كەلتە حات ارقىلى ساباق پىسىقتاماقشى بولعان «وقۋشى» اسىلىندە سيقىرلى الدامشى بولىپ شىقتى
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2019-07-08 15:41:00


    دەلو جاعدايى: داحۋاڭ (بالاما اتى) قاتارلى 5 ايىپكەر، چيڭ حۋا داشۋەسى قارماعىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ تاڭداۋلى وقىتۋشىلارى پىسىقتاۋ كىلاسىن اشىپ وقۋشىلارعا ساباق پىسىقتاتىپ بەرەدى ەكەن دەپ، وقۋشى جانە وقىتۋشى بەينەسىنە ەنىپ الىپ، اتا - انالارعا الدامشىلىق مازمۇنداعى كەلتە حات جولداۋ جانە تەلەفون شالۋ ارقىلى، 10 نەشە وقۋشىنىڭ اتا اناسىنىڭ 4 ءجۇز مىڭ يۋان اقشاسىن الداپ العاندىقتان، جەكە جەكە 1 جىلدان 5 جىلعا دەيىن مەرزىمدى قاماۋ جازاسىنا ۇكىم ەتىلدى.


    دەلونىڭ تۋىلۋى:


    كەزەكتە كوپتەگەن اتا انالار اقشانىڭ بەتىنە قاراماي بالالارىن ءتۇرلى پىسىقتاۋ كىلىستارىنا بەرەدى، ولار ءسال ابايلاماسا بولعانى كاسىپتىك قىلمىستىلار توبىنىڭ جاڭادان تاپقىرلاعان "الدامشىلىق تۇزاعىنا" قالاي ءتۇسىپ قالعاندىقتارىن سەزبەي قالادى.


    سۋ جوۋ قالاسىنىڭ جاڭا قالا رايونىنا قونىستانعان لي حانىم بالاسىنىڭ وقۋىنا ەرەكشە كوڭىل بولەتىن، وتكەن جىلى تولىق ورتا مەكتەپكە شىققان قىزى شياۋمەيدىڭ كەلەشەكتە ايتۋلى جوعارى مەكتەپكە ءتۇسىپ وقۋى ءۇشىن، ول شياۋمەيدىڭ مەكتەپتەگى كۇندەلىكتى ساباقتارىن جاقسى وقۋىنا قۋزاۋشىلىق ەتۋمەن بىرگە، ونى ساباقتان سىرتقى بىرنەشە پىسىقتاۋ كلىسىنا تىزىمدەتپەكشى بولادى.


    ءدال وسىعان وراي لي حانىم قىزى شياۋمەيدىڭ اتىندا بەيتانىس قولفوندا جولدانعان ءبىر كەلتە حاتتى كورەدى، كەلتە حاتتا: «شەشە مەكتەبىمىز چيڭ حۋا داشۋەسى قارماعىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ تاڭداۋلى وقىتۋشىسىن ۇسىنىس ەتىپ پىسىقتاۋ كىلاسىن اشپاقشى، قابىلدايتىن وقۋشى سانى شەكتى، پىسىقتاۋ اقىسى 19 مىڭ 800 يۋان ەكەن، تىزىمدەلسەم ...» دەلىنگەن.


    «ادەتتە مەكتەپتەردە وقۋشىلاردىڭ قولفون ىستەتۋىنە تيىم سالىناتىندىقتان، شياۋمەي وقىتۋشىلارىنىڭ قولفونىمەن جولداعان كەلتە حات ەكەن دەپ، وعان ەشقانداي شۇبالانبادىم، قايتا قىزىمنىڭ اقىلدىلىعى مەن ۇيرەنۋگە بولعان ىنتالىلىعىنا ريزا بولدىم»،-دەيدى لي حانىم.


    بالاسىنىڭ وقۋىن قاي-قاشاندا باستى ورىنعا قوياتىن لي حانىم ەش ەكىلەنبەستەن "قىزى" نىڭ ايتقانىنا ماقۇل بولادى، ىلە-شالا «شياۋمەي» ياڭ مۇعالىم اتتى بىرەۋدىڭ قولفون ءنومىرىن كەلتە حات ارقىلى جولداپ بەرەدى ءارى ونىمەن تەزدەن حابارلاسۋىن ايتادى.


    مەن الگى نومەرگە دەرەۋ تەلەفون شالىپ، ول ايتقان بانكە ەسەپ نومىرىنە 19 مىڭ 800 يۋاندى سالىپ جىبەرىپ ەدىم، ءبىرازدان كەيىن ونىڭ بۇل تەك ءبىر ساباقتىڭ عانا پىسىقتاۋ اقىسى، 3 ساباقتىكى جيىنى 59 مىڭ 400 يۋان بولادى دەگەن كەلتە حاتى كەلدى، ول تاعى دا ءار اپتادا دۇيسەنبىدەن جۇماعا دەيىن ساباقتان تۇسكەننەن كەيىن شياۋمەي عا ادەبىيەت، ماتەماتيكا، شەتەل تىلىنەن تولىق ورتانى بىتىرگەنشە پىسىقتاۋ جاساپ بەرەتىندىگى جونىندە ۋادە بەردى،- دەدى لي حانىم .


    بۇل ءىس ءسال سودەگەيلەۋ سەزىلسەدە، قارسى جاعىنىڭ «تىزىمگە الىنعانداردىڭ سانى تولايىن دەپ قالدى، پىسىقتاۋ اقىسىن ەندى تاپسىرماساڭ كەشىگەسىڭ» دەپ قۋزاۋ سالعانىنا توزە الماي، قالعان اقشانىدا ونىڭ ەسەپ نومىرىنە جولداپ بەرەدى.


    سول كۇنى كەشتە وقۋشىلار مەكتەپتەن تاراعان كەزدە قىزىمەن حابارلاسقان لي حانىم الدانعاندىعىن ءبىراق بىلەدى دە تۇسىنەن شوشىپ ويانعانداي بولىپ سىلەيىپ قالادى.


    لۋ مىرزادا جوعارىداعىداي الدامشىلىقتىڭ شىرعاسىنا تۇسكەن بولاتىن، ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا: قارسى جاعى ونىڭ بالاسىنىڭ اتىندا وعان«چيڭ حۋا داشۋەسى قارماعىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ وقىتۋشىسى پىسىقتاۋ كىلاسىن اشادى ەكەن» دەپ كەلتە حات جولدايدى، كەلتە حات جولداۋشىنىڭ ايتۋى بويىنشا وعان پىسىقتاۋ اقىسىن جىبەرىپ بەرە سالا قارسى جاعى تاعىدا فيزيكا، حيميا ساباقتارىنىڭ پىسىقتاۋ كىلاسىنا تىزىمگە الدىرىپ اقىسىن تاپسىر دەپ جولداعان كەلتە حاتىن كورەدى. ءامالياتتا ونىڭ بالاسى حيميا ساباعىنىڭ ەمتيحانىن تاپسىرىپ بولعان بولىپ، ەندى پىسىقتاۋىنىڭ قاجەتى جوق ەدى، سونىمەن ول الدانعاندىعىن ءبىلىپ قارسى جاققا تەلەفون شالىپ ەدى، قارسى جاعى قاراسىن كورسەتپەي زىم-زيا جوق بولدى.


    وسى مەزگىلدەردە، سۋ جوۋ قالاسى جاڭا قالا رايونىنداعى ساقشى تاراۋلارى جوعارىداعىداي الدامشىلىقپەن ۇقساس تاسىلدەگى الدامشىلىققا ۇشىراعانداردىڭ ارت-ارتىنان مالىمدەگەن دەلو مالىمەتىن تاپسىرىپ الادى. ساقشىلار بۇل تۇردەگى الدامشىلىقتىڭ گۋاڭ شيدىڭ ءمالىم ورنىنداعى قىلمىستى توپتىڭ جاقىن دوستار اراسىنداعى كوكوك( QQ ) شوعىرىنانان پايدالانىپ الدامشىلىق ىستەگەن تاسىلىمەن ۇقساپ كەتەتىندىگىن تۇجىرىمدايدى دا بارلاۋ جۇرگىزۋ ارقىلى جوعارىداعى الدامشىلىق دەلوسىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارى داحۋاڭ، دامىڭ دارمەن، الدانعانداردىڭ اقشالارىن بانكەدەن شىعارىپ الۋعا جاۋاپتى بولعان ا ۋي، ا چياڭ، شياۋچيڭدەردى ارت-ارتىنان زاڭ تورىنا تۇسىرەدى.


    2018-جىلى 11-ايدىڭ 14-كۇنى سۋجوۋ قالاسى حۋچيۋ رايوندىق حالىق پروكۋراتۋراسى داحۋاڭ، دامىڭ قاتارلى بەسەۋىن الدامشىلىق قىلمىس كۋمانىمەن سۋجوۋ قالاسى حۋچيۋ رايوندىق حالىق سوتىنا الەۋمەتتىك ايىپتايدى.
سوتتىڭ تەرگەۋ بارىسى


    2019-جىلى 1-ايدىڭ 24–كۇنى تۇستەن كەيىن ساعات 13 تەن 30 مينوت وتكەندە سۋديا سوت اشىلاتىندىعىن جاريالادى. سوتقا اكەلىنگەن بۇل 5 ايىپكەر ءورىمدەي جاس بولىپ، ابىرجىڭقى بەينەلەتىنە قاراپ، ولاردى توراپ الدامشىلىعىى سىندى جوعارى شەبەرلىكتى قاجەت ەتەتىن قىلىستى ارەكەتپەن شۇعىلدانادى دەپ ەشكىمدە ويلامايتىن.


    سوت باستالعاندا الەۋمەتتىك ايىپتاۋشى،الدىمەن ايىپكەر دا حۋاڭعا: بۇل رەتكى دەلونى كىم ۇيىمداستىردى،؟ كىمدەر قاتىناستى؟ دەپ سۇراق قويدى.


    "مەن ۇيىمداستىردىم، بارلىعىمىز ءبىر قىستاقتىكىمىز، مەن 1995 - جىلى تۋىلعام، انا تورتەۋى مەنەن 1--2 جاس كىشى، بارلىعىمىز باستەۋىشقا دەيىن عانا وقىعامىز، بۇرىن باسقالاردىڭ توراپتا الدامشىلىق ىستەپ تابىسقا جەتكەندىگىن كورگەمىز، سونىمەن وسىلاي ىستەۋ بەكىمىنە كەلدىك " دەپ جاۋاپ بەردى داحۋاڭ ..


    سۋديا : "وقۋشىنىڭ اتا انالارىنىڭ تەلەفون ءنومىرىن قايدان الدىڭدار ؟ :"


    داحۋاڭ: سۋجوۋداعى وقۋشىلاردىڭ جەكەلىك ينفورماتسياسىن مەن توراپتا ارناۋلى تۇردە باسقالاردىڭ جەكەلىك ينفورماتسياسىن ساتاتىن كوكوك( QQ ) شوعىرىنانان ءار ءبىرىن 80 تيىننان 3 مىڭ يۋانعا ساتىپ العام .

    
    داحۋاڭ قاتارلىلار توراپتا مىڭ پارشادان استام الدامشىلىق كەلتە حاتىن جولداپتى


    سوتتىڭ جالعاستى تەرگەۋىندە، دامىڭ وزدەرىنىڭ دەلو تۋدىرۋ بارىسىن بىلايشا باياندايدى: "داحۋاڭ بىزدىڭ جول نۇسقاۋشىمىز بولىپ،، الدامشىلىق ىستەۋگە قاجەتتى بارلىق كەرەك-جاراقتارمەن كيىم-كەشەك ءىشىپ-جەم،، جاتار ورىن قاتارلىلاردىڭ بارلىعىن سول ورنالاستىرادى الدامشىلىق ىستەۋ ءادىسىن دە داحۋاڭ ۇيرەتەدى، اتاپ ايتقاندا،وقۋشىنىڭ اتىن جامىلىپ ولاردىڭ اتا-انالارىنا مەكتەپ ۇيىمداستىرعان چيڭ حۋا داشۋەسى قارماعىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ تاڭداۋلى وقىتۋشىلارى ساباق بەرەتىن پىسىقتاۋ كىلاسىنا قاتناسسام، ءار ءبىر ساباقتىڭ پىسىقتاۋ اقىسى 19 مىڭ 800 يۋان ەكەن دەپ كەلتە حات جولداپ،حابارلاسۋ تەلەفون ءنومىرىن ايتىپ بەرىپ، اتا-انالار بىزبەن تەلەفوندا حابارلاسقاننان كەيىن، ولاردىڭ اقشالارىن الداپ الىپ تايىپ تۇرامىز. " .


    ايىپكەرلەر الدامشىلىق ىستەۋ بارىسىنداعى قولدانعان تاعى ءبىر جاڭا .ادىستەرىن دە مويىندادى: ولار وقۋشىلاردىڭ اتا-انالارىمەن تەلەفوندا سويلەسۋ بارىسىندا" چيڭ حۋا داشۋەسىنىڭ تاڭداۋلى وقىتۋشىلارى اشاتىن پىسىقتاۋ كىلاسىنا قابىلدايتىن وقۋشى سانى شەكتى بولىپ، 20 وقۋشى عانا قابىلدايدى، تەز ارادا قامدانىپ تىزىمدەلمەسەڭدەر، وكىنىپ قالاسىڭدار" دەپ ولاردى قىزىقتىرادى ەكەن،، كوڭىلدەرىندە ءبىراز كۇدىك بولسادا، الدامشىلاردىڭ ايلا-شارعىسىنان اسا الماعان كوپتەگەن اتا-انالار وسىلايشا الدانادى ەكەن.


    وسى ءبىر توپتىق الدامشىلىق دەلوسىندا، داحۋاڭ مەن دامىڭ " باس رول،" دى ويناسا، ا ۋي، اچياڭ، شياۋ چيڭدەر وزدەرى بەلگىلەگەن ارناۋلى بانكە ەسەپ نومىرىنە كىرگەن اقشالاردى شىعارىپ الىپ وتىرعان.


    سۋديا اچياڭنان "سەندەر قالاي تانىستىڭدار" دەپ سۇرادى


    "مەن شياۋچيڭمەن ماحاباتتاسىپ جۇرگەم، ەكەمىزدە ا ۋيمەن بىرگە ەسىرتكى تۇتىنامىز، ەسىرتكى تۇتىنۋ ءۇشىن اقشا قاجەتقوي، وسىلايشا تانىسىپ، بىرللىكتە الدامشىلىق ىستەدىك " دەپ جاۋاپ بەردى اچياڭ.


    سۋديانىڭ " وسىلاي ىستەۋدەن قانداي پايدا كوردىڭدەر " دەپ سۇراعان سۇراعىنا، اچياڭ بىلاي دەپ جاۋاپ قايتاردى: " بىزدىڭ ءار رەتكى الدامشىلىقتان تۇسىرگەن اقشامىزدىڭ 10 پايىزى بويىنشا ءناپاقا بەرەدى" .


    سوت تەرگەۋ ارقىلى، 2018-جىلدىڭ الدىنعى جارىم جىلىندا ايىپكەر داحۋاڭ ايىپكەر اۋي مەن استاسىپ ا ۋي بانكەنىڭ اقشا جوتكەۋ ەسەپ ءنومىرى مەن الداپ العان اقشالاعا جاۋاپتى بولىپ، ايىپكەر دامىڭ كەلتە حات جولداۋ، تەلەفون ۇرۋ تەكتەس تاسىلدەر ارقىلى تەلەگراف الدامشىلىعىمەن شۇعىلدانىپ، ايىپكەر اۋي، ايىپكەر اچياڭ،مەن شياۋچيڭدى الداپ العان اقشالاردى بانكەدەن شىعارىپ اكەلۋگە ورنالاستىرىپ، سۋ جوۋ قالاسىنىڭ جاڭا قالا رايونىن قامتىعان جەرلەردەگى 10 نەشە وقۋشىنىڭ اتا-اناسىنىڭ 370 مىڭ يۋان اقشاسىن الداپ العاندىعىن انىقتادى.


    باس سوتشى 5 ايىپكەردەن: "ايىپكەرلەر، سەندەر ايىپتاۋشى ورگاننىڭ تەكسەرىپ ايىپتاعان قىلمىس فاكىتتەرىڭ مەن بەكىتكەن قىلمىستارىڭا قاراتا پىكىرلەرىڭ بارما؟، قىلمىستارىڭدى تانيسىڭدارما؟" دەپ سۋراعاندا، ولار "پىكىرىمىز جوق"، "قىلمىسىمىزدى تانيمىز" دەپ جاۋاپ بەردى.


    باس سوتشى: "سوت تەرگەۋى قازىر اياقتالادى، ايىپكەرلەردىڭ ەڭ سوڭعى پىكىرلەرىن ورتاعا قويۋلارىنا بولادى " : دەگەندە، دامىڭ " ءبىز بارلىعىمىز ءالى جاسپىز، جەڭىلدەتىپ سوتتاۋلارىڭىزدى ءۇمىت ەتەمىز " دەدى باسەڭ ءۇنمەن.

    
    " اشىق سوتتا تەرگەۋ وسىمەن اياقتالدى، قازىرشە سوت ءۇزىلىس جاسايدى، كەڭەسپە سوتتا قاراعاننان كەيىن، دەلوعا ۇكىم شىعارامىز " دەپ جاريالادى باس سوتشى .


    جارىم ساعاتتىق ۇزىلىستەن كەيىن سوت جالعاستى .اشىلىپ سوڭعى ۇكىم جاريالادى .


    سوت تەرگەپ انىقتاۋ ارقىلى تومەندەگىدەي ۇكىم شىعاردى : وسى دەلوداعى 5 ايىپكەر بىرلەسىپ زاڭسىز تۇردە يەمدەنىپ الۋ ماقساتىندا، تەلەگراف تورى تەحنيكاسى تاسىلىنەن پايدالانىپ الدامشىلىق ىستەگەن . ولاردىڭ ىشىندە ايىپكەر داحۋاڭ مەن دا مىڭ باس قىلمىسكەر بولىپ ول ەكەۋىنە ايرىم - ايرىم 4 جىلدىق، 5 جىلدىق مەرزىمدى قاماۋ جازاسىن بەرۋمەن بىرگە 30 مىڭ يۋان، 20 مىڭ يۋان ايىپ سالىنسىن؛ ا ۋي ا چياڭ، شياۋچيڭدەر ىلەسۋشى قىلمىسكەر، ونىڭ ۇستىنە ولاردا ەسىرتكى تۇتىنۋ، ۇرلىق ىستەۋ كۇمانى بولعاندىقتان ۇشەۋىنە جەكە جەكە 3 جىل 6 اي، 3 جىل جانە 1 جىلدىق مەرزىمدى قاماۋ جازاسىن بەرۋمەن بىرگە 20 مىڭ يۋان، 10 مىڭ يۋان جانە 2 مىڭ يۋان ايىپ سالىنسىن.


    ۇعىسۋعا قاراعاندا، 5 ايىپكەر ۇكىمگە مويىنسال ەكەندىكتەرىن، جوعارىلاپ ارىزدانبايتىندىقتارىن بىلدىرگەن.


    سۋديانىڭ ەسكەرتپەسى


    "بارىنشا كۇيىنۋدىڭ ءوزى كەدەرگىگە ۇشىراتادى،" دەگەن ايتىلىم بار پەرزەنتتەرىنە قاتىستى بولعان ءارقانداي ىستەر، اتا-انالاردىڭ نازارىن اۋدارۋمەن بىرگە ولاردى الاڭداتادى جوعارىداعى دەلوداعى قىلمىستى ەلەمەنتتەردىڭ، اتا-انالاردىڭ اقشالارىن الداپ الۋىندا، ولار وقۋشى بەينەسىنە ەنىپ الىپ " تاڭداۋلى وقىتۋشىلار ساباق بەرەتىن پىسىقتاۋ كىلاسى اشىلادى ەكەن، قابىلداناتىن وقۋشى سانى شەكتى، مۇنداي وراي كەلە بەرمەيدى " دەپ سوزدىڭ مايىن تامىزىپ، بالالارىنىڭ وقۋىنا ەرەكشە كوڭىل بولەتىن كوپتەگەن اتا انالاردى قىراعىلىقتارىنان ايىرعان.

 

    وسى دەلونى جاۋاپتى سۋديا كوپشىلىككە مىنانى ەسكەرتەدى: . "بەيتانىس ادامداردان كەلگەن تەلەفون مەن كەلتە حاتتارعا جەڭىل-جەلپى سەنە سالۋعا استە بولمايدى " اسىرەسە، قارسى جاعى كوكەك، ميكروبلوك، كەلتە حات ارقىلى اقشا سالىپ جىبەرۋدى تالاپ ەتكەندە، سابىر ساقتاي وتىرىپ" وي ەلەگىنەن وتكىزىپ "انىق-قانىعىنا جەتكەننەن كەيىن بارىپ، ىستىڭ سوڭىن باعامداۋ قاجەت. ( سوڭى )


    ساۋان اۋداندىق قوعام حاۋىپسىزدىك مەكەمەسى 
    حانزۋشا <<حالىق سوتى>> گازەتى 2019 - جىلى 2 - ايدىڭ 26- كۇنگى سانىنىڭ 7-بەتىنەن اۋدارعان: وماربەك قىزىرقان ۇلى