كوللەكتيۆتىڭ جەرى كوكەڭنەن قالعان جوق كۇيەۋ بالاڭا ساتىپ بەرەتىن
0
2019-08-29 15:09:00
|
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى
|
جاۋاپتى رەداكتور :


    تارتىپكە، زاڭعا قايشىلىق جاساۋ ماسەلەسىن حابارلاندىرۋ


    تەكسەرۋ ارقىلى 7-ايدىڭ 2-كۇنى، حيلۇڭجياڭ ولكەسى فۋيۋان قالالىق ءتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتى بۇرىنعى فۋيۋان اۋدانى يانان اۋىلى فۋشيڭ قىستاعى پارتيا ياچەيكاسىنىڭ شۋجيى جاڭ جىرۇڭنىڭ قىستاق كوللەكتيۆ جەرىن بەلگلەمەگە قايشى ءبىر جاقتى ەتۋ ماسەلەسى جونىندەگى تيىپتىك مىسالداردى حابارلاندىردى.


    تەكسەرۋ ارقىلى 1997-جىلى 4-ايدان 2011-جىلى 12-ايعا دەيىن، جاڭ جىرۇڭ فۋشيڭ قىستاعى پارتيا ياچەيكاسىنىڭ شۋجيى بولعان كەزدە، قىستاق قۇرىلىسىنىڭ قارىزىن قايتارۋ ءۇشىن، «حيلۇڭجياڭ ولكەسى قىستاق كوللەكتيۆ ەكونوميكا ۇيىمىنىڭ مال–مۇلىك باسقارۋ ەرەجەسىنىڭ» تالابى بويىنشا قىستاق تۇرعىندارىن كوللەكتيۆ تالقىلاپ ماقۇلداۋعا ۇيىمداستىرماعان، تەك قىستاق «ەكى كوميتەت» باسشىلىق القاسىنىڭ مۇشەلەرى ءماجىلىسى مەن پارتيا مۇشەلەرى جينالىسى ماقۇلداعان جاعدايدا، ىلگەرىندى–كەيىندى بەلگىلەمەگە قايشىلىق جاساپ، قىستاق كوللەكتيۆ جەرىن ساتىپ، ۇيىمدىق تارتىپكە قايشىلىق جاساپ، بۇقارانىڭ مۇددەسىنە زيان جەتكىزىپ، قوعامدا ناشار ىقپال تۋدىرعان.


    2019-جىلى 5-ايدىڭ 21-كۇنى، جاڭ جىرۇڭعا پارتيا ىشىندە ەسكەرتۋ جازاسى بەرىلدى.


    ۋاقيعاعا شولۋ


    2007-جىلدىڭ شاعان قارساڭىندا،«شۋجيى–اۋ، قارىزىن سۇراي كەلگەندەر بوساعانى توزدىراتىن بولدى، قاراپ وتىرماي ءبىر امالىن تاپساڭىز ەدى، شاعان بولسا مىناۋ كەلىپ قالدى»،-دەدى فۋيۋان اۋدانى يانان اۋىلى فۋشيڭ قىستاعىنىڭ كەزىندەگى قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى سۋ XX قىستاق كوميتەتىنە قارىزىن سۇراي كەلگەندەردى ۇزاتىپ سالىپ، قستاقتىڭ پارتيا ياچەيكا شۋجيى جاڭ جىرۇڭعا قاراپ ابىرجي.


    بۇل كۇندەرى كوللەكتيۆ كىرىسى ماردىمىسز فۋشيڭ قىستاعى قىستاققا سەمونت جول جاتقىزىپ، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ قيمىل ورتالىعىن كەڭەيتىپ سالامىز دەپ قارىزعا بەلشەسىنەن باتىپ، قارىزىن قۋزاپ كەلگەندەردىڭ كولەڭكەسىنەن تىكسىنەتىن بولعان ەدى.


    -مەندە نە امال بار، قىستاعىمىز تاقىر كەدەي قىستاق، ءوسىمنىڭ كۇن سايىن ارتىپ بارا جاتقانىن كورگەندە، مەنىڭ تاماعىمنان اس تۇگىل ءبىر جۇتىم سۋدا وتپەس بولدى،-دەدى شاراسىز قالعان جاڭ جىرۇڭدا قىستاقتىڭ تولەۋگە ءتيىستى قۇرىلىس اقشاسىن ويلاعاندا. ءبىراق، بۇيتىپ ارتقا سوزا بەرۋگە دە بولماس، جاڭ جىرۇڭ قىستاق بۇعالتىرى جۋXX تىڭ ەستەلىگىنە كوزى تۇسىپ كەنەت مىناداي ءبىر امال ويلاپ تابادى.


    -لاۋ سۋ، لاۋ جوۋ ۇشەۋمىز اقىلداسايىق. مىنا قارىزدىڭ ءوسىمى كۇننەن كۇنگە ارتىپ بارادى، ارتىنا سوزعان سايىن ارتپاسا كەمىمەيدى، قىستاقتا تەك ءبىراز جەر بار، ءار جىلعى تۇسىمى دە ماندىپ تۇرعان جوق، قارىن توياتىن اقشا دا قولعا تيمەيدى، مەنشە وسى جەردى ساتساق قايتەدى، قارىزدى قايتارىپ قانا قالماي، اسقان اقشانى قىستاقتا الىپ قالىپ بىردەمە ىستەمەيمىز بە، سەندەرشە قالاي؟،-دەدى جاڭ جىرۇڭ قاسىنداعىلارعا.


    -بولۋى عوي بولادى ەكەن، الايدا سەنىمدىلەۋ ادام بولماسا بولماس، قولدان–قولعا وتكىزىپ ساتىپ جىبەرىپ، كەيىن جەردى قايتارىپ اكەلە الماي اۋرەشىلىك تۋىلىپ جۇرمەسە،-دەدى قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى سۋ XXالدىمەن قوسىلاتىندىعىن ءبىلدىرىپ.


    -بولماسا كۇيەۋ بالاما ساتىپ بەرسەم قالاي، ءبارىڭ بىلەسىڭ ونىڭ شارت–جاعدايى جاقسى، سول بالاعا ايتىپ كورسەم، كەت ارى دەي قويماس،–دەدى جاڭ جىرۇڭ كانديداتتى كولدەنەڭ تارتا.


    -بولماسا وسى قىستاق كوميتەتى ءماجىلىسىن اشساق، زاۋدە عالام باسقالاردىڭ وسى جەردى ساتىپ الۋ ويى بولىپ جاتسا-دەپ قىستاق بۇعالتىرى جاڭXX ءسال كىبىرتىكتەي ءسوزىنىڭ ارتىنن جۇتىپ الدى.


    -قويشى، وسى قىستاقتاعى قالعاندارىنا قولدىڭ بەس ساۋساعىنداي قانىقپىن عوي؟ ولارعا ايتىپ اۋىز اۋىرتقانشا، ۇشەۋىمىز قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىنىڭ مۇشەسىمىز عوي اقىلداسىپ بىردەيلىككە كەلسەك، قىستاقتىڭ ۇيعارىمىمەن بىردەي دەگەندىك. ونىڭ ۇستىنە بۇل اقشانى ءوز قالتامىزعا ۇرعالى تۇرعان جوقپىز، تۇك ەتپەيدى،-دەپ سوزدى دوعاردى جاڭ جىرۇڭ.


    وسىلايشا جاڭ جىرۇڭنىڭ ۇيعارىمىمەن، فۋشيڭ قىستاعىنىڭ 15.1 گەكتار جەردەگى قىستاق كوللەكتيۆ جەرىن قىستاق تۇرعىندارىنىڭ كوللەكتيۆ تالقىسىنان وتكىزبەي تۇرىپ، ىلگەرىندى–كەيىندى جاڭ جىرۇڭ كۇيەۋ بالاسىنا بىرنەشە رەت ساتىپ بەرەدى. وسىدان كەيىنگى ون نەشە جىلدا ول ءوزىن قىستاقتىڭ «قۇتقارۋشى جۇلدىزىنا» بالاپ كەۋدەسىن كەرە مارسيىپ جۇرەدى.


    ءاسىلى بۇل ءىس وسىمەن تىندىم بولدى دەپ ويلاعان ەدى، الايدا، مەملەكەتتىڭ كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ ساياساتىنىڭ تياناقتاندىرىلۋىنا بايلانىستى، ەگىن ەگۋدەن تۇسەتىن كىرىس بۇرىنعىدان جاقسارىپ، جەر باعاسى دا جوعارىلاپ، بىرەۋلەر جاڭ جىرۇڭدى ىزدەپ بارىپ سول جىلعى قىستاقتىڭ كوللەكتيۆ جەرىن ىزدەپ تاۋىپ، كونە ەسەپ–قيساپتى اقتارىستىرا باستايدى.


    -لاۋجاڭ، سول جىلدارى قىستاق جەرىن ساتقان قۇيتاقانداي قويىرتپاعىڭدى كىم بىلمەيدى دەيسىڭ، كۇيەۋ بالاڭنىڭ قولىنداعى جەردى دەرەۋ قايتارىپ ال، كەزىندە تىڭ يگەرگەندە ول جەرگە مەنىڭ دە تەرىم سىڭگەن،-دەدى 2019-جىلدىڭ باسىندا، قىستاق تۇرعىنى چۇي X ەندىگارى قىستاقتا ەشقانداي مندەت وتەمەيتىن بولعان جاڭ جىرۇڭدى ىزدەپ بارىپ.


    -لاۋ چۇي، قىستاقتا كەزىندە سونشاما كوپ قارىز بار ەكەنىن بىلمەيمىسىڭ، سول كەزدە كەۋدە كەرىپ العا شىقساڭ الباستى باستى ما؟ مىنە ەندى جەردىڭ باعاسى تيتتەي جوعارىلاي قالىپ ەدى، كونە قىرماندى ساپىرىپ وتىرسىڭ، پىسقان اسقا تىك قاسىق بولاتىن سەن كىم ەدىڭ،–دەدى جاڭ جىرۇڭ مويىنسال بولماي.


    -ول تۇيەڭدە جۇگىم جوق، ماعان ءبىر انىق جاۋاپ بەرمەيدى ەكەنسىڭ، سەنى اشكەرەلەيمىن،-دەپ وزەلەندى لاۋچۇي.


    -جەردى ساتۋداعى ماقسات قىستاق قارىزىن قايتارۋ ءۇشىن، باستان–اياق قالتاما كوك تيىن سالعامىن جوق، قايدا بارىپ ارىزدانساڭ سوندا بارىپ ارىزدان،-دەدى جاڭ جىرۇڭ.


    جاڭ جىرۇڭنان ماردىمدى جاۋاپ الا الماعان سوڭ، چۇي X جاڭ جىرۇڭدى اشكەرەلەۋ حاتىن جازىپ فۋيۋان قالالىق ءتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتى باقىلاۋ كوميتەتىنە جىبەرەدى.


    تەكسەرۋ بارىسى


    2019-جىلى اقپاندا فۋيۋان قالالىق ءتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتى باقىلاۋ–تەكسەرۋ كوميتەتى جاڭ جىرۇڭنىڭ قىستاق كوللەكتيۆ جەرىن بەلگىلەمەگە قايشى ءبىرجاقتىلى ەتۋ جونىندەگى اشكەرەلەۋىن تاپسىرىپ الىپ، جيامۋس قالالىق ءتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتىنىڭ باقىلاۋ–تەكسەرۋ كوميتەتىنە جولداپ بەكىتتىرگەننەن كەيىن، فۋيۋان قالالىق ءتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتى باقىلاۋ–تەكسەرۋ گرۋپپاسىن قۇرىپ، وسى ماسەلەنىڭ دەرەگىن العاشقى ادىمدا انىقتاۋدى ۇيعاردى.
-اقساقال، بۇرىن قىستاقتارىڭىزدا كوللەكتيۆ جەرى بارما ەدى، جەر ساتۋدان حابارىڭىز بارما؟-دەدى تەكسەرۋشىلەر فۋشيڭ قىستاعىنا بارىپ احۋال ۇعىسقاندا.


    -بۇرىن قىستاقتا كوپتەگەن جەر بار ەدى، بۇعان ون نەشە جىل بولدى، ەشكىم دە بۇل ءىستى اۋىزعا المادى، ساتىلعان-ساتىلماعانىن بۇقارانى دا بىلمەيمىز، ءبارىن دە قىستاق كادرلارىنىڭ ايتقانى ەسەپ بولعان عوي،-دەدى تۇرعىن.


    -اعاي، قىستاقتارىڭىزداعى جەردى ساتۋ ءىسىن بىلەسىز بە؟ سول كەزدە قىستاق تۇرعىندارى كوللەكتيۆ ءماجىلىسىن اشتى ما؟


    -جەردى تۇگەل جاڭ جىرۇڭ كۇيەۋ بالاسىنا ساتىپ بەرگەن، بۇل دا بولسا قىستاق پارتيا ياچەيكا شۋجيى ىستەگەن يگى ءىس، قايدا جۇرىپ بۇقارانىڭ ماقۇلدىعىن السىن، ءماجىلىس اشۋ دەگەن جوق ءسوز عوي،-دەدى قىستاق تۇرعىنى.


    بىرنەشە كۇن ارالاعاننان كەيىن، تەكسەرۋشىلەر جاڭ جىرۇڭنىڭ قىستاق تۇرعىندارىنىڭ كوللەكتيۆ تالقىسىنان وتپەي تۇرىپ، قىستاق كوللەكتيۆ جەرىن بەلگىلەمەگە قايشى ءبىر جايلى ەتۋ سىندى تارتىپكە قايشىلىق جاساۋ فاكىتىن العاشقى ادىمدا يگەردى.


    وسىدان كەيىن، تەكسەرۋ گرۋپپاسى سىرتقا قاراتا تەكسەرۋ تەبىنىن ونان ارى ارتتىرىپ، جاڭ جىرۇڭ مىندەت وتەگەن كەزدەگى قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىنىڭ ءماجىلىس ەستەلىگىن، قازىنا ەسەپ داپتەرىن الىپ ءارى سول جىلعى قىستاق كوللەكتيۆ جەرىن ساتۋ كەلىسىمىن تاپتى. ماڭىزدى جازباشا دالەلدەر مەن قىستاق تۇرعىندارىنىڭ قىرۋار كۋالىك ءسوزىن الۋ نەگىزىندە، فۋيۋان قالالىق ءتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتى باقىلاۋ كوميتەتى جاڭ جىرۇڭنىڭ تارتىپكە قايشىلىق جاساعان ارەكەتتەرىنە دەلو اشۋدى ۇيعاردى.


    -ءسىز فۋشيڭ قىستاعى پارتيا ياچەيكاسىنىڭ شۋجيى بولعان كەزىڭىزدە، كوللەكتيۆ جەرىن قالاي باسقاردىڭىز؟-دەدى تەرگەۋشى جاڭ جىرۇڭمەن اڭگىمەلەسكەندە.


    -العاشىندا نەگىزىنەن قىستاق تۇرعىندارىنا كوتەرمەگە بەرىلدى، كەيىن قارىز قايتارۋ ءۇشىن جەكە ادامعا ساتتىق، وسى قىستاق ەسەپ داپتەرىندە الىنعان ەستەلىك بار،-دەدى ول ءوزىن اقتاي سويلەپ.


    -قىستاق كوللەكتيۆ جەرىن ساتقاندا قىستاق تۇرعىندارىنىڭ ءماجىلىسىن اشىپ، تالقى جۇرگىزبەدىڭدەرمە؟


    -ءماجىلىس اشىلدى، سول كەزدە قىستاق «ەكى كوميتەت» مۇشەلەرى تۇگەل بىلەتىن. قىستاقتىڭ قارىزىن قايتارۋ ءۇشىن دەمەسەم، ساۋ باسىما ساقينا تىلەپ قايتپەك ەدىم. ونىڭ ۇستىنە كۇيەۋ بالام دا ەشقانداي پايدا العان ەمەس، مەندە ءبىر تيىندى ءوز قالتاما سالعان ەمەسپىن،-دەدى تەكسەرۋشىلەر ودان جەر ساتۋ بارىسىندا قىستاق تۇرعىندار كوللەكتيۆىنىڭ تالقىسىنان وتكەن-وتپەگەنىن سۇراعاندا ساسقالاقتاپ.


    جاڭ جىرۇڭ ءوزىنىڭ قىستاق كوللەكتيۆ مال–مۇلىكىن ەرەجەگە قايشى ءبىر-ءبىر ٴجايلى ەتۋ ماسەلەسى جونىندە ءالى تولىق تانىمعا كەلمەگەن، ءتىپتى جاڭساق تۇسىنىكتە جوق ەمەس ەدى. تەكسەرۋشىلەر وعان «جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ ءتارتىپ جازاسى ەرەجەسى» مەن «حيلۇڭجياڭ ولكەسى قىستاق كوللەكتيۆ ەكونوميكا ۇيىمىنىڭ مال–مۇلىكتى باسقارۋ ەرەجەسىندەگى» قاتىستى بەلگىلەمەلەردى ەگجەي–تەگجەيلى تۇسىندىرەدى. مەيلى قانداي ماقساتتا بولسىن، كوللەكتيۆ تالقىسىنان وتكىزبەي تۇرىپ، كوللەكتيۆ مال-مۇلىكتى ءبىرجاقتىلى ەتۋ بولسىن، ءبارى دە تارتىپكە قايشى ارەكەتكە جاتادى.


    «مەن تەك ۇكىمەت اقشاسىن يەمدەنبەسە بولعانى زاڭعا قايشىلىق جاساماعان،قاتەلىك وتكىزبەگەن بولادى دەپ ويلايتىنمىن. قازىر ويلاپ كورسەم، پەنسياعا شىققانىما ءبىرتالاي جىل بولسا دا، مىنە تاعى شارا كورىلدى، مىنا جاسقا كەلگەندە ولىمنەن ورتەنىپ بارامىن، شىنىدا پايداسىنان زيانى كوپ»،-دەدى تەكسەرۋشىلەردىڭ ەگجەي–تەگجەيلى، سابىرلى تۇسىندىرمەسىن تىڭداعاننان كەيىن قاتەلىگىن تانىپ، وكىنشكە قالعان جاڭ جىرۇڭ. 2019-جىلى 5-ايدىڭ 21-كۇنى وعان پارتيا ىشىندە ەسكەرتۋ بەرۋ جازاسى بەرىلدى.

00.jpg
00.jpg
00.jpg
00.jpg
00.jpg