعا شىعاتىن مازمۇن دا سان الۋان. ويلاپ كورەيىكشى قانە، كۇندىزگى كۇيبەڭدە، ساتسىزدىككە جولىعىپ، انادان-مىنادان ٴسوز ەستىپ، جۇرەگىمىز جارالانىپ، جانىمىز جاسىعان جايىتتەردى ٴتاتتى ۇيقىعا تىزگىن ۇستاتار ٴتۇننىڭ ەنشىسىنە بەرىپ كوردىك پە؟

 


1

 

مەن كەزىندە جەكەلىك پاراقشاما: «دۇنيەدە مەنەن ەكەۋ بار، ٴبىرى، ٴبىر كۇندىك قاربالاستىقتان قۇر سۇلدەرى قالعاندا تىنىش تۇندە كونە ادەتىنە باسقان <مەن> جانە ٴبىرى، تىرلىك ٷشىن تىربىنىپ، كۇندىز ەركىنەن تىس دەدەكتەپ جۇرگەن مەن» دەپ جازىپ ەدىم، كوپتەگەن دوستار ٴوز حالدەرىنىڭ دە وسىلاي ەكەنىن ايتىپ، مەنىمەن وي ورتاقتاستى، بارلىعى «بارلىعىمىزدا وسىنداي ويدامىز ھام كۇيدەمىز» دەپ لەبىز قالتىرىپتى.

 

ويلاپ كورەيىكشى، كۇندىز مۇرنىمىزعا سۋ جەتپەي، جانتالاسىپ ٴجۇرىپ، وتباسىمىزعا ورالعاندا مۇرتتاي ۇشساق تا، كەي تۇندەردى دوڭبەكشۋمەن وتكىزەتىندىگىمىز راس. كۇندىزگى قاربالاستىق داتكە قۋات بوگەپ تۇرعان كوڭىل كۇيىمىز نەگە قاس قارايا بەرە ارناسىنان اسىپ، كوڭىل اسپانىمىزعا بۇلت ۇيىرىلە قالادى؟ جاۋاپ مىناۋ: ٴبىز كۇندىز اتا-انامىزدىڭ ۇرپاعى، جۇمىس ورنىنىڭ قىزمەتكەرى، بالانىڭ اكە-شەشەسى، سۇيگەنىمىزدىڭ اسىل جارى بولساق، تيتىقتاپ بارىپ، جانتايىپ، جاستىققا باس قويعان كەزدە عانا ناعىز «ٴوزىمىز» بولامىز.

 

كەزىندە عالامتوردان:«اشۋعا ەرىك بەرگەن كەزدە قوش دەمە، مۇلگىگەن تۇندە كەسىم جاساما» دەگەن ٴبىر ادەمى ٴسوزدى كورگەنىم ەسىمە ورالادى.

 

ٴتۇن پەردەسىن ٴتۇسىرىپ، ۇلار-شۋ بولعان اتىراپ تىنىشتىققا شومعان شاقتاردا تالاي رەت قاتە جۇمىس ىستەگەنىم ەستەن قالاي كوتەرىلسىن. جاتار الدىندا سۋدى شەرميە ٴسىمىرىپ، ەكىنشى كۇنى كوزىم دومىعىپ، قاباعىم سالبىراعان؛ ىشەگىم شۇرىلداعان سوڭ اس ۇيگە باسپالاي كىرىپ، سىرەپ جەپ، كورەر تاڭدى كوزبەن اتىرعان....



تۇنەرە قاراپ تۇرعان تۇندە، ادامنىڭ نازىك جانى كۇيرەۋىك كۇيگە ٴوتىپ، سەزىمى سەرگەلدەڭ جاي كەشەتىن ٴتۇرى بار. جاتار الدىندا قول تەلەفونىڭنان ەرمەك ىزدەپ، باسقالاردىڭ جەكەلىك پاراقشاسىن قانشا تىنىتسەڭ دە، جارنامالاعان ٴونىم، كوڭىلدى باس قوسۋ سياقتىلاردان باسقا ەشتەڭە تابا الماي، كۇندىزگى جۇمىستاردى ويلاماۋعا دارمەنسىزدىك تانىتىپ، وي ەلەگىڭنەن وتكىزۋگە ٴماجبۇر بولاسىڭ. جيىندا مىنا ٴسوزدى ايتىپ قالىپ ەدىم، قىزمەتتەسىم مەنى ايتتى دەپ ويلادى ما ەكەن؟ تولتىرعان كەستەمنىڭ انە جەرى قاتە كەتتى مە ەكەن؟ قاربالاستاپ ٴجۇرىپ تەلەفوندى جابا سالىپ ەدىم، سول كىسىنىڭ كوڭىلىنە كەلگەن شىعار؟ مىنە وسىنداي، قات-قابات وي يەكتەپ، ساناڭدى سان-ساققا الىپ قاشادى اۋ شىركىن.

2

 

قىزمەتتەسىم كى ۋاڭ، ٴوزىنىڭ جۋىردان بەرى جۇمىسىن تاپ-تۇيناقتاي ىستەي الماي، اندا-ساندا ٴشيى شىعىپ، ٴشيى كەيدە ٴجيى شىعىپ، تۇرمىسىنىڭ سۇرەڭسىزدەنىپ، تىرلىگىنىڭ رەڭسىزدەنىپ جۇرگەنىن اڭگىمەلەپ، ەلگە سەتەر سەزىلگەنىمەن سەندەلىپ جۇرگەن بەينەسىنىڭ كۇندىز «ٴوزى» ەمەس ەكەنىن، تۇنگە قاراي اينالعاندا عانا ناعىز بەينەسىن، شىنايى تابيعاتىن تاۋىپ الىپ جۇرگەنىن ايتتى.

 

«باسقالاردىڭ اسىعى نەگە الشىسىنان ٴتۇسىپ تۇرادى، قانشا قۇلشىنىپ، جان سالا جۇمىس ىستەسەم دە باسشىلاردىڭ باس بارماعىن كورە المايمىن، سانام سارعايىپ، كوزىم الايىپ، ارقا ەتىم ارشا، بورباي ەتىم بورشا بولىپ ٴوستىپ وتە بەرۋدى تەك مەنىڭ ەنشىمە عانا بەرگەن بە؟» دەگەن ويلار جۇيكەسىن جۇقارتىپ، اتار تاڭدى الاسۇرۋمەن وتكىزۋدى ادەتكە اينالدىرعان بۇل بەيباق شارالى كوزى كىرتيىپ، سىرىقتاي بويى ٴىلميىپ، ەرتەڭگى جۇمىسىنا قۇر سۇلدەرى عانا بارىپ ٴجۇرىپتى.

 

ەسسىز ويعا ەرىك بەرىپ، ۇساق-تۇيەك ىستەردى تەرىپ، ٴتاتتى ۇيقىنىڭ قۇتىن قاشىرىپ، سالماقتى ساناڭ تارىداي شاشىلىپ، تاڭدى تاڭعا جالعاپ، كىرپىك ايقاستىرماي شىققاندا دۇنيە ورنىنا كەلە قالدى ما قانە؟ بۇلاي ىستەگەنىڭ اعىزلارىڭدى بۇزىپ، تىرلىگىڭدى ٴۇزىپ تىنارى داۋسىز!


3

 

جازۋشى بي شۋميڭ تۇرمىستىڭ سۇرەڭسىز شاقتارىن قالاي وتكىزۋ كەرەكتىگىنە: «قۇددى قىسقى ۇيقىعا كەتكەن ايۋ قۇساپ ٴتاتتى ۇيقىعا باس قوي» دەپ جاۋاپ بەرسە، جازۋشى دۋ شاڭچۇن بىلاي دەپتى:«ەگەر كوڭىلىڭنىڭ اپتەر-تاپتەرى شىققان كەزدە، جىلى كورپەگە سۇڭگىپ، ۇيقى سوق، بۇل جان جاراسىن جازۋدىڭ ەڭ تاماشا تالعامى».

 

ۇيقى جان جاراسىن جازۋدىڭ تاماشا تابلەتكاسى، بىردەمەگە اشۋلانساڭ، كوڭىل كۇيىڭ نىلدەي بۇزىلسا، ٴبىر ۇيقتاپ تۇرساڭ ميىڭ سەرگىپ، كوڭىل بۇلتى سەيىلىپ قالادى.

 

جۇمىس ورنى شىعارىپ جىبەرگەن لي ميڭ بۋالدىرلانىپ تۇرعان بولاشاعىنا باس قاتىرىپ، كورەر تاڭدى كوزبەن اتىرعاندىقتان، ەرتەسى سۇلكىنى ٴتۇسىپ، بولبىراپ، اۋىزىنىڭ ەبى قاشىپ قولبىراپ، بەتپە-بەت ەمتيحاندا سالىندىسى سۋعا كەتىپ ٴجۇرىپتى.

 

جاعدايى كۇن سايىن تومەندەپ، جانىنا جابىعۋ جاناسالاي بەرگەن سوڭ شيپاگەرگە بارىپتى. شيپاگەر «اركۇنى كەشكە جۇگىر، اق تەر، قارا تەر بولىپ ۇيىڭە جەتىپ، باسقاعا مويىن بۇرماي، قانىپ ۇيقتا» دەپتى.

 

شيپاگەردىڭ ايتۋىن ٴبىر اپتا جالعاستىرعان لي ميڭنىڭ جىگەرى تاسقىنداپ، كوڭىلى لەپىرىپ، تاڭمەن تالاسا تۇرىپ، رۋحتى جۇرەتىن بولىپتى.



4

ەسكەرمەي وتكىزىپ جىبەرۋگە بولاتىن ۇساق-تۇيەك ىستەرگە تاسكەنەشە جابىسىپ، جارانىڭ اۋىزىن ٴوزىمىز تىرنايمىز. شاتتىققا تولى شاقتار نەمەسە مۇڭ-نالالى كەزدەر بولسىن، بارلىعى وتكەننىڭ ەنشىسىنە ٴتان. كوڭىلسىز جۇرسەڭ دە، كوڭىلدى جۇرسەڭ دە ٴبىر كۇن وتەدى، وندا ايتەۋ وتەر ٴبىر كۇندى نەگە كوڭىلدى وتكىزۋگە قۇلشىنباسقا. شارشادىم-شالدىقتىم دەپ قولعا العان جۇمىستان ورتا جولدا بەزۋگە كەلمەيتىنى سياقتى، جابىقتىم، جاۋرادىم دەپ سول كۇنىڭە قوش ايتا المايسىڭ. قايتسەك ٴجون؟ ارينە، الدىمەن دەم الىپ، تىنىستاپ الىپ، قايتا جالعاستىرۋ كەرەك.

 

ساناسى ساندالمايتىن، ساعىنىشتان سارعايمايتىن، قامىقپايتىن، جابىقپايتىن جان جوق. وتكەنگە كىنا ارتىپ، كۇيىكتەنسەڭ، مۇڭ-نالا كەلىپ يەكتەر. ول سەنى قايعىنىڭ قۇيىنا تارتا بەرەدى، ٴبىلىپ-بىلمەي باتا بەرەسىڭ، ٴومىر كەرۋەنىنە دە قاتە ەرەسىڭ. كەلمەسكە كەتكەن كەشەدەن كەلىسپەستىك ىزدەۋدىڭ ورنىنا، بۇگىننەن ٴونىم، ەرتەڭنەن ەنشى الۋعا قامدان.

 

الاتاۋ اشاڭنان كەلمەي، ۇيقىعا باس قويا الساڭ، از دەگەندە سەكسەن پايىزدان ارتىق كوڭىلسىزدىكتى قۋىپ سالاسىڭ.

 

سەرگەك كەزىڭدە جۇمىس تىندىر، جابىرقاعاندا كىتاپ وقى، كوڭىلسىز شاقتا مۋزيكا تىڭدا، جالعىز وتىرعاندا ٴومىرىڭدى پايىمدا، قايعىرعاندا ۇيقتا. ۇيقى بەينە اق ٴتۇستى بوياۋ سياقتى، جانىڭا جۇققان كۇيەنى بوياپ، كوڭىلىڭدى اعارتار.

 

00.jpg
00.jpg
00.jpg
00.jpg
00.jpg