قىستاق قىزمەتى باياعى ءبىر سارىنىمەن ساندالا بەرەمە
كەلۋقاينارى: |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2017-07-13 14:20:00


    ماقپال ءماۋلىقان قىزى 


    كىم-كىمنىڭ دە كورگەنىمەن كوكەيگە تۇيگەنى از بولماسا كەرەك، سول كوپتىڭ قاتارىندا ويعا العان، «نەگە وسىلاي بولماسقا» دەگەن تۇيىندەردەن سىر ءبولىسۋ ابەستىك بولماس. ماقالامدا تاعى دا سول كوپ تۇيىندەردىڭ بىرىمەن بولىسكىم كەلەدى.


    وڭ-سولىمدى اڭعارىپ، ەس توقتاتا باستاعان كەزدەرىم، ءتۇرلى قوعامدىق جۇمىستارعا كوپ ارالاساتىن اكەمنىڭ، جولداس-جورالارىنىڭ اكەمە كەلىپ اڭگىمە ەتەتىن <<قىستاققا جوعاردان قۇتقارۋ كەلگەن ەكەن، پالەن كەدەي وتباسىنا ءۇن، پالەنپاي دەگەن كەدەي وتباسىنا كومىر بەرىپتى>>-دەيتىن، ايتىلىمدارى بۇل كۇندەرى ەسىمە ءجىيى ورالادى. ەسەپتەپ كورسەم، سونان بەرى دە 30 جىلعا تارتا ۋاقىت بولىپتى. پارتيانىڭ باعىت-ساياساتتارى بارعان سايىن كەمەلدەنىپ، قوعامدىق قامسىزداندىرۋ ءۇردىسى كۇننەن-كۇنگە كەڭەيگەن بۇل كۇندەردەگى ءتۇرلى جولدارمەن كەلىپ جاتقان تىيمدىلىكتەرمەن كومەك قارجىلارى سان- ساناقسىز. ال وتىز جىلدان كەيىنگى بۇگىندە، قىستاق باششىلارى ءتۇرلى ساياساتتىق تىيىمدىلىكتەرمەن كەلگەن سول قارجىلداردىڭ ءبىرىن كەدەيگە دەپ ۇلەستىرسە؛ ەندى ءبىرىن، الدىنعى رەتكى تىيمدىلىكتەن قۇر قالعاندارعا دەپ؛ ەندى ءبىرىن، قىزمەت اتقارۋىنا رازى بولماي پىكىر ايتقانداردىڭ اۋزىن جابۋعا دەپ؛ ال ەندى ءبىرىن كەلەسى سايلامدا داۋىس جيىناۋعا كەرەگى بولاتىندار دەگەن ەسەپپەن بۇقارانىڭ قولىنا تاراتىپ بەرۋمەن عانا تىندىم ەتەدى. ءبىزدىڭ ويلانۋعا ءتىيستى ءتۇيىنىمىز بۇنىڭ بارلىعى دا ەمەس. قايتا، وسىدان وتىز جىلدىڭ الدىنداعى تىيمدىلىكتەرمەن قۇتقارۋقارجىلارنىڭ قيىنشىلىعى بارلارعا ءبولىپ بەرىپ تىياناقتاناتىن قىزمەت ءتاسىلىنىڭ تابانى كۇرەكتەي وتىز جىلدان كەيىندە قالپىن وزگەرتپەي سول بەتى قولدانىلىپ كەلە جاتقاندىعى.


    وتىز جىلدىڭ الدىنداعى قوعامدىق دامۋدىڭ دەڭگەيى، حالىقتىڭ تۇرمىس ورەسى، جوعاردان كەلەتىن كومەك قاراجاتتاردىڭ مولشەرى، قىستاق كادرلارىمىزدىڭ مادەنيەت ماعۇلىماتى، قالىڭ حالىق بۇقاراسنىڭ ساپا دەڭگەيى، ءار كاسىپتىڭ قوعامدىق دەڭگەيى، ءتۇرلى قوعامدىق قارىم- قاتىناسى قانداي ەدى. ال قازىرشى... جوعارداعى ايتىلعان فاكتورلاردى قازىرگىمەن سالىستىرۋعا كەلەمە... ماسەلەن: قازىرگى بۇقارانىڭ ورتاشا كىرىس دەڭگەيى 80- جىلداردىڭ ورتاسىنداعى سول كەزدەردەگىدەن ءجۇز ەسەدەي جوعارلاعان؛ ساياساتتىق تىيىمدىلىكتەردىڭ ءتۇرى، سوماسى، قامتىيتىن كولەمى، باعىتتالعان وبيەكتى تاعى باسقا جاقتارىنا قاراڭىز 80-جىلداردىڭ ورتا شەنىندە حالىقتىڭ ويىنا كىرمەيتىن تۇيىندەرگە دەيىن قامتىلعان؛ ول كەزدەگى حالىقتىڭ ساۋاتسىزدىق مولشەرى 70 پايزدان كەم ەمەس، ساۋاتتىلار ساۋساقپەن ساناپ الارلىق عانا بولاتىن، ال قازىر شى... توعىز جىلدىق مىندەتتى وقۋ ءجۇز پايىز جالپىلاسقان، ورتا تەكنيكومنان جوعارى ماعۇلماتتىلار جالپى حالىقتىڭ 40 پايىزىن قۇرايدى دەپ وتىرمىز. ولاي بولسا قوعامدىق دامۋدىڭ وراسان وزگەرسىن كوزبەن كورىپ، قولمەن ۇستاپ وتىرعان بۇگىنگى كۇنى ءبىزدىڭ قىستاق كوميتەتىنىڭ قىزمەت ءتاسىلى، وتىز جىلدىڭ الدىنداعى باياعى سارىنىنان نەگە جازبايدى. وسىنداي دامىعان قوعامدا، نايزاعاي تەزدىكتەگى يمپورماتسيا داۋىرندە جاساپ، دۇنيەنىڭ ارعى-بەرگى بەتىنىڭ بار سىرىن كورىپ وتىرعان كادرلارىمىز نە ءۇشىن تاعى دا سول وتىز جىلدىڭ الدىنداعى، الدىنعى بۋىننىڭ قىزمەت تاسىلىنەن تانا المايدى. ول داۋىردەگى قىستاق كادرلارى- سول داۋىردەگى وزدەرنىڭ وقۋ ماعۇلىماتى، مادەنيەت ساۋيەسى، قوعامدىق دامۋدىڭ تالابى، ءتۇرلى كومەك قارجىلاردىڭ مولشەرى قاتارلى ءتۇرلى فاكتورلاردىڭ شەكتەمەسىنەن اسا الماي سولاي ىستەگەن بولۋى مۇمكىن. ال قازىر ءبىر قىستاق ءۇشىن قىزمەت ەتەتىندەرگە قاراڭىز: قىستاق باسشلىق القاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى، اۋىلدىقتىڭ قىستاققا جاۋاپتى باششىلارى، اۋىلدىق ۇكىمەتتەن قىستاققا بولىنگەن كادرلار، ستيۋدەنت قىستاق كادرى، جىلىنا ءتۇسىپ جاتقان ءار تاراۋ، ءار كاسىپتىڭ كادرلارى، بارلىعى دا ورتا تەحنىيكومنان جوعارى ماعۇلماتتىلار، مەيلى وسىلاردىڭ قاي-قايسى بولسادا كومەككە كەلگەن تىيىمدىلىك اتاۋلىنىڭ بارلىعىن ءبولىپ بەرىپ، بۇقارانىڭ اۋىزىن جابۋدان ارى اسا المايتىنى قالاي.


    يدەيانى ازات ەتىپ، ءوز كۇشىنە ءسۇيەنىپ ءومىر سۇرۋ ۇرانى ورتاعا قويىلعاننان بەرى پارتيامەن ۇكىمەت حالىق بۇقاراسى ورتاسىنداعى قىيت ەتكەن جاڭالىقتى، بولماشى بۇرىلستى قالىت جىبەرمەي بارىنشا دەمەپ جەبەپ كەلەدى. مىنە سونىڭ ناتيىجەسىندە ورتامىزدان وزا شىققان كاسىپكەرلەر، ەڭبەك ەرلەرى، ءوز كۇشىمەن اۋقاتتانعان ۇزدىكتەرىمىز دە ايتا قالسىن. ءبىراق اينالامىز مەيلى قالاي وزگەرىپ، قالاي العا باسسادا، ءبىزدىڭ قىستاق باششىلىق القالارمىزدىڭ قىزمەت ءتاسىلى، قىزمەت ونىمدىلگى، قىزمەت باعىتى تاعى دا سول وتىز جىلدىڭ الدىنداعىدان اينىعىسىز. ەشقانداي جاڭالىق، ەشقانداي تىڭ تەبىن بولماي باياعى قالپىندا دىرىلدەپ- قالتىراپ ءتۇر. جىيىپ ايتقاندا، نەگىزگى ساتىنىڭ نەگىزىنىڭ وسىنداي ءالسىز كۇيدە قالۋىنداعى باستى سەبەپ ءبىزدىڭ كادرلەرىمىزدىڭ يدەيالىق بۇرىلىسىقا شاباندىعى. قىستاق ياچەيكاسى قىزمەت ءتاسىلىنىڭ سونشا جىلدار بويى ءبىر قالىپتان جازباۋى، كادرلارىمىزدىڭ سانانى سىلكىپ ويلانباعان، جاڭالىق جاراتۋعا، تىڭ جول سالۋعا قولشىنباعان سالعىرتتىعى.


    ەڭ قاراپايىمىن الىپ ايتساق، جوعاردان كەلەتىن ءتۇرلى تىيىمدىلىكتەرمەن ءتۇرلى كومەك قارجىلار قاراپ وتىرساڭىز «ۇيگەندە كوپ بولعانىمەن ۇلەسكەندە از»  دۇنيە، ءبىز ونى تالاي جىلدان بەرى ءتۇرلى سەبەبىن تاۋىپ، جەكەنىڭ قولىنا تاراتىپ بەرۋدى داعىدىعا اينالدىردىق، بۇل دا دۇرىس. بىراق ونىڭ ناتيجەسىنە قاراڭىز: سونشا جىلدان بەرى كەلىپ جاتقان تالاي تىيمدىلىك قارجىسىنىڭ ەش قايسىنان قاعىس قالماسادا تۇرمىسىمەن ەكونوميكالىق ورەسىندە ءبىر تىيىندىق ىلگەرلەۋ بولماي سول قالپى كەلە جاتقان وتباسىلارى بار؛ءتۇرلى ساياساتتىق تىيمدىلىكتەردەن ەشكىمدى قاعىس قالدىرمايمىن دەپ قانداي ءتاسىلمەن بولسەڭدە وسىنىڭ يگىلىگىن سەزىپ، راحىمەتىن ايتىپ رازى بولاتىن بۇقارا وتە از؛ وسى تىيىمدىلىكتەردى وسىنداي ۇلەستىرۋدەن قاعىس قالماي كەلگەندەردىڭ الدى قازىر ۇكىمەت ولتىرمەيدى دەپ الاقان جايىپ قاراپ وتىراتىن بولىپ، قوعامنىڭ اۋىرتپالعىنا اينالدى: تىيمدىلىك قانشا كوپ بولعانىمەن قىستاعىمىزدىڭ بەينەسىمەن حالىقتىڭ ءتۇرمىس ورەسىنە تۇبىرىنەن ءتاسىر ەتەتىن ىيگىلىك سيپاتتى ەشقانداي وزگەرىس بولمادى. ولاي بولسا، وسىنىڭ ءبارىن كورىپ وتىرىپ، قىستاق قىزمەتى سول باياعى ءبىر سارىنىمەن ساندالا بەرەمە...


    تيىمدىلىكتەردى ءتىپ-تىيپىل ەتىپ ءبولىپ بەرە سالماي، كوپ بولىپ اقىل قوسىپ، قىستاقتارداعى «قىسقا ءجىپ كۇرمەۋلەرىنە كەلمەي جۇرگەن» قىرپۋلى ازاماتتاردى سول قىستاقتىڭ قاجەتىنە قاراي جۇيەلى تەحنيكالىق تاربيەلەۋگە نەگە جۇمىسامايمىز. نەگە عىلىم-تەحنيكادا ارقىلى قۋاتتانعان ورىنداردىڭ، ءوزىمىزدىڭ جەرلىك باسىمدىلىققا يە شارۋاشىلىق سالاسىنا قاتىستى تاجىريبەسىن قابىلداۋعا جۇمىسامايمىز؛ نە ءۇشىن، تاريحي مالشارۋاشىلعىن تىرلىگىنە تيەك ەتكەن،ءتورت تۇلىگى ساي مىڭعىرعان ءبىزدە 21- عاسىردىڭ العاشقى 20 جىلىنا دەيىن مال شارۋاشىلىق ءونىمدەر زاۋوتى جوق.


    دۇنيەنى ەڭبەك جاراتادى، تالاپ تابىس كىلتى، تاباندىلىقپەن تالپىنعان جەردە، التىنداي جەمىس بولماي قويمايدى. ءبىراق ءبىزدە قازىر بۇل جەمىس جوق. ۇيتكەنى، بىزدە تەحنيكا جوق، تەحنيكا يگەرەيىن دەپ تالپىناتىن ازامات جوق. تىڭ جاڭالىققا جەتەكتەيتىن باسشى، ورايدى مەڭگەرىپ ۇتىمدى جۇمىس جاسايتىن كادر جوق. بارلىق كارىرلارىمىز ساناسىن سىلكىپ، سەرپىلسە ەكەن پارتيامەن ۇكىمەتتىڭ ساياسى مول ساياساتتىق تىيمدىلىكتەرىنەن ۇتىمدى پايدالانىپ، جەمىستى جۇمىس جاساپ، قىستاق قىزمەتى سول باياعى ءبىر سارىنىمەن ساندالا بەرەمەيتىن بولسا ەكەن دەگىم كەلەدى...
شىڭگىل اۋدانى پارتكوم ۇگىت ءبولىم