ينفورماتسيا اشكەرەلەۋ: mzjubao@cnr.cn

ادەبيەت ارناسى

كۇيەۋىڭ-باقىتىڭ، ايەلىڭ-جاھۇتىڭ

来源:央广网     |责编:阿依娜|     发布日期: 2019-10-22 08:38

 

ماقسات قيزات ۇلى 

 

ماحاببات استە <سوقىر تەكە> ويىنى ەمەس، ماحاببات ەكى جۇرەكتىڭ قالاۋى. سەن سەزىم مەن ماحابباتقا قانداي مامىلەدە بولساڭ، سەنىڭ دە قولعا كەلتىرەر سىباعاڭ دا سونداي بولماق.

 

تىرلىكتە ادام ٴۇشىن ەڭ ماڭىزدى نارسە باسىنا شاڭىراق كوتەرىپ، باۋىرىنا قازان اسۋ. قانداي اداممەن تىرلىك تۇتەسسەڭ، سونداي عۇمىر كەشەسىڭ.

 

جارىڭ جاقسى بولسا، ماڭدايعا بىتكەن شىراعىڭ، جارىڭ جامان بولسا، باسىڭا تۇسكەن سىناعىڭ. 

 

بۇل كۇندە ماحابباتتىڭ ەكى تىزگىن، ٴبىر شىلبىرى ٴار جۇرەكتىڭ قولىندا، ٴبىراق ەركىندىكتىڭ تىزگىنى وزىنە تيگەن سايىن، ٴوز سىڭارىن تابا المايتىن جاستارىمىز كوبەيىپ كەتتى، ٴبىر-ٴبىرىن باعالايدى-اۋ دەپ جۇرگەن جاس وتباسىلاردىڭ جىل وتپەي ٴبىر-ٴبىرىن تابالاپ شىعا كەلگەنىن كورگەندە كوڭىلىڭنەن شاراسىزدىقتىڭ بۇلتى اۋنايدى. 

 

وسىنداي كەزدە وزىمىزدەن مۇشەل جاس ۇلكەن اعالارىمىزدىڭ قالاي ۇيلەنگەنى، ٴومىردىڭ قيىندىعىن قالاي جەڭگەنى كوز الدىڭا كەلە قالادى.

 

اتالارىمىزدىڭ: <اناسىنا قاراپ قىزىن ال> دەگەندى ويعا ٴتۇيىپ، ەرتوستىگىنە قالىڭدىق ىزدەگەن ەرنازار قۇساپ ٴار اۋىلدى ارالاپ جۇرەتىنى كوڭىلدەن وشەر ەمەس. ۇلكەندەردىڭ ايتۋىمەن باس قۇراعان اعالارىمىزدىڭ اجىراسقانىن كورگەمىز جوق، عۇمىر بويى قارا قازان، سارى بالانىڭ قامى ٴۇشىن قارا ەڭبەكتەن بوساعان جوق. 

 

كەيدە جەڭىل تۇرمىس جەڭىل ويلى ادامداردى ومىرگە اكەلەمە،-دەگەن ويعادا كەلەسىڭ. جۇمىستان كوزى اشپايتىن ەڭبەكشىل ادامداردىڭ ساناسىندا ۇيا بۇزار ارتىق-اۋىس وي دا تۇرمايتىن. كومەك سۇراي كەلگەن عارىپتىڭ وزىنە بارا المايتىنداي جاعداي تۋسا، ۇلكەندەر جاعى: قوي، ۇيات بولادى، بارىپ كومەكتەسىپ كەل، ٴوز جۇمىسىڭدى ەرتەڭ تۇگەندەپ الاسىڭ،-دەپ اتقا قولتىقتاپ مىنگىزىپ جىبەرەتىن. 

 

ەكى جاستىڭ اراسى مۇلدەم مۇزداپ بارا جاتسا، اپالار جاعى: نە دەيدى اكام، قايداعى جوقتى ايتپا، كەمسەڭدەپ توركىنگە قاشاتىن ادەتتى قايدان تاپقانسىڭ، تىنىش وتىر، تۇرمىس بولعان سوڭ قازان-وشاق سىلدىرلاماي تۇرمايدى، وعان بولا تۋلاساڭ، ەل-جۇرتتان ۇيات ەمەس پە،-دەپ ۇياتتى الدىعا تارتىپ، جەل وكپە جەڭگەلەرىمىزدىڭ جەلىگىن اقىلمەن باساتىن. 

جاڭا عانا شاڭىراق كوتەرگەن ٴبىر ٴىنىم: باقىتتىڭ ىشىندەگى ەڭ ماڭىزدى باقىت نەكە باقىتى ەكەن، ٴارقانداي جاس كىممەن دوس بولامىن،-دەپ ەمەس، كىممەن ۇيلەنەمىن،-دەپ ويلانۋى كەرەك ەكەن،-دەدى ىشتەگى سىرىن اقتارىپ. 

 

بوز جىگىتتىڭ اياق-استىنان فيلوسوف بولىپ كەتكەنىنە تاڭعالىپ، قورعاسىنداي ٴتۇيىننىڭ ارتىندا الدەقانداي اڭگىمەنىڭ بۇلكىلدەپ جاتقانىنا ەش كۇمانىم بولعان جوق.

 

-بۇل ٴسوزدى اياق-استىنان ويلاي قالدىڭ با، جوق، الدە ۇيلەنگەننەن كەيىن تۇيگەن شەشىمىڭ بە؟،-دەدىم مەن ٴجاي ۇيلەنگەن جىگىتتىڭ توسىن ۋاجىنە تاڭعالىپ. 

 

-شىنىمدى ايتسام، بولاشاقتا قانداي ادام بولۋىڭ بولاشاق جارىڭا بايلانىستى ەكەن، نەكەنى عايىپ دەسەك تە، ۇيلەنۋدى ادام ٴوزى تاڭدايدى. ۇيلەنۋدەن مەنىڭ باسىمدا ٴبىر ەمەس، ٴبىر قانشا تاڭداۋ بولعان، سوڭىندا سىرتتاي ۇناتقانىما ٴسوزىمدى بەردىم، تانىسا سالا تابىستىق، ۇيلەنگەن سوڭ بارىپ، باس قۇراۋدىڭ ٴبىز ويلاعانداي وڭاي ٴىس ەمەس ەكەنىن سەزدىم، باعالاسۋدان گورى تابالاسۋ كوپ، قيت ەتسە، ايىرىلىسايىق،-دەگەندى ايتادى، كۇيىپ كەتكەن ەشتەڭە جوق،- دەدى ول كوڭىلسىزدىگىنىڭ بەتىن اشىپ. 

دوس ٴىنىمنىڭ جىرى باسىلماي جاتىپ، توسىننان جانە ٴبىر مۇڭنىڭ توبەسى كورىندى. بۇل ادام مەن ٴۇشىن تىم بەيتانىس جان ەدى.

 

<اكە-شەشەمە ارناماعان قان-تەرىمدى وعان ارنادىم، ول ٴۇشىن وت تا كەشتىم، سۋ دا كەشتىم، بالالارىمىزدىڭ باسىنان قۇس ۇشىرماي باقتىم، ٴبىراق ول مەنىڭ قادىرىمدى سەزبەدى. ەكىنشى بالامدى بوسانعانىما جارىم جىل بولدى، ول ٴالى ۇيگە كەلگەن جوق.

 

سىرتتا كولايتتاپ ٴجۇر، ونىڭ ٴتاتتى ٴسوزى شىنايى ٴومىردىڭ الدىندا تىزەرلەپ قالدى. كون ەتىكتىگە قاراماي، كوك ەتىكتىگە قارايمىن،-دەپ ٴجۇرىپ باقىتىمنان اداسىپ قالدىم اعا، ەندى اجىراسايىن،-دەسەم ۇلكەندەردى ايايمىن. ايەل ادام ٴۇشىن ەڭ باستى باقىت انا بولۋ دەسەك دە، باستى مۇرات كۇيەۋدى دۇرىس تاڭداۋ ەكەن.

 

جان پەندەسى ٴۇشىن جارتىسىن جازباي تانۋ ماڭدايداعى باعى ەكەن. مەنىڭ وسى ويىمدى وزىمنەن كەيىنگى سىڭلىلەرىمە، باۋىرلارىما جەتكىزىپ قويساڭىز جاقسى بولار ەدى،-دەدى ٴبىر وقىرمان قارىنداسىم باسىنداعى بايانسىز باقىتىنان سىر اعىتىپ. 

بۇل تاقىرىپتار ەكەۋدىڭ قۇپياسى دەسەك تە، ورىمدەي-ورىمدەي قىز-جىگىتتەردىڭ شيتتەي بالاسىن سۇيىرەپ، قارا قاعاز الۋعا اسىعىپ بارا جاتقانىنا قاراپ كوڭىلىڭ بوزدايدى. <ۇيلەنۋدەن بۇرىن نەگە ويلانبادى ەكەن>،-دەگەن ويعا كەلەسىڭ. بۇل ويىڭدى جايما شۋاقتاپ ەسكەرتسەڭ: باستابىندا ٴبارى جاقسى ەدى، شىندىعىن ۇيلەنگەن سوڭ ٴبىراق ايتتى ەمەس پە، وتاسا المايتىنىمىزدى دا وتاۋ تىككەننەن سوڭ بىلدىك،-دەپ ٴوزىن اقتاپ جاتقان جاستاردى كورەسىڭ. 

 

<سەن بىرەۋدى جان-تانىڭمەن سۇيۋىڭە بولادى، ٴبىراق سەزىم ٴۇشىن بىرەۋدىڭ سۇيگەن جۇرەگىن الداۋىڭا بولمايدى>،-دەگەن پسيحولوك پيتوردىڭ ٴسوزى ويلانۋعا جەتەلەيدى. قازىر ومىردە ۇلداردان گورى سەزىم ٴۇشىن باقىتىنان كوز جازىپ قالعان قىز بالالار كوپ. كوزىنەن جاسى مولتەكتەگەن جاس تاعدىرلاردىڭ تانىمى تەك ٴتاتتى تۇرمىس، رومانتيكالى عاشىقتىق اينالاسىنان ارى ۇزاپ شىعا الماعانىن بىلەسىڭ. 

 

ولار باستابىندا ماحاببات دەگەندە جارىققا قۇشتار جىندى كوبەلەك قۇساپ، جانىپ تۇرعان سەزىم شىراعىنا باسى-كوزسىز لاپ قويادى. قىز جۇرەگى جارتى باقىتىنا اينالعالى تۇرعان جان جارىنىڭ جۇرەگى قانداي، جان باعارلىعى قانداي دەگەندى ۇيلەنگەننەن كەيىن ۇعىپ جاتادى. ٴتىپتى كەي قارىنداستارىمىز ٴتاتتى سەزىمنىڭ ۇيقىسىنان ويانعىسى كەلمەيدى. شىندىقتان قاشىپ، ٴبارىن ۇيلەنگەننەن سوڭ كورسەك تە كەش ەمەس،-دەگەن ويعا كوگەندەلەدى. 

مەيلى ۇل بالا بولسىن، الدە قىز بالا بولسىن، ادامنىڭ باستى قۇندىلىعى ٴوز قىمباتىن سەزىنە بىلۋدە، ماحاببات سوققىسىنا ۇشىرعان جاننىڭ قايتادان باس كوتەرۋگە ۇقىعى بار، ماحابباتتا ٴسۇيىنۋ بولعان ەكەن، ٴسۇرىنۋ دە بولادى. 

 

سۇرىندىم ەكەن دەپ ساناسىز كۇي كەشۋگە بولمايدى. ٴوزىڭدى ەشقاشان دا كۇرەسىندەگى كۇيگەن شۇپىرەكتەي سۇرەڭسىز كەيىپتە كورمە، ٴوزىڭدى قانشالىقتى قۇرمەتتەپ، قاستەرلەسەڭ، ەل دە سەنى سونشالىقتى قادىرلەيدى. ٴوزىڭدى ٴالسىز سەزىنىپ، قوراش كورسەڭ، ەل دە سەنى ەلەمەيدى، السىزدەر باسىنىپ، توعىشارلار توبەڭدە ويناقتاۋعا تىرمىسادى.

 

ايالاۋ مەن ارداقتاۋعا تولعان سەزىم سەنى بيىككەجەتەلەيدى. ال قۇنسىز، ماعىناسىز سەزىم سەنىمنەن ايىرادى. 

 

جۇبايلار ەڭ سەنىمدى دوستار دەگەن اتاۋ بار، ٴۇي بولۋدىڭ باستى شارتى سەنىمدىلىك، ومىرگە، تۇرمىسقا، ٴبىر-بىرىنە دەگەن رياسىز سەنىمدىلىك. سەنىم ٴومىر ٴسۇرۋدىڭ مىزعىماس التىن دىڭگەگى. 

ەگەر ەكى جاستىڭ جاڭا تىككەن وتاۋىنىڭ ماڭدايشاسىنا ٴبىر اۋىز ٴسوزدى جازىپ قويۋعا تۋرا كەلسە، وندا ونىڭ اتى كەشىرىمدىلىك بولسا كەرەك.

 

نەكەنىڭ ٴوزى ٴبىر اياق جول ىسپەتتى، بىردە ول الدىدا، بىردە سەن الدىدا جۇرەسىڭ، الدا جۇرگەنى جول باستاۋى، ارتتا جۇرگەنى الدىڭعىسىن قورعاۋى كەرەك. ۇدايى الدىدا جۇرە بەرۋگە ەشكىمنىڭ دە قۇقىعى جوق. وتباسىندا مەنىڭ عانا ايتقانىم ەسەپ دەسەڭىز، ەڭبەگىڭىز ەش كەتەدى. 

 

 شەرتە بەر تىرشىلىكتىڭ قوڭىر كۇيىن،

 ادام تۇگىل توزادى تەمىر بۇيىم،

 ٴومىر مەنەن تۇرمىستى شاتاستىرما،

تۇرمىس وڭاي بولعانمەن ٴومىر قيىن،-دەپ قادىر اقىن ايتقانداي، تانىمى بولەك ەكى ادامنىڭ ٴبىر وتباسىندا ٴومىر سۇرۋى جەڭىل شارۋا ەمەس، كەشىرىمدىلىك بولعاندا عانا كەرەگەڭ كەڭگە جايىلادى.

جارتى باقىتىڭ دا جان بالاسى، ونىڭ دا شاتتىعى مەن مۇڭى بولادى، ول دا جىلايدى، ول دا وكپەلەيدى. <ٴبارىمىز پەندەمىز عوي، پەرىشتە كوكتە عانا> دەگەندەي، وكپە-نالا ٴوزىم دە عانا بولادى دەپ ويلاما، قارسى جاعىڭنىڭ دا قام-قايعىسىنا قۇلاعىڭدى توس. قاتە كەتكەن تۇسىنا كەشىرىممەن قارا. 

 

<وتباسىندا ٴبىر كوزىڭدى جۇمىپ جۇرسەڭ، ەكى كوزىڭ ٴجاينايدى>،-دەگەن ەسكىدەن قالعان ٴتامسىل بار، ايتپاقشىسى، شاڭىراعىڭداعى ۇساق-تۇيەك ٴىستىڭ بارىنە ٴمىن تاعىپ، سىن ايتپا دەگەن ٴسوز. 

 

كەشىرە بىلگەن ادام شىداي دا بىلەدى. شىدامدىلىق دەيتىن عاجاپ ٴبىر قاسيەت بولعاندا عانا، شاعىن باسپاناڭنان شاتتىق كەتپەيدى. ۇيلەنۋ مەن بويداقتىقتىڭ اراسى ۇزاق كوش، كوش جۇرە كەلە تۇزەلەدى دەگەن ەمەس پە، شىنايى سۇيسەڭ شىداي بىلەسىڭ، شاڭىراقتىڭ ازان-قازان ۋ-شۋىنا بەگوموتتىڭ بەس ەلى تەرىسىندەي شىدامدى مىنەز كەرەك. 

 

 

 

中央广播电视总台 央广网 版权所有