التىن كۇزدەگى جەمىستى ساياحات
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2018-10-05 11:22:00

 

    سەرىك تۇرسىنالى ۇلى


    التىن كۇزدە اتىزداعى ەگىندەر جايقالا تولىسىپ، بار الاپ سارى تۇسكە ەندى، موڭعۇلكۇرەنىڭ تۇستىگى مەن تەرىستىگى كۇز ماۋسىمنىڭ مول ءونىم شاتتىعىنا شومدى. بيىلعى كۇز گۇلى–شاشاقگۇل ەرتە گۇل اشتى. ونىڭ قىزىل، سارى، قىزعىلت ٴتۇستى بولىپ اشىلعان بەينەسى كۇز تابيعاتىنا سايكەسىپ، ادامداردى وزىنىڭ شۇعىلالى كورىكى مەن باۋرادى. ال جەر-جەردەن ورتەكەستىڭ كۇزگى دالا كورنسىن تاماشالاۋعا بەت بۇرعان ساياحاتشىلاردىڭ اياعى ۇزىلەر ەمەس، تولاستاماي ٴالى كەلۋدە.


    موڭعۇلكۇرەگە ساياحاتتاي كەلگەن كوكدالا قالالىق جاياۋلار كلۋبنىڭ مۇشەسى ران شىرۇڭ تىلشىگە: «كوكدالا جاياۋلار كلۋبىنىڭ مۇشەسىمىن. مەن بيىل 75 جاسقا كەلدىم، ۇنەمى وسىلاي دەنە شىنىقتىرامىن. بۇل شىندىعىندا ٴوز دەنساۋلىعىما پايدالى، وتباسىمداعىلار دا قولدايدى. سىرت ورىندارعا ساياحاتتاي شىقساڭ كوڭىلدى جۇرەسىڭ، بۇل ارادا ادامدار كوپ، دىر-دۋماندى ەكەن. ٴبىز جالپى 80 نەشە ادامبىز، ەكى ۇلكەن اۆتوبوز، ەكى جەڭىل كولىكپىن كەلدىك. بۇل اراننىڭ كەڭ ساحارا، جاسىل جايلاۋىن كورىپ وتە كوڭىلدى بولدىق، باستى قيمىلىمىز: جاياۋ جۇرۋ، تاۋعا شعۋ، ٴبىز تالاي تاۋلارعا شىققانبىز، قيندىعى بىرشاما كوپ، دەسەدە العان بەتىمىزدەن قايتپايمىز»،-دەدى.


    7-8-ايلار، مۇڭعۇلكۇرەدەگى ساياحاتتىڭ قاربالاس مەزگىلى. وسى مەزگىلدە، موڭعۇلكۇرە اۋدانى جەلىلەس تاقىرىپتىق   قيمىلدارى مەن بايگە جارىستارىن ٴۇرتىس قانات جايدىرىپ، ٴار سالا، ٴار كاسىپتىڭ، اسىرەسە مەيمانحانا، قوناق ٴۇي، اس-سۋ سىندى كاسىپ سالالارىنىڭ كىرىسى ارتىرادى. شىن مانىندە، ساياحاتتىڭ جاندانۋى موڭعۇلكۇرە بۇقاراسنىڭ اقشا قاپشىعىن قامپايتىپ، قوماقتى «ساياحات جەمىسىنەن» ورتاق يگىلكتەندىردى.


    موڭعۇلكۇرە اۋداندىق جياڭسۋ حالىقارالىق قوناق ٴۇينىڭ باس جوراسى ۋاڭ جيەسايدىڭ تانىستىرۋىنا قاراعاندا، موڭعۇلكۇرە  اۋدانىنىڭ بيىلعى ساياحات قاۋىرت مەزگىلى بىلتىرعى ۇقساس مەزگىلدەگىدەن ون نەشە كۇن بۇرىن باستالىپ، قوناق ٴۇيلەرگە تۇسكەن ساياحاتشىلاردىڭ سانى وتكەن جىلعى ۇقساس مەزگىلمەن سالىستىرعاندا 1800 ادام ارتقان.


    موڭعۇلكۇرە اۋداندىق جياڭسۋ حالىقارالىق قوناق ٴۇينىڭ باس جوراسى ۋاڭ جيەساي بىلاي دەدى: «بيىل 2018–جىلى، ٴبىزدىڭ جياڭسۋ حالىقارالىق قوناق ٴۇينە تۇسكەن ساياحاتشىلاردىڭ سانى وتكەن جىلعى ۇقساس مەزگىلمەن سالىستىرعاندا %30 ارتقان. بيىل، باستىسى موڭعۇلكۇرە اۋداندىق پارتكوم، ۇكىمەتتىڭ بەلسەنە تانىستىرۋى ارقىلى ٴبىزدىڭ ساياحات كاسىبىمىز ۇزدىكسىز دامىدى. اسىرەسە قوناق ٴۇي كاسىبى قارىشتاپ دامىپ، وسى بىرنەشە جىلدا ەڭ جاقسى تابىسقا جەتىپ وتىر، ٴارى تاماشا   دامۋعا يە بولدى. بۇل تابستاردىڭ بارلعى اۋداندىق پارتكوم مەن ۇكىمەتتىڭ قولداۋىنان قول ۇزە المايدى. ٴبىزدىڭ قوناق ٴۇي كىرىسى جونىنەن العاندا، بيل قابىلداعان ساياحاتشىلار %30 كە تاياۋ ارتتى. بىلتىر 4 ميلليوننان استام كىرس كىرگىزسەك، ال بيىل كىرسىمىز 6 ميلليونعا جەتتى. مەجەمىز وسىلاي. سونىمەن بىرگە، ٴبىزدىڭ جۇمىسشى-قىزمەتكەرلەردىڭ كىرىسى دە جوعارلادى. ٴار ٴبىر جۇمىسشى جىلىنا 50 مىڭ يۋان كىرىس تابادى».


    مۇڭعۇلكۇرەنىڭ وڭىرلىك ساياحات ىستەرىنىڭ دامۋى وتە جاقسى دەگەندى ەستىگەن سىچۋان ولكەسى نانچۇڭ اۋدانىنان كەلگەن ەرلى-زايىپتى ۋاڭ يۇڭچۇن ىشكى ولكەدەگى ٴۇي جيھازدارى ساۋداسىن تاستاپ، موڭعۇلكۇرەگە كەلىپ، مەيمانحانا كاسىپنە قارجى قوسىپ، قوناق ٴۇي ساۋداسىمەن شۇعىلداندى. تەك تومەن كىرستى ساياحاتشىلاردى قابىلداۋعا بەيىمدەلگەن بۇل قوناق ٴۇيدىڭ كۇندىك جاتىن اقسى 150 دە 180 يۋان توڭىرەگىندە بولسادا، ەرلى-زايىپتى ۋاڭ يۇڭچۇندەر ٴار كۇنى 2000 يۋان مولشەرىندە كىرس كىرگىزەدى ەكەن.


    موڭعۇلكۇرە كونە كوشە مەيمانحاناسىنىڭ قوجايىنى ۋاڭ يۇڭچۇن تىلشىگە: «بيىل العاش رەت مۇڭعۇلكۇرەگە كەلىپ، كونە كوشە مەيمانحاناسىن اشىپ وتىرمىز، شارت–جاعدايى بىرشاما ناشارلاۋ بولسادا، ساۋدامىز كۇسەت. قوناق ٴۇيىمىز 7–ايدىڭ 1-كۇنى اشىلعان. ساياحاتشىلار قاۋىرت بولعان وسى ەكى،ٴۇش ايدان بەرى، قوناقتار كوپ بولدى. ساۋداما كوڭىلىم تولادى»،-دەدى.


    كونەلەردە: «اس ادامنىڭ ارقاۋى»، «ٴدامدى استىڭ–داڭقى شارتاراپقا جايىلار» دەگەن ٴسوز بار. مۇڭعۇلكۇرەدەگى ساياحاتتىڭ قاربالاس مەزگىلىندە، ساۋداسى ەڭ كۇسەت بولاتىن كاسىپ- اس-سۋ كاسىبى. اۋدان قالاشعى تۇلپار جاياۋلار كوشەسىندەگى «جيدە گۇلى پالاۋى» ۇلاسپالى دۇكەنى بيىل 2 –ايدا اشىلعاننان بەرى، موڭعۇلكۇرە ساحارا قوي ەتىن، موڭعۇلكۇرە ٴسابىزىن شيكىزات ەتىپ، حۇيزۋ ۇلتىنىڭ ٴداستۇرلى تاماق جاساۋ ونەرىن شەبەرلىكپەن قولدانىپ، ٴدامى ٴتىل ۇيرەتىن بالاۋ شعارىپ، الس-جاقىنان كەلگەن ساياحاتشىلاردى باۋرادى. بۇل كۇندەرى بۇل اسحاناعا تاماق جەۋشىلەر كوپ جينالىپ، ۇزاق قاتارعا تۇرادى. ونىڭ ۇستىنە اسحاناعا قويىلعان قاراپايىم دا تابيعي اعاشتان جاسالعان ۇستەل ەرەكشە كوركەم كورىنەدى. ورتاسى جانعا جايلى، تازا دا رەتتى. بۇل اسحانا بيىلعى وتكىزىلگەن «ىلە ٴدامدى تاعامدارىن ىزدەۋ» قيمىلىنىڭ توراپ ارقىلى باعالاۋ جارسىندا 3-دارەجەلى سيلىققا يە بولدى.


    «جيدە گۇلى پالاۋى» ۇلاسپالى دۇكەنىنىڭ باس اسپازى ما يۇڭجىن بىلاي دەدى: « ساياحاتشىلار ەڭ كوپ، ۇناتىپ جەيتىن تاعامدار قوي قابىرعالى پالاۋ، قوي سيراعى پالاۋى، بۇدان تىس تاعىدا قوي موينى پالاۋىن، قوي ومىرتقا پالاۋىندا ۇناتىپ جەيدى . »


    ال سول قاتاردا تاعى ٴبىر حۇيزۋ اسحاناسى بار – بۇل اسحانا جەرلىك تاۋىق ەتىن بىقتىرىپ ساتۋمەن اتاعى جايلعان. وزىنىڭ ەرەكشەلىككە يە تاعامدارىن توراپ ارقىلى ۇگىتتەپ، الس-جاقىنداعى ساياحاتشىلاردى باۋرادى.

    اۋدان قالاشعى تۇلپار جاياۋلار كوشەسىندەگى جەرگىلىكتى تاۋىق ەتىن بىقتىرىپ ساتاتىن اسحانانىڭ قوجاينى ما شي بىلاي دەدى : « مەنىڭ بيىلعى ەڭ كوپ ىستەگەن يگىلىكتى ىسىم ـــ ەرەكشەلىككە يە موڭعۇلكۇرە تاعامدارىن توراپ ارقىلى ۇگىتتەۋ بولدى. مۇندا، تاۋىق ەتىن بىقتىرىپ تاماق جاساۋ، جەرلىك پالاۋ قاتارلى تانىمال تاعامداردى ۇگىتتەپ وتىردىم، سىرتتان كەلگەن كوپتەگەن ساياحاتشىلار توراپتان كورىپ اسحاناما تاماق جەگەلى كەلەدى. ٴار كۇنى 200 دەي ساياحاتشعا تاماق ازىرلەيمىز. ابدەن قالجىراپ كەتەمىز، ٴبىراق كىرسىمىز بۇرىنعىدان %40 جوعارلاپ وتىر، ەڭبەگىمىزدىڭ جەمسىن كورۋدەمىز.»


    بىرنەشە جىلدان بەرگى وڭىرلىك ساياحاتتى ۇگىتتەۋ، تانستىرۋدىڭ ارقاسىندا، بۇل كۇندەرى شينجياڭنىڭ ٴىشى -سىرتىنداعى ساياحات سەرىكتىگى مەن حالىقتىق قوعامداردا ارت –ارتىنان موڭعۇلكۇرەگە كەلە باستادى. ولار اۋدانىمىزدىڭ دارالىق ەرەكشەلىككە يە تابيعاتىنان پايدالانىپ، ٴار ٴتۇرلى ساياحات جانە جارىس قيمىلىدارىن وتكىزدى. بۇل قيمىلداردىڭ وتكىزىلۋى كوپتەگەن ساياحاتشىلاردىڭ موڭعۇلكۇرەگە كەلۋىنە تۇرتكى بولدى.


    قورعاس قىران اۆتوموبيل اترەتىنىڭ اترەت باستىعى ۋاڭ جيڭ تىلشىگە : « بۇل جولى ٴبىز ارناۋلى ۇسىنس بويىنشا، موڭعۇلكۇرە اۋدانىنا كەلىپ، ساحارادا وتكىزىلەتىن دالا اۆتوموبيل جارسىنا قاتىناستىق، اۆتوموبيل اترەتىنىڭ ٴبىر مۇشەسى رەتىندە، مەن قاتتى  تەبىرەنىپ جانە قۋانىپ تۇرمىن. موڭعۇلكۇرەگە كەلىپ، بۇل ارانىڭ كوركەم تاۋ-سۋلارىن، جايقالا اشىلعان گۇلدەرىن تاماشالاپ كوڭىلىمىز كوتەرلىپ قالدى. مۇڭعۇلكۇرە حالىقى مەيماندوس ەكەن. توتەنشە كوڭىلدى ساياحات بولدى « -دەدى.


    ٴۇرىمجى قالالىق «اعايندىلار» دالا اۆتوموبيلى شينجياڭ باس اترەتىنىڭ جاۋاپتىسى جاڭ فىڭنىڭ تانستىرۋىنا قاراعاندا، بيىل شينجياڭ تۇلپار مادەنيەت ساياحات دامۋ شەكتى سەرىكتىگى مەن «اعايندىلار» شينجياڭ باس اترەتى بىرلىكتە، موڭعۇلكۇرە 77 – تۋان الاڭىنداعى اۆتوموبيل سپورت باقشاسىندا، «دالا اۆتوموبيل جارسىن» وتكىزىپ، ەلىمىزدىڭ ىشى-سىرتىنداعى كوپتەگەن دالا اۆتوموبيل سپورتشىلارى مەن اۋەسكەرلەرىن باۋراعان.


    ٴۇرىمجى قالالىق «اعايندىلار» دالا اۆتوموبيلى شينجياڭ باس اترەتىنىڭ جاۋاپتىسى جاڭ فىڭ بىلاي دەدى:«كوپتەگەن ادامدار تۇڭعىش رەت موڭعۇلكۇرەگە كەلىپ جارىسقا قاتىناسىپ وتىر. سونداي-اق ولار وتباسى مۇشەلەرىن، بالالارىن موڭعۇلكۇرەنىڭ كوركەم كورنسىن تاماشالاۋعا ەرتىپ كەلدى. وسى جولعى جارس ارقىلى بۇل ارانىڭ كەڭ ساحاراسىن، روماتيكالى تۇرمىسىن، بۇكىل شينجياڭنان كەلگەن دالا اۆتوموبيل ايداۋ اۋەسكەرلەرى، جۇيەدەن بۇكىل ەلدەگى دالا اۆتوموبيل ايداۋ اۋەسكەرلەرى تەرەڭ تۇسىندى. موڭعۇلكۇرەنىڭ تاۋى جاسىل، سۋى تۋنىق، اۋا رايى جانعا جايلى ەكەن. ٴبىز شينجياڭداعى دالا اۆتوموبيل ايداۋ اۋەسكەرلەرىنىڭ كەڭ ساحارانى ارالاپ، روماتيكالى تۇرمىستان لاززاتتانۋىن ۇمىت ەتەمىز .»


  قوڭىر كۇز كەلدى. اعاشتار جاپىراق تاستادى. موڭعۇلكۇرە جايلاۋىنىڭ كوك اسپانىندا اقشا بۇلت قالىقتاپ، بار الاپ سارى تۇسكە ەنىپ، ءتورت تۇلىك ەركىن جايىلدى. قارلى تاۋ، مۇزدىقتار، سامسعان قاراعايلارى بەينە بوياۋلى سۋرەتتەي جانعا ءلاززات باعىشتادى. اتىز-ارىق باسىندا ديقاندار كۇزگى جيىن –تەرىن قاربالاستعىنا تۇستى. موڭعۇلكۇرە سازدى الاپ باقشاسىندا سان مىڭداعان اسەم تىرنا تىراۋلاپ، بيلگە باستى.


    «10-ايدىڭ التىن اپتالىعى» كەلۋ قارساڭىندا، اۋدان قالاشعىنداعى ٴار قايسسى اس-سۋ، قوناق ٴۇي كاسبىمەن شۇعىلداناتىن كاسپكەرلەر جابال ازىرلىك باسقشىنا ٴوتتى. ولار ەڭ جوعارى ورەدە قىزمەت وتەپ، الستان كەلەتىن ساياحاتشىلاردى كۇتىپ الماقشى.


    اۋدان قالاشعى تۇلپار جاياۋلار كوشەسىندەگى جەرگىلىكتى تاۋىق ەتىن بىقتىرىپ ساتاتىن اسحانانىڭ قوجاينى ما شي بىلاي دەدى : «10-ايدىڭ التىن اپتالىعى» تاياپ قالدى. مەن بۇل ورايدى مىقتى ۇستاپ، جەرلىك ەرەكشەلىككە يە تاعامداردى مولىنان شعارىپ، سەنىمدى بەكەمدەپ، ٴدامى ٴتىل ۇيرەتىن تاعامدار ارقىلى ساياحاتشىلاردى قابىلداۋعا ساقاداي سايلانامىن».


    موڭعۇلكۇرە اۋداندىق جياڭسۋ حالىقارالىق قوناق ٴۇينىڭ باس جوراسى ۋاڭ جيەساي بىلاي دەدى: «10-ايدىڭ التىن اپتالىعى» كەلۋ قارساڭىندا، ٴبىزدىڭ جياڭسۋ حالىقارالىق قوناق ٴۇيمىز بارلىق ازىرلىك قىزمەتتى وتە جاقسى ىستەپ، ساياحاتشىلاردى قارسى الۋعا دايىندالدى. ٴبىز موڭعۇلكۇرەدەگى ەڭ كوركەم، ەڭ تاماشا ورتانى جاراتىپ، ساياحاتشىلاردى كوبىرەك قارسى الىپ، ولاردىڭ ىرازىلعىن الۋعا ۇمتىلامىز. اسىرەسە شاڭحاي، گۋاڭدۇڭ، فۋجياننان كەلەتىن، تاعدا بەيجيڭنەن كەلەتىن قوناقتاردى   قابىلدايمىز. ٴبىز قوناقتارعا موڭعۇلكۇرەنىڭ قىسقى ساياحات كورنىس رايوندارىن تانستىرامىز، كۇزگى جيىن-تەرىم كەزىندەگى دالا كورنسى دە وتە كوركەم، ال شاتى اڭعارىنداعى قارلى تاۋلاردىڭ تاماشا تابيعاتى دا ادامدى قاتتى باۋرايدى. ساياحاتشىلار مۇنداي كورنىستەردى وتە ۇناتادى. ويتكەنى ولار ىشكەرى ولكەلەردە قاردى سيرەك كورەدى ەمەسپە.»


    9-ايدىڭ 18-كۇنى، «شينجياڭعا قىسقى ساياحات» اتىنداعى جۇڭگو باتىس قار –مۇز ساياحات مەرەكەسى سونداي-اق 13 – كەزەكتى شينجياڭ قىسقى ساياحاتى كاسىبى ساۋدا جارمەنكەسىنىڭ اقپار جاريالاۋ جينالىسى بەيجيىڭ قالاسىندا وتكىزىلدى. جينالستا، 2018 – جىلعى شينجياڭنىڭ قىسقى ساياحاتى مەزگىلىندە وتكىزىلەتىن 130 نەشە ٴتۇرلى قيمىل مازمۇنى جاريالاندى. بۇل سىرتقى دۇنيەنىڭ شينجياڭ ساياحاتتىنا باسا نازار اۋدارۋىن جانە كوڭىل بولۋىن ەڭ جوعارى دارەجەگە كوتەردى. اۆتونوميالى رايوننىڭ ساياساتتىق باسىمدىلىق ارقىلى ساياحاتتى بارىنشا جانداندىرۋ شارالارى موڭعۇلكۇرە اۋداننىڭ قىسقى ساياحاتىن ٴتىپتى دە تاماشا دامۋ ورايىنا يە ەتتى. ساياحات تانىمالىلىعى جانە كوركەم كورنىس موڭعۇلكۇرە حالقىنا ٴتىپتى دە   كوپ « ساياحات جەمىسىن » الا كەلدى. موڭعۇلكۇرە اۋدانى بۇل كۇندە، ٴتورت ماۋسىمدا بىردەي ساياحاتتايتىن ەڭ كوركەم، ەڭ تارتىمدى نسانالى وڭىرگە اينالدى.


موڭعۇلكۇرە اۋداندىق راديو، تەلەۆيزيا، اقپارات تاراتۋ ورتالىعى