ينفورماتسيا اشكەرەلەۋ: mzjubao@cnr.cn

ادەبيەت ارناسى

سىر ايتقانى سەنگەنى، سىن ايتقانى سۇيگەنى

来源:جۇڭگو قازاق راديو تورابى     |责编:阿依娜古丽|     发布日期: 2020-06-17 17:26

 

اسەيىن ماقان ۇلى


    سىناپتاي سىرعىعان زىمىران زامانعا سايكەسۋ ءۇشىن ور قويانداي ورعىتىپ، تۇلپاردايىن قۇيعىتىپ، جەر تانابىن قۋىرا شالقۇيرىقپەن جولعا شىقساق تا جەتە المايتىن ءداۋىر تۋعالى قاشان. سول ءۇشىن دە ءبىلىمنىڭ ەسىگىن توزدىرىپ، تەحنيكانىڭ تەتىگىن مەڭگەرىپ، قابىلەتكە باي، زامانىمىزعا ساي ءومىر كەشىرۋىمىزگە تۋرا كەلەدى. ادام بولىپ ومىرگە كەلگەن سوڭ باسىمىز اۋىرىپ، بالتىرىمىز سىزدايتىن كۇنگە تاپ بولىپ، ءومىردىڭ ءتۇرلى سىناقتارىنا تۇسەرىمىزدە داۋسىز. ميىمىز سۇيقىل تارتقانداي، تاقيامىز باسىمىزعا تار كەلگەندەي كۇي كەشىپ، اينالامىزعا جاپاقتاپ، شوقپارىمىزدى كوتەرە الماي قالتاقتاپ قالاتىن كەزىمىز دە بولادى؛ تابىسقا جەتىپ شابىتتانىپ قىران قۇستاي شارىقتايتىن، شاتتانىپ شاتقال بايداي شالقالايتىن كەزىمىز دە بولادى. ويتكەنى، بۇل ءومىر زاڭدىلىعى ەمەس پە، «تۋا جامان جوق، جۇرە جامان كوپ» دەمەكشى، دۇنيەگە كەلگەنىمىزدە تانىمىزدە ايىرماشىلىق بولسادا، جان دۇنيەمىزدە ارتىق ايىرماشىلىق بولماسا كەرەك. سول ءۇشىن دە: «ءومىرىڭنىڭ وتكەنىنە وكىنەسىڭ، كەلەرىنە بەكىنەسىڭ»،-دەيدى حالىق دانالىعى. «سۇيرەلەڭدەگەن قىزىل ءتىل سۇيگەنىڭنەن ايىرار» دەمەكشى ءبىر تۋعان اعايىننىڭ اراسىنا دا ءسوز ءتۇسىپ، بەرەكەسى كەتىپ «ولىمگە قيماسادا، وكپەگە قيىپ» قىرىن قاراپ شىعىسپاي، كىرىسپەي قالاتىن شاعى بولادى. سوندىقتان دا ءسوزدى بۇگىن ويلاپ ەرتەڭ سويلەۋگە تۋرا كەلەدى. ەندەشە، ءبىز مىنا ءبىر مىسال اڭگىمەنى وقىپ كورەلىك: اتىز باسىنان ابدەن تيتىقتاپ ورالعان سيىر قورا ىشىندە تەرەڭ تىنىستاپ جاتقان ەدى، ءيت ونىڭ حال-جاعدايىن بىلۋگە كەلەدى. «ءاي، جان دوسىم، مەن راسىندا قاتتى قالجىرادىم.» دەپ سيىر مۇڭىن شاعىپ: «ەرتەڭ شىنىندا ءبىر كۇن دەم العىم كەلىپ تۇر.» ءيت سيىرعا قوش ايتىپ شىعا بەرە تام بۇرىشىندا مىسىققا جولىعىپ قالىپ بىلاي دەيدى: « دوسىم، جاڭا سيىرعا بارىپ كەلدىم، سيىر اعاي شىنىندا قاتتى شارشاپتى، ول ءبىر كۇن دەم العىسى كەلەدى ەكەن، ايتىپ-ايتپاي، قوجايىننىڭ وعان ورنالاستىرعان جۇمىسى وتە كوپ، وتە اۋىر ەكەن.» مىسىق بۇرىلا سالا قويعا بىلاي دەيدى: « وگىز كەيستىك ءبىلدىرىپ ءوزىنىڭ جۇمىسى وتە كوپ، وتە اۋىر ەكەندىگىن، ەرتەڭ جۇمىس ىستەمەي ءبىر كۇن دەمالعىسى كەلەتىندىگىن» ايتتى. قوي تاۋىققا جولىعىپ بىلاي دەيدى: «وگىز قوجايىنعا ەندىگارى جۇمىس ىستەمەيتىندىگىن، باسقا قوجايىنداردىڭ قولىنا بارىپ كورمەكشى ەكەن، ايتىپ-ايتپاي قوجايىن وگىزگە تيتتەي دە جانى اشىماي ونى سونشاما كوپ، ءارى اۋىر، ءارى لاس جۇمىسقا سالىپ، تاعى دا دورەكىلىكپەن ونى بيشىكپەن شىقپىرتادى ەكەن.» كەشكى اس الدىندا قوجايىننىڭ ايەلى دوڭىزعا تاماق بەرۋگە بارادى. وسى كەزدە دوڭىز الدىعا ءبىر قادام جاقىنداي ءتۇسىپ تاۋىقتان ەستىگەنىن بىلاي: «مەن ءبىر ءىستى ساعان اڭىس ەتەيىن. وگىزدىڭ يدەياسىندا جۋىقتان بەرى اۋىر ماسەلە بار، سەن وعان جاقسىراق تاربيە بەرىپ قويعانىڭ ءجون. ول قوجايىنعا ەندىگارى جۇمىس ىستەگىسى كەلمەيدى. ول قوجايىننىڭ وعان ىستەتكەن جۇمىسى وتە اۋىر، وتە كوپ، وتە ارام، وتە شارشايمىن. ول تاعى ول قوجايىننان قول ءۇزىپ باسقا قوجايىندارعا باراتىندىعىن»،-ايتتى.


    دوڭىزدىڭ دوكلاتىن ەستگەننەن كەيىن كەشكى اس ۇستىندە ايەلى قوجايىنعا بىلاي دەدى: «وگىز ساعان وپاسىزدىق جاساپ باسقا قوجايىننىڭ قولىنا كەتپەكشى ەكەن، وپاسىزدىق جاساۋدى كەشۋگە بولا ما، سەن ونى قالاي جازالايسىڭ؟» بۇنى ەستگەن قوجايىن اشۋعا بۋلىعىپ: «وپاسىزدىق ىستەگەننىڭ كوزىن قۇرتۋ كەرەك، وعان كەشىرىم جوق!» دەدى ءتىسىن-تىسىنە باسىپ. «سىرىن بىلمەگەن اتانعا جۇگىڭدى ارتپا» دەمەكشى ەڭبەكشىل دە، شىنشىل وگىز بەيشارا وسىلاي قاۋسەتتەن جازىم بولدى. اينالاڭىزداعى ادامدارعا كەلسىن-كەلمەس وزگەگە كەيستىگىڭدى ايتپا، قىسىلتاياڭدا باس ساۋعالاپ جولداسىڭدى ساتپا؛ سىبىردىڭ ارتى سىر شاشقان، بوسپەلىكتىڭ ارتى باق شاشقان. قالاي قۇرىدىمعا كەتكەنىڭدى بىلمەي قالۋدان ساق بول! ءوز كوزىڭمەن كورمەگەندە، قۇلاعىڭا شالىنعان قاۋسەتكە جەڭىل-جەلپى سەنە سالماعىن، ايتپەگەندە قاتە تۇجىرىم جاساپ، ورنى تولماس وكىنش ارقالايسىز.

中央广播电视总台 央广网 版权所有

سىر ايتقانى سەنگەنى، سىن ايتقانى سۇيگەنى

سىناپتاي سىرعىعان زىمىران زامانعا سايكەسۋ ءۇشىن ور قويانداي ورعىتىپ، تۇلپاردايىن قۇيعىتىپ، جەر تانابىن قۋىرا شالقۇيرىقپەن جولعا شىقساق تا جەتە المايتىن ءداۋىر تۋعالى قاشان.