بالام قولىن قاپشىعىما سالماسىن دەسەڭىز
كەلۋقاينارى: |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2017-05-19 15:34:00

01

ءمالىم ءبىر مەكتەپتە ۇرلىق ىستەۋ ۋاقيعاسى تۋىلىپ، مۇعالىم كلاس كادىرلارىن شاقىرىپ الىپ، ولاردى بىردەن سۇراققا الادى. سوڭىندا كلاستا ءبىر قىز بالانىڭ ۇرلىق ىستەگەنىن انىقتاپ ءارى ونىڭ ايىبىن كوپ الدىندا بەتىنە باسادى. وسىدان كەيىن ءالگى قىز بالا وزىنە «مەن ءبارى ءبىر جامان بالامىن» دەگەن يدەيانى قالىپتاستىرىپ، قاتەلىگىن تۇزەتۋدىڭ ورنىنا بارعان سايىن ۇدەپ مۇعالىمىن، ساباقتاستارىن تىپتەن بۇكىل قوعامدى جەك كورىپ كەتەدى.

جوعالعان اقشا تابىلعان بولسا دا، مۇعالىمنىڭ ماسەلەنى شەشىم ەتۋ ءادىسى ءبىر بالانىڭ ادامدىق نامىسىنا ٴتيىپ، ونىڭ ءبىر ومىرىنە بالتا شابادى.

02

ونىڭ ءبىر ۇل ءبىر قىز بار ەدى، ۇلى 12 جاستا، قىزى 8 جاستا بولاتىن. بالالار وزدەرىنە جاڭا قول ساعات الماق بولىپ كەلىسىپ، ۇلى شەشەسىنىڭ قاپشىعىنان ەكى ٴجۇز يۋان اقشا الادى دا، ەكەۋى جۇز يۋاننان بولىسەدى. شەشەسى قاپشىقتاعى اقشاسىنىڭ كەمدىگىن كورىپ، بالالار الدى- اۋ دەپ توپشىلايدى، دەسەدە قايسىسىنىڭ العانىن انىق ايىرا بىلمەيدى.

كەشكى استا، ول بالالارىنا: ۇيگە ۇرى كىردى مە دەپ الاڭداپ وتىرمىن، قاپشىعىمداعى اقشادان 200 يۋان ازايىپ قالىپتى،-دەيدى. سوندا ۇلىنىڭ باسى سالبىراپ، قىزى قيپاقتاي بەرەدى. سودان ول اقشانى بالالارىنىڭ العانىنا كوزى جەتەدى.

قىزى سۋ جۇرەكتەۋ ەدى، العان 100 يۋاندى ەندىگى سيدىرا الماي، شەشەسنىڭ قاپشىعىنا قايتا سالىپ قويادى. بىرنەشە كۇننەن سوڭ ول بالالارعا: مەن قاتە ساناپ الىپپىن، ءاسىلى 100 عانا يۋان كەم ەكەن،-دەيدى جايدارى ەشتەمە بولماعانداي. وسى كەزدە قىزنىڭ كوڭىل كۇيى ورىنىنا تۇسىپ، جۇزىندەگى قورقىنىش جوعالعانىن، الايدا ۇلىندا ەشبىر سىبىس جوق ەكەنىن بايقايدى.

 

 

-مەنشە ٴبىزدىڭ ۇيدەگىلەر اقشا المايدى، ءسوزسىز ۇيگە ۇرى كىرگەن بولدى. مۇمكىن ساقشىعا ايتقانىمىز ءجون بولار، سەندەرشە قالاي؟-دەپ بالالارعا سۇراۋ تاستاپ قويىپ تاماق ىستەۋگە كىرىسەدى.

وسى كەزدە ۇلى دا العان 100 يۋاندى شەشەسىنىڭ قاپشىعىنا سالىپ قويادى.

بالالارىنىڭ اقشانى قايتا سالىپ قويعانىن كورگەن ول بالالارمەن اڭگىمەلەسكەن ءبىر ارەدىكتە: ءاي وسى مەنى–اي، اقشا جوعالماپتى، تەك مەن قاتە ساناپ الىپپىن، مۇمكىن جاسىم ۇلعايعانننان سوڭ ۇمىتشاق بولىپ قالعان شىعارمىن-دەپ ەدى. اعالى-قارىنداستار ءبىر-بىرىنە قاراپ جىميىستى. سودان كەيىن بۇل ۇيدە اقشانىڭ جوعالعانى جايلى ءسوز قايتا بولمادى.
بالالار ۇرلىق ىستەگەندە اتا-انالار قايتۋ كەرەك؟

بالانى استە قىلمىستىنى تەرگەگەندەي «سۇراققا» الماڭىز نەمەسە ولاردى قاتەلىگىن تانۋعا زورلاماڭىز. قايتا ولاعا وسى ماسەلە جايلى سىپايى ۇسىنىس، ولارعا اكە-شەشەسىنىڭ قاتەلىك وتكىزگەنىن بىلگەندىگىن ۇعىناتىن وراي بەرىڭىز.

بالاعا دۇرەكىلىكپەن مامىلە جاساپ ونى «قىلمىستى» رەتىندە قاراۋ، بالانىڭ كوڭىلىنە قاياۋ، نامىسنا داق سالۋمەن بىرگە قاتەلىكتى مويىنداماۋدىڭ ۇستىنە قارسىلاساتىن، ەرەگەسەتىن تۇرپايى مىنەز قالىپتاستىرۋىنا مۇرىندىق بولادى. سول ءۇشىن الدىمەن بالانىڭ اقشا ۇرلاۋداعى سەبەبىن ٴبىلىڭىز، سودان سوڭ سوعان قاراي ارەكەتتەنىڭىز.

ەگەر بالا بەلگىلى نارسەنى ساتىپ الۋ ءۇشىن اقشا ۇرلاعان بولسا ءارى بۇل جاعى تىم قيسىنسىز بولماسا، قاناعاتتاندىرىڭىز. ەگەر ۇيلەسىمىسىز بولسا نە وزىندە بار زاتتىڭ ۇستىنە جاڭالاپ الماق بولسا وعان اقشانى «قارىزعا» بەرىڭىز ارتىنان قايتارسىڭ دەپ. بۇل بىردەن بالانىڭ جالعاستى اقشا ۇرلاۋىنىڭ الدىن الادى، ەكىنشىدەن ونىڭ بار نارسەنى قايتالاپ ساتىپ الاتىن ادەتىن جويادى.

اتا-انانىڭ تاربيەسى بالانىڭ مىنەزى مەن ادەتىن قالىپتاستىراتىن باستى فاكتور. ءبىز «قارىزعا بەرۋ» دى «ۇرلاۋ» عا الماستىرار بولساق، بالانىڭ نامىسنا تيمەي تاربيەلەۋدىڭ اجەپتاۋىر ٴونىمىن كورەتىن بولامىز.

 

اۋدارعان: ماحاببات قۇدايبەرگەن قىزى (ۇسىنىس ەتىلگەن ٴتىلشى)