ينفورماتسيا اشكەرەلەۋ: mzjubao@cnr.cn

ادەبيەت ارناسى

باقىتتىڭ بالىن بايقاماي توگىپ المايىق

来源:央广网     |责编:阿依娜|     发布日期: 2019-12-04 15:47

 

 

 

 

ديكتور: گۇلجان زارقىنبەك قىزى

اۋدارعان: قاۋسىلقان قاسىمقان ۇلى 

 

دەنىڭ ساۋ، اسىڭ بولسا، الدىڭنان كۇتەر ادامىڭ، 

ەڭ زور باقىت وسى بۇل، بارىنەن اسار باسقانىڭ.

 

ەڭ قاراپايىم باقىت--وڭاي-وسپاق قولعا كەلە بەرمەيتىن باقىت.

 

كوپ ساندىمىز تىرلىكتىڭ قاڭباعىن قۋالاپ ٴجۇرىپ، ناعىز باقىتتىڭ نە ەكەنىن ەستەن شىعارىپ الامىز.

ٴبىر كۇشىك شەشەسىنەن سۇراپتى:

 

-شەشە، باقىت قايدا وسى؟

 

-سەنىڭ انا قۇيرىعىڭدا.

 

كۇشىك شىر اينالىپ، قۇيرىعىن قۋالاپ، باقىتتى ۇستاپ الۋعا بارىن سالىپ باقسا دا، قۇيرىعى قولىنا تۇسپەي، ارامتەر بولىپتى.

 

-باقىتتى ۇستاي الماي-اق قويدىم-عوي شەشە،-دەپتى كوزى قاراۋىتقان كۇشىك.

 

-كۇشىگىم-اۋ، ارىپتالاسىپ باقىتتى قۋىپ شارشاما، جالتاقوي بولماي، ۇدەرە العا تارتا بەرسەڭ، باقىت ارتىڭنان ٴوزى ەرەدى،-دەپتى شەشەسى.

 

كوبىمىز باقىت ىشىندە جاساپ كەلە جاتىپ، باقىتتىڭ نە ەكەنىن ەستەن شىعارىپ تا الامىز.

شار پاتشا ناۋقاستانىپ: «كىمدە-كىم مەنى ەمدەپ ساقايتسا، مەملەكەتتىڭ جارىمىن سوعان بەرەمىن»-دەپ جار سالىپتى.

 

كوپتەگەن باقسى-بالگەر، تاۋپتەر جينالىپ پاتشانىڭ ناۋقاسىن قالاي ەمدەۋ جونىندە اقىل قوسىپتى. بۇلاردىڭ ىشىندەگى بىرەۋى: «باقىتتى ٴبىر ەر ادامدى تاۋىپ، ونىڭ جەيدەسىن پاتشاعا كيدىرۋ ارقىلى ٴوزىنىڭ پاتشانى ەمدەپ جازا الاتىندىعىن»ٴبىلدىرىپتى.

 

پاتشا بارلىق شابارماندارىن شار تاراپقا شاقپىلاتىپ، باقىتتى ادامدى ىزدەتكەنىمەن شابارماندار قانشا ىزدەسەدە باقىتتى ادامدى تابا الماپتى. كەيبىرەۋلەر اسقان باي بولعانىمەن، اۋرۋ شىرماعان؛ ال كەيبىرەۋ ساۋ دەنەلى بولعانىمەن ٴسىڭىرى شىققان كەدەي؛ كەيبىرەۋلەر ساۋ دەنەلى، جەتەرلىك مال-دۇنيەسى بولعانىمەن، ايەلى ٴجايسىز؛ ال كەيبىرەۋلەردىڭ بالاسى سوتقار؛ قويشى ايتەۋىر، بارلىق ادام ٴمالىم ٴبىر نارسەگە نارازى ەكەن.

ٴبىر كۇنى كەشكە ەل جاتارعا تاياعان مەزگىلدە، جۇپىنى ٴبىر اعاش ٴۇيدىڭ الدىنان ٴوتىپ بارا جاتقان ٴۋازىر ٴۇي ىشىندەگى ادامنىڭ: «شۇكىرشىلىك، شارشاپ كەلسەم الدىمنان شىعار جان جارىم، وتباسىمنىڭ قىزىعى بالام بار، وتىم جاعۋلى، قازانىم اسۋلى، دەنىم ساۋ. ەندى جاتا قالىپ راحاتتانا ۇيىقتاعاننان باسقا دۇنيەنىڭ ماعان كەرەگى نە؟ قانداي باقىتتى جانمىن»-دەگەنىن ەستيدى.

 

قاباعات قۋانعان ٴۋازىر قاسىنداعىلارعا بۇل ادام قانشا اقشا دامەتسەدە ايتقانىن بەرىپ، ونىڭ جەيدەسىن دەرەۋ پاتشاعا اپارىپ بەرۋگە جارلىق بەرەدى.

 

شابارمان جەيدەسىن سۇراعاندا، بۇل ادامدا يىنىنە ىلەرلىك ەشتەڭە جوق بولىپ شىعارىن كىم ويلاعان!؟

بايىپتاپ ويلاساڭ، باقىت وتە قاراپايىم: 

 

جۇمىستان تۇسكەن سوڭ بارار باعىتىڭ ايقىن بولسا، 

 

ىستەگەن جۇمىسڭا ٴوز كوڭىلىڭ تولسا؛ 

 

جانۇياڭدا ٴبىر شام سەن ٷشىن جانىپ تۇرسا، 

 

ايتقان سوزىڭە وتباسىڭداعىلار مويىن بۇرسا؛ 

 

الدىڭدا دايار اس بولسا قارىنىڭ شۇر ەتكەندە،

 

جىلى توسەگىڭ بولسا، جانتايىپ قور ەتكەندە؛ 

 

بىرەر دوسىڭ بولسا، اندا-ساندا سىرلاسار، 

 

جارىڭ بولسا اياۋلى، بۇرتيا ٴجۇرىپ جىمداسار.

 

باقىتتىڭ ەڭ باقىتى: دەنىڭنىڭ ساۋ ٴجۇرىپ، جانىڭا جىلۋ سيلاپ، كوڭىلىڭدى جادىراتار جانۇياڭنىڭ بولعانى.

نەشە جىلدىڭ الدىندا مىنا ٴبىر كينونى كوردىم:

 

ون سەگىز جاسقا تولماعان فرانكلين، اكە-شەشەسى اجىراسىپ تىنعان سوڭ، جاس جانى جابىرلەنىپ، انادان-مىنادان قاعاجۋ كورە بەرىپ، كىندىك قانى تامعان مەكەنىنەن بەزىپ، جالعان اقشا شەگىن جاساپ، زاڭسىز اقشا تۇسىرەتىن توپقا قوسىلادى.

 

ول اسا زەرەك، نەكەن-ساياق كەزدەسەتىن دارىن يەسى ەدى. ول ا ق ش-تاعى ەلۋ شتات پەن جەر شارىنداعى جيىرما سەگىز ەلگە جالپى سوماسى 6 ميلليون دوللارلىق جالعان اقشا شەگىن تاراتىپ بولادى. ٴبىر جولى ساقشىلاردىڭ كۇمانىن قوزعاپ قويىپ، بوي تاسالاپ قاشىپ جۇرەدى. ول ا ق ش تاريحىنداعى قۋعىنعا الىنعان قىلمىسكەرلەردىڭ ىشىندەگى ەڭ جاسى ەدى.

 

فرانكلين قانشا مول اقشا تاپسا دا، كوڭىلدى بولا المايدى. مۇنداي قۇلازىعان جالعىزىلىك تۇرمىستان ابدەن زاپى بولىپ، بۇقپانتايلاپ جۇرگەن ومىردەن جالىققا ول، روجدەستۆو مەرەكەسى كۇنى شاروك دەگەن ساقشىعا تەلەفون شالىپ، ادەيى ٴجىپ ۇشىن قالتىرىپ، قولعا تۇسەدى. تۇرمەگە كىرەردەگى ەڭ سوڭعى ارمانىنىڭ ۇيىنە ٴبىر بارىپ قايتۋى ەكەنىن ايتادى.

شاڭىراعى شايقالعان ٷيىنىڭ تەرەزەسىنە قاراپ تۇرىپ، وتباسىندا مايراعاي دا-تايراعاي بولىپ وتىراتىن سول كۇندەرىن ويلاپ، كوزىنەن جاس پارلاتادى.

 

ٴوزىنىڭ سوڭىنا ٴتۇسىپ قۋىپ جەتە الماي جۇرگەن نارسەسىنىڭ، جانىنا جىلۋ بەرەر وتباسى ەكەنىن ٴتۇسىنىپ جەتەدى.

 

دۇنيەنى كەزىپ، اششى مەن تۇششىنى اياماي تارتقان ازامات، باقىتتىڭ مۇنداي قاراپايىم بولارىن ويلاپ كورمەگەن ەدى.

 

جىلى جانۇياڭ بولسا، سىڭعىرلاماي تۇراتىن شىنى-اياق قايدا، اندا-ساندا شارماياقتاسىپ قالساڭ دا، باسىڭ اۋىرىپ، بالتىرىڭ سىزداعاندا جانىڭنان تابىلاتىن جان جارىڭ بولسا، دەنىڭ ساۋ، ىشەر اس، كيەر كيىمىڭ بولسا، جاي كۇندەردى جابىرقاۋ وتكىزبەسەڭ، مىنە بۇل ەڭ قاراپايىم ٴارى ەڭ زور باقىت. 

 

الايدا، ەڭ قاراپايىم باقىتتىڭ قولعا ٴتۇسۋى وڭاي-وسپاق جۇمىس ەكەنىن بايقايسىڭ.

ٴبىر جاماعايىن تۋىسىم بولدى، ٴبىر ۇل، ٴبىر قىزى بار، جەڭگەمىز باۋىرمال دا ادال جان. ەكەۋىنىڭ دە قىزمەتى بار، اعايىمنىڭ كاسىپتىك جاقتاعى تابىسى دا قوماقتى. باقىتتى بولسا وسىلار باقىتتى بولۋعا ٴتيىستى ەدى. نە كەرەك، اعايىم بۇل كۇندەرىن قاستەرلەي بىلمەي، باقىتتى تۇرمىسىن ٴوز قولىمەن ويرانداپ تىنىش تاپتى.

 

ٴبىر جولى كەشتە، جۇمىستان ٴتۇسىپ، ٷيىنىڭ الدىنان كەلگەندە، قاپ-قاراڭعى، مەڭىرەۋ كۇي كەشىپ تۇرعان ٷيىنىڭ تەرەزەسىنە كوزى ٴتۇسىپ، جان دۇنيەسى مۇزداپ سالا بەردى. اۋىر قاداممەن عيماراتقا كوتەرىلىپ، ەسىككە كىلت سۇقتى. ٷي ٴىشى يەن دالاداي قاڭعىراپ تۇر، مۇزداتقىشتان كەشە اسىپ قالعان تاماقتى الىپ، ٴاۋجال ەتە وتىرىپ ويعا باتتى: بۇرىن كەلسەم، شامىم جانۋلى، تاماعىم اسۋلى تۇرۋشى ەدى، ال بۇگىن ٴبارى جوق، سوپايىپ جالعىز قالدىم، قۋ مەدياندا قالعان مولاداي. باقىتتىڭ نە ەكەنىن بىلمەي جۇرگەن ەكەنمىن-اۋ، كور كوكىرەك، بىتەۋ باسىم!

 

ٴوزى مەزى بولعان سول كۇندەردىڭ ەڭ باقىتتى، ەڭ قاستەرلى كۇندەر ەكەنىن تۇڭعىش رەت سەزىندى، ەندى سول باقىتتىڭ قايتا قولعا تۇسپەسىنە شىن وكىندى.

وتباسى تىرلىكتىڭ باستاۋى ٴارى سوڭعى ايالداماسى. جانىڭ مەن ٴتانىڭنىڭ تابان تىرەر تياناعى.

 

باقىت دەگەن نە؟ ول، جانىڭا جاناسا وتىرىپ، جاعىمدى اڭگىمە ايتاتىن جاناشىرىڭنىڭ بولۋى.

 

باقىت دەگەن نە؟ ول، تاڭەرتەڭ قول بۇلعاپ قوشتاسقان ادامىڭنىڭ كەشكە قايتا امان-ەسەن ورالۋى.

 

كوشە اۆتوبۋزىنا مىنە الماي قالساڭ، تاعى بىرەۋى كەلەر، اقشاڭ تاۋسىلسا، دەنىڭ ساۋ بولسا قالتاڭا جانە بىردەمە كىرەر، قىزمەتىڭنەن ايىرىلعان بولساڭ، ەكى قولعا تاعى ٴبىر جۇمىس تابىلار. وتباسىڭنان، جان جارىڭنان، جاقىندارىڭنان ايىرىلساڭ ورنى تولارما؟

ارانى اشىلىپ، الدىنداعىسىنا كوڭىلى تولماي جۇرگەندەر، ەڭ زور باقىتتىڭ مىناۋ ەكەنىن بىلگەندەرى ابزال: جۇمىستان شارشاپ، ەكى بوساعاعا سوعىلا كىرگەنىڭدە، الدىڭنان «اينالايىنداپ» اتا-اناڭ نەمەسە ارسالاڭداپ بالاڭ، كۇلىمسىرەپ جارىڭ شىقسا، بەرەكەلى داستارقاننان تاماقتانىپ، جىلى توسەگىڭە جانتايىپ، ەرتەڭگى كۇننىڭ شۇعىلاسىنا شومىلىپ، تاڭعى شايعا وتىرساڭ.....

 

中央广播电视总台 央广网 版权所有

باقىتتىڭ بالىن بايقاماي توگىپ المايىق

دەنىڭ ساۋ، اسىڭ بولسا، الدىڭنان كۇتەر ادامىڭ، ەڭ زور باقىت وسى بۇل، بارىنەن اسار باسقانىڭ