راك كلەتكالارى مىنا نارسەلەردەن قورقادى
0
2019-08-29 15:16:00
|
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى
|
جاۋاپتى رەداكتور :


    راكتى اۋىزعا الۋدان جۇرتتىڭ ءبارى قورقادى، ال راك كلەتكاسىنا قاراتا مىنا ىستەردى ىستەپ، راك اۋرۋىنان ساقتانۋعا ابدەن بولادى.


    راك ءىس جۇزىندە الدىن الۋعا بولاتىن ءبىر ءتۇرلى اۋرۋ. ونىڭ تۋىلۋ سەبەبى ىشكى سەبەپ پەن سىرتقى سەبەپ بولىپ، ىشكى سەبەپ نەگىزىنەن تۇقىم قۋالاۋ، يممۋنيتەت جانە ىشكى سەكرەتسيا سياقتىلاردى قامتيدى، بۇل فاكتورلاردى ءبىز مۇلدەم مەڭگەرە المايمىز. ال سىرتقى سەبەپ تۇرمىس داعدىسىن قامتيدى، ادەتتەگى تۇرمىستا ءبىز اقاۋسىز تۇرمىس ءتاسىلىن قولدانۋ ارقىلى راك اۋرۋىنىڭ الدىن الۋىمىزعا ابدەن بولادى.
راك اۋرۋىنان ساقتانۋ ءۇشىن مىناداي 9 ءتۇرلى ءىستى تاباندى ىستەۋ كەرەك:


    1. كۇندەلىكتى سۋ ءىشۋدى ادەتكە اينالدىرۋ.


    تيانجين قالالىق وسپە شيپاحاناسى ءزار شىعارۋ وسپە ءبولىمىنىڭ اعا شيپاگەرى ياۋ شين بىلاي دەدى: ‹سۋدى كوپ ءىشۋ ارقىلى قۋىق راگىنىڭ الدىن الۋعا بولادى›.


    ويتكەنى سۋدى كوپ ىشسە، نەسەپتى كوبەيتەدى، راك تۋدىراتىن زاتتىڭ نەسەپتەگى قويۋلىعى تىم جوعارى بولمايدى. ەگەر كۇنىنە سۋدى از ىشسە، قۋىقتاعى نەسەپ ازايادى، راك تۋدىراتىن زاتتىڭ نەسەپتەگى قويۋلىعى ءبىرشاما جوعارى بولادى دا، قۋىق كىلەگەي قابىعىن تىتىركەندىرەدى.


    الايدا مىناعان كوڭىل ءبولۋ كەرەك: كەيبىر ادامدار سۋدى وتە كوپ ىشۋگە بولمايدى، ماسەلەن، قان قىسىمى جوعارى، جۇرەك اۋرۋى بارلار.


    ەسىڭىزدە بولسىن: ءار كۇنى سۋ ءىشۋدىڭ جاقسى ادەتىن قالىپتاستىرىڭىز، ەڭ جاقسىسى، ءار جارىم ساعاتتا ازىراق سۋ ىشۋگە داعدىلانىڭىز، قىزمەت قاربالاستىعىمەن، سۋ ىشپەي قويماڭىز.


    2. كوڭىل-كۇيدى سەرگەك ۇستاۋ.


    جۇڭگو مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنە قاراستى 1 ـ شيپاحانا وسپە ىشكى اۋرۋلار ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ليۋ يۇنپىڭ بىلاي دەدى: ‹كوڭىل-كۇيدى سەرگەك ۇستاپ، راكتان ساقتانۋ كەرەك، مىنە بۇل ءبىر تيىن اقشا جۇمساي-اق، راكعا قارسى تۇرۋ ءادىسى›.


    ناشار كوڭىل-كۇي اسەرىندە راك اۋرۋىمەن تىعىز قاتىستى بولاتىنى جابىعۋ، قاتتى مۇقالۋ، تورىعۋ جانە كومەككە ءزارۋ بولۋ قاتارلىلار. كەيبىرەۋلەر «جابىعۋ وسپەنى اسقىندىرادى»،-دەپ قارايدى. سالماقتى جابىرقاۋ نىسايى بارلاردىڭ راكتان جان ءۇزۋ حاۋپى جاي ادامداردان 3 ەسە جوعارى بولادى. مىسالى، اۋىر دارەجەدە جابىرقاۋ اۋرۋىنا شالدىققان ايەلدەر ومىراۋ راگىنا وڭاي شالدىعادى، ونىڭ ۇستىنە راكقا شالدىققاننان كەيىنگى سىرقات ءتۇبى ءتىپتى دە كۇردەلى بولادى.


    ەسىڭىزدە بولسىن: باسقالارمەن كوبىرەك قارىم-قاتىناس جاساپ تۇرىڭىز، باسقالارمەن قارىم-قاتىناس جاساۋ بارىسىندا قىسىمدى جەڭىلدەتۋگە بولادى، كوپتەگەن كۇردەلى ىستەردە باسقالارمەن قارىم-قاتىناس جاساۋ ارقىلى كومەككە يە بولىپ، كوڭىل-كۇيىڭىزدى سەرگەكتىككە باستايسىز.


    3. تەمەكىنى دەر كەزىندە قويۋ.


    جۇڭگو مەديتسينا اكادەمياسى وسپە اۋرۋلار شيپاحاناسى راك اۋرۋىنىڭ الدىن الۋ ءبولىمىنىڭ بۇرىنعى مەڭگەرۋشىسى يۋان فىڭلان بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ‹تەمەكى، اراق راك اۋرۋىنا يتەرۋشى، ءار كۇنى 20 تالدان استام تەمەكى شەگەتىندەردىڭ راكقا شالدىعۋ قاتەرى تەمەكى تارتپايتىنداردان بىرنەشە ەسە جوعارى، ونىڭ ۇستىنە تەمەكى شەككەن ايەلدەردىڭ راكقا شالدىعۋ قاتەرى ەرلەردەن دە زور›.


    ءسىز استە ‹ءبىزدىڭ ۇلكەن كىسى ءومىر بويى تەمەكى تارتىپ 80 جاس جاساعان›،-دەگەن سياقتى لەپىرمە سوزدەرگە سەنە بەرمەڭىز. بۇل تەك مىسال عانا بولىپ، تەك قانا وزىڭىزگە جۇباتۋ كوڭىلىن سيلايدى. تەمەكى تارتۋ وكپە راگىمەن قاتىستى بولىپ قالماستان، اسقازان راگى، تىك ىشەك راگى، جاتىر مويىن راگى، ومىراۋ راگى سياقتى راك اۋرۋلارىنادا وڭاي شالدىقتىرادى.


    ەسىڭىزدە بولسىن : تەمەكىدەن دەركەزىندە تيىلىڭىز، قاي-قاشان دا كەش قالماڭىز!


    4. جاياۋ جۇرۋگە داعدىلانۋ.


    جالقاۋلىققا سالىنىپ، دەنە شىنىقتىرىپ، ءجۇرىپ تۇرماسادا، راك قاتەرى پايدا بولۋى مۇمكىن.


    يۋان فىڭلان بىلاي دەدى: ‹كەزەكتە، ءار كۇنى 30 مينۋتتان استام ارەكەت جاساعاندا راكقا شالدىعۋ قاتەرى ءونىمدى تۇردە تومەندەيتىندىگى دالەلدەندى›.


    ەسىڭىزدە بولسىن: ەڭ قاجەتتى ارەكەت ءجۇرۋ. جۇرگەن كەزدە باسىتى كوتەرىپ، كەۋدەنى كەرە ءجۇرۋ، قولدى دا بوس تاستاماي، كەيدە ەكى بىلەكتى سەرمەپ، كەيدە قولمەن الاقان ورتاسىن ۋقالاپ، كوڭىل كۇيدى ونان ارى جادىراتۋ كەرەك.


    5. مايلى تاماقتى ازىراق ءىشۋ.


    اسقازان راگى ناشار ازىقتانۋ ادەتىمەن تىعىز بايلانىستى، اسىرەسە اس تۇزىنىڭ كوپ بولۋى اسقازانعا اۋىر زيان.


    ازاتتىق ارميا بىرىككەن قامداۋ قوسىنىنىڭ 900 شيپاحانا وسپە ءبولىمىنىڭ بۇرىنعى مەڭگەرۋشىسى وۋياڭ شۋەنۇڭ بىلاي دەپ ءتۇسىندىردى: ‹اس تۇزىنىڭ جوعارى قىسىممەن ءسىڭۋى اسقازان كىلەگەيلى پەردەسىن تىكەلەي زاقىمدايدى، قان كەرنەۋ، سۋلى ىسىك، بازدانۋ، جارا، ولەتتەنۋ جانە قان شىعۋ قاتارلى ءبىر قىدىرۋ پاتولوگيالىق وزگەرىستەردى جارىققا شىعارادى، سونىمەن بىرگە اسقازان قىشقىلىنىڭ ءبولىنىپ شىعۋىن ازايتادى دا، اسقازان كىلەگەي قابىعى وڭاي شابۋىلعا ۇشىرايدى›.


    ەڭ ماڭىزدىسى، تۇز قۇرامى جوعارى ازىقتىقتاردىڭ قۇرامىندا كوپ مولشەردە ازوت قىشقىل تۇزدارى بولادى، ول اسقازانداعى توتىقسىزداندىرعىش باكتەريادان ازوت قىشقىل تۇزىنا اينالادى، ونان سوڭ ازىقتاعى امينمەن بىرىگىپ ازوتتى قىشقىل اميىن بولىپ قالىپتاسادى دا كۇشتى راك تۋدىراتىن قاسيەتكە يە بولادى، مىنە بۇل دۇنيە جۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى جاعىنان ءبىرىنشى دارەجەلى راك تۋدىراتىن زات ەسەپتەلگەن›.
ەسىڭىزدە بولسىن:


    (1). ءار ادامنىڭ كۇندەلىكتى تۇز تۇتىنۋى 6 گرامنان اسپاۋى كەرەك.


    (2). ازوتتى قىشقىل تۇزدارى ارقىلى ءبىرجاقتىلى ەتىلگەن ازىق-تۇلىكتەر، مىسالى، شۇجىق، سۇرلەنگەن ەت جانە تۇزدالعان ەت تاعامدارىندا دا از مولشەردە نيتروزامين تەكتەس راك تۋدىراتىن زاتتار بولادى، ونى ۇنەمى تۇتىنۋعا بولمايدى.


    6. كۇنگە قاقتالۋدى ادەتكە اينالدىرۋ.


    ازاتتىق ارميا باس شيپاحاناسى 6-مەديتسينا ورتالىعى راديواكتيۆتى وسپە ءبولىمىنىڭ اعا شيپاگەرى كاڭ جيڭبو بىلاي دەدى: ‹ۇيلەسىمدى كۇن نۇرى استىندا ارەكەتتەنۋ توق ىشەك راگى مەن ومىراۋ راگى سياقتى ءبىرقانشا ءتۇرلى راك اۋرۋىنىڭ الدىن الۋعا ءتيىمدى›.


    ادام دەنەسىندەگى كوپتەگەن تكاندار مەن مۇشەلەردە ۆيتامين D قابىلداعىش دەنەشىك بولادى. ۆيتامين D نىڭ اكتيۆتەنۋ فورماسى كلەتكانىڭ ءوسۋىن ءونىمدى تەجەپ، كلەتكانى جەتىلۋگە جەتەلەيدى، B مەن T ليمفا كلەتكاسىنىڭ يممۋنيتەتتىك قۋاتىن رەتتەۋدە دە ماڭىزدى مانگە يە. كۇن نۇرىنا جاناسقاندا، ادام ۆيتامين D نى وزدىگىنەن سينتەزدەيدى.


    ادامدار سوناۋ ەرتەدە-اق ەكۆاتور تۇرعىندارىندا ومىراۋ راگى، توق ىشەك راگى، انالىق بەز راگى، قۋىق ءتۇبى بەزى راگى قاتارلى اۋرۋلاردىڭ تۋىلۋ مولشەرى وتە تومەن، ال سولتۇستىك سۋىق رايوندارداعى تۇرعىنداردا پايدا بولۋ مولشەرى جوعارى بولاتىندىعىن بايقاعان. ارينە، اكتيۆتەنگەن ۆيتامين D نىڭ سينتەزدەلۋى كلەتكانىڭ كوبەيۋى مەن جىكتەلۋىن رەتتەۋگە وتە قاجەتتى.


    ەسىڭىزدە بولسىن: كوبىندە سىرتتا نەمەسە تەرەزەنى اشىپ كۇنگە قاقتالىڭىز. ادەتتە 10 دا 20 مينۋت بولسا بولدى.


    7. ۇيقىنى قاندىرۋ.


    جۇڭگو جۇڭگوشا شيپاگەرلىك ۋنيۆەرسيتەتى دۇڭجىمىن شيپاحاناسىنىڭ وسپە اۋرۋلار ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى لي جۇڭ بىلاي دەدى: ‹كلينيكالىق ەمدەۋ بارىسىندا كوپ ساندى وسپە اۋرۋىنا شالدىققانداردا ۇيقى ناشار بولعاندىعى بايقالعان›.


    وسى كەزدە ادامدار كۇندىز قاربالاس قىزمەت ىستەپ، تۇندە تۇندەلەۋگە ادەتتەنىپ، ۋاعىندا ۇيىقتاۋعا كوڭىل بولمەي، دەنساۋلىقتىڭ اقاۋسىزدىعىنا زيان جەتكىزەدى، بۇل ۇزاق ۋاقىت جالعاسا بەرسە، دەنساۋلىقتى بۇزادى دا، راك كلەتكاسىنىڭ پايدا بولۋى مەن كوبەيۋىنە ءتيىمدى شارت-جاعداي جاراتىپ بەرەدى.


    تۇندە ادام دەنەسىندە ءبىر ءتۇرلى مەلاتونين پايدا بولادى، ونىڭ توتىقتانۋعا قارسىلىق قاسيەتى دەنەدەگى توتىقسىزدانعان ريبونۋكلەين قىشقىلىن ( D N A ) قورعايدى، سونىمەن بىرگە ول تاعى ءبىر ءتۇرلى گورمون-انالىق گورموننىڭ پايدا بولۋىن تەجەيدى، مۇنداي انالىق گورمون كەيبىر وسپەلەردىڭ ءوسۋى مەن دامۋىن تەزدەتەدى. ومىراۋ راگى كوپ تۋىلاتىن ايەلدەردىڭ كوبى تۇندە كەزەكشىلىكپەن قىزمەت ىستەگەندىكتەن بولۋى مۇمكىن.


    ەسىڭىزدە بولسىن: تۇندە ەڭ جاقسىسى ساعات 11 دەن بۇرىن ۇيىقتاڭىز. تۇسكى ۇيقىدا تەك 30 مينۋت دەمالساڭىز بولعانى.

    8. دەنە سىمباتىنا كوڭىل ءبولۋ.


    كەيبىر ادامداردىڭ سەمىزدىكتەن كەسكىن-كەلبەتى ءبۇزىلىپ قانا قويماي، ونىڭ ۇستىنە دەنساۋلىعىنادا نۇقسان جەتەدى.


    يۋان فىڭلان بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ‹ۇلى بريتانيا زەرتتەرمەندەرى 5 ميلليون 240 مىڭ ادامعا 7 جارىم جىل وكشەلەي تەكسەرۋ جۇرگىزگەننەن كەيىن، دەنساۋلىق كورسەتكىشى مەن جاتىر راگى، قالقانشا بەز راگى، بۇيرەك راگى، ءوت قالتاسى راگى قاتارلى 17 ءتۇرلى راكتىڭ كورنەكتى بايلانىسى بارلىعىن بايقاعان. دەنساۋلىق كورسەتكىشى (B M I) دەنە سالماعىنان (كيلوگرامى) بوي بيىكتىگىن الىپ (m) تاستاعانداعى كۆادراتىنا تەڭ بولادى.


    ەسىڭىزدە بولسىن: «8580» تى ەستە بەرىك ساقتاپ، دەنە سالماعىن ساقتاپ، راك اۋرۋىنان ساقتانىڭىز. مۇنداعى 85: ولشەمدى سالماق ىشىندە ەرلەردىڭ بەلىن 85 سانتيمەتر ىشىندە مەڭگەرۋى؛ ال : 80 ايەلدەردىڭ بەل ورامى 80 سانتيمەتردەن اسپاۋى كەرەك.


    9. مەرزىمدى دەنساۋلىق تەكسەرتۋگە كوڭىل ءبولۋ.


    ‹دەنساۋلىعىم وتە جاقسى، الدىڭعى جولى تەكسەرتكەنىمدە ەشقانداي ماسەلە جوق، مەرزىمدى تەكسەرىلۋدىڭ قاجەتى جوق›، ‹ورگان اقى تولەسە تەكسەرىلەم، ءوزىم اقشا شىعارىپ تەكسەرىلۋدىڭ قاجەتى جوق» . . .مىنە وسىلايشا كوپتەگەن ادامدار اۋرە-سارساڭنان قورقىپ، اقشاسىن قيماي، دەنساۋلىق تەكسەرتۋگەن ءمان بەرمەيدى.


    جۇڭگو مەديتسينا اكادەمياسى وسپە اۋرۋلار شيپاحاناسى راك اۋرۋىنان ساقتانۋ ءبولىمىنىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى جاڭ كاي بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ‹دەنساۋلىق ءۇشىن ەرتە تەكسەرىلىپ، ەرتە دياگنوز قويدىرۋ، ەرتە ەمدەلۋ كەرەك›.


    ەسىڭىزدە بولسىن:


    (1). راكتان ساقتانۋ ارقىلى تەكسەرىلۋ ادەتتەگى دەنساۋلىق تەكسەرتۋمەن ۇقسامايدى، ۇقساماعان راك اۋرۋى قاتەرى بار ادامدار ۇقساماعان دەنساۋلىق تەكسەرتۋ ءادىسىن تاڭداۋىنا بولادى. مىسالى، وكپە راگىنان ساقتانۋعا قاراتا، كەۋدە ءبولىمى تومەن دوزالى بۇراندالى CT دى تاڭداۋىنا بولادى. ومىراۋ راگىنان ساقتانۋعا قاراتا موليبدەن نىسانا + ۋلترا دىبىستى؛ باۋىر راگىنان ساقتانۋعا قاراتا ۋلترا دىبىس + قاننىڭ A جىلبىسقا شارشا بەلوگىن تەكسەرۋدى؛ تىك ىشەك راگى جانە اسقازان راگى، وڭەش راگىنا قاراتا ىشەك ايناسى جانە اسقازان ايناسىن تاڭداۋعا بولادى.


    (2). راكتىڭ كوپ ءبولىمى جونىنەن العاندا، ادەتتە 50 جاستان اسقاننان كەيىن ءارقانداي راك قاتەرىنەن ساقتانىپ، دەنساۋلىق تەكسەرتىپ تۇرۋ كەرەك. الايدا ومىراۋ راگى ۇقسامايدى، 40 جاستان باستاپ ومىراۋ راگىنىڭ الدىن الىپ، دەنساۋلىق تەكسەرتىپ تۇرسا بولادى.


    ەندەشە، اقاۋسىز تۇرمىس ءتاسىلىن ساقتاپ، داعدىلى ادەت قالىپتاستىرىپ، اۋرۋدان ساقتانايىق!


اۋدارعان: مارالبەك ابدىكارىم ۇلى: (تورابىمىز ۇسىنىس ەتكەن ءتىلشى)

00.jpg
00.jpg
00.jpg
00.jpg
微信截图_20190909172958.jpg