جۇڭگولىقتاردىڭ كەدەيلىك جونىندە ۇستانعان تانىمى
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور:ايناگۇل | جاڭالانعان ۋاقىت:2017-08-11 16:38:00


        01


    جۇڭگولىقتار كەزىندە قاتتى كەدەي بولدى


    تەڭىز جاعالاۋىنداعى حالىقتار تامعا ءبىر تال تۇزدالعان بالىقتى ءىلىپ قويىپ، ءبىر ءۇيلى جان ءبىر تاقسى تۇزدالعان كوكونىستى قورالاپ، سۋعا پىسىرىلعان كۇرىش جەپ وتىراتىن. الدىنداعى تاماققا ءبىر، قابىرعا دا ىلۋلى تۇرعان بالىققا ءبىر قاراپ قويىپ، ەت جەگەندەي توياتتايتىن.


    بۇندايدا بالالار شىداي الماي قايتا-قايتا ءىلۋلى بالىققا كوز ساتسا بولعانى ەرەسەكتەر مەشكەي دەپ جازعىرىپ، قاعىپ تاستايتىن. داستارقاندا ءبىر شىنى كۇرىش، تۇزدالعان كوكونىس جانە قابىرعاعا ىلىنگەن قاشان قازانعا تۇسەرى بەيمالىم تۇزدالعان بالىق بولسا بولعانى شۇكىرشىلىك ەتەتىن.


    تاعى كوپ ساندى ادام تەك جابايى كوكونىس، ءشوپ تامىرى سياقتىلاردى، ءتىپتى كەيبىرەۋى اق بالشىقتى قورەك تە ەتىپتى.


    كەيبىرەۋ ءتىپتى اشىتىقتان بالالارىن ءوزارا اۋىستىرىپ جەگەن دەسەدى...


    ۇزاق ۋاقىتتىق ەگىنشىلىكپەن شۇعىلدانعان قوعامدا، استىقتىڭ تۇسىمىنە قاراي كۇنەلتەتىن حالىق، توسىننان كەلگەن تابيعي اپات پەن اياق-استىنان تۋىلاتىن پالەنىڭ قاي قىرىنا الارىن بىلمەيدى عوي. سوعان بولار قۇلاعى تۇرۋلى، ساق بولاتىنى.


    انە سودان بولار ۇقىپتى-ۇنەمشىل بولۋ ولاردىڭ تىرشىلگىندەگى مىزعىماس قاعيداعا اينالعان، سودان مىنە نەشە مىڭ جىلدار وتسە دە وزگەرمەي ساقتالىپ كەلەدى.


    02


    بۇگىنگى جۇڭگولىقتاردىڭ قالتاسى قالىڭدادى، دەسەدە ولاردىڭ باقىت كورسەتكىشى بىردەي جوعارلاي قويعان جوق.


    لو اجەي بىرنەشە جىڭ بانان ساتىپ الىپ، ۇيگە بارعان سوڭ ەكى تال باناننىڭ قاراۋىتقانىن، كەيبىر جەرلەرىنىڭ ازداپ شىرىگەنىن كورىپ ونى دەرەۋ جەيدى دە، قالعاندارىنىڭ ازىرشە ساۋ ەكەنىن ەسكەرىپ جەۋگە قيماي الىپ قويادى.
ارا دا تاعى بىرەر كۇن وتكەن سوڭ، تاعى ەكى تال باناننىڭ بۇزىلا باستاعانىن كورىپ، ونى دا جەي سالادى....


    وسىلاي جالعاستى بىرنەشە كۇندە بانانداردى تولىق جەپ تاۋسادى. ايتسەدە، وكىنەرلىگى ول ءبىر تال ساۋ بانان جەي المايدى.


    مۇنداي ىستەردى ۇناتاتىن تەك جالعىز لو اجەي ەمەس.


    چياۋ شەشەيگە ۇلى نارقى نەشە مىڭ يۋان تۇراتىن كيىم الىپ بەرەدى. ول ۇيىنە كورشى- قولاڭى نە تۋىستارى كەلگەندە عانا ءالگى كيىمدى الىپ شىعىپ كورسەتىپ قويادى، ءبىراق جاي كۇندەرى ۇستىنە ىلۋگە قيمايدى.


    تەك ءار جىلى شاعاننىڭ العاشقى كۇنى تاڭەرتەڭ بىرنەشە ساعات كيەدى دە، شەشىپ قاتتاپ قوياتىن بولعان. ءبىر جولى وسى اسىلىن تىشقان قىرقىپ كەتكەندە بارىپ ءبىراق بىلەدى.


    الدىڭىزدا اس تۇرعاندا جەمەسەڭىز، بار كيمىدى كيمەسەڭىز، ىستەتۋگە ءتيىستىنى قيماساڭىز ونى كىمنەن كورەسىز....


    كوپتەگەن جۇڭگولىقتار ءالى دە سول تىرتىسىپ-تىرمىسىپ كۇن كەشىپ كەلەدى.


    بۇنىسى استە ىرعىن تۇرمىسقا بويى ۇيرەنبەگەندىكتەن ەمەس. بۇل ءبىر ءتۇرلى قالىپتاسقان ادەت. بۇل ءبىر ءتۇرلى ۇستانىم، ءبىر ءتۇرلى تانىم، ءبىر ءتۇرلى قالىپ.

 

03


    ٴبىزدىڭ ءۇي مەن قالاشىقتىڭ اراسى مولشەرمەن بەس كيلومەتر، جاياۋ ادامعا ءبىر ساعاتتىق جول.

    
    اكەم بەس سومدى كولىككە قيماي، قالاشىققا بارىپ كەلگەندە جاياۋ جۇرەتىن.


    ول كىسىگە ءبىر جىلدىڭ ون ەكى ايى، كۇننىڭ اپتابى مەن قاقاعان سۋىقتا بوگەت بولماعان شىعار. 40 سەلتسي گرادۋستىق مي قايناعان ىستىقتا، ءتىسىن-تىسىنە تىستەپ جاياۋ باراتىن، جاياۋ قايتاتىن.


    اكەمە اۆتوبوزعا وتىرساڭىز بولمايما دەدىك بولدى، پالەگە قالاتىنبىز، وت الىپ قوپاعا تۇسىپ، كەلىستىرىپ سىباپ الاتىن جارىقتىق.


    اقىرى ءبىرى كۇنى، سول جۇرىستەن ىستىق ءوتىپ، ەمحاناعا جاتىپ ەمدەلۋىنىڭ وزىنە كەتكەن اقشا، تۇپ-تۋرا ەكى جىلدىق قاتىناس قاراجاتىنا بارا-بار بولدى.


    ەندى ساباق الار دەپ ەدىك، قايدان ەمحاناعا جاتىپ تەككە اقشا جۇمسادىم دەپ، ءتىپتى اۋىر جۇكتەردى ارقالاپ الىپ اۆتوبوزعا وتىرمايتىن بولدى.


    اكەمنىڭ تاعى ءبىر ادەتى بولاتۇعىن اۋىرسا شيپاگەرگە بارمايتىن.


    اۋىرا قالسا العاشىندا «بىرنەشە كۇندە جاقسى بولىپ قالامىن» دەيتىن دامەمەن اۋرۋعا ىڭقىلداپ جۇرىپ شىدايتىن. كەيدە اۋرۋ جەڭەمە كىم ءبىلسىن، شاعىن ءدارى دۇكەنىنە بارىپ، ازىراق ءدارى الاتىن نە ءوزى ءبىلىپ ەم -دوم جاساپ الاتىن. ونىسىنان ءونىم كورىلمەي، اۋرۋى جانىنا باتىپ شىداتپاي شىرقىراتقاندا عانا شيپاگەرگە بارۋعا قوسىلاتىن.


    ءدال وسى كەزدە ناۋقاسى اسقىنىپ، باياعى قيماعان اقشاسىن نەشە ەسەلەپ جۇمسايتىن–اۋ كەلىپ.


    اكەمنىڭ قالتاسىندا كولىككە وتىراتىن نە شيپاگەرگە كورىنەتىن اقشانىڭ جوقتىعىنان ەمەس، بۇل ول كىسىنىڭ ادەتى «ۇنەمشىلىدىك اسىل ءداستۇر» دەيتىن.


    ونىڭ ۇستىنە مۇنداي ادەتى قىرىس ءارى ءبىر مويىن شارتسىز مويىندايسىز.


    مۇمكىن مەنىڭ اكەم عانا وسىلاي ەمەس شىعار–اۋ...


    04


    اقشانى ۇنەمشىلدىكپەن باسقاراتىن ادام، مەيلى نە ىستەسە دە اقشا ۇنەمدەۋگە ايىرقشا ءمان بەرەدى ەكەن.


    پسيحولوگيا سالاسىندا مىنداي ءبىر پيسحيكالىق قۇبىلىس بار ەكەن« تاپشىلىق پسحيكاسى» دەيتىن. وزىڭىزدە نە نارسە كەم بولعان سايىن، سول نارسەگە باسا ءمان بەرەدى ەكەنسىز.


    امالياتتا دا سولاي، ءسىز نەگە ءمان بەرگەن سايىن، وزىڭىزدە سول نارسەنىڭ سولعۇرلىم كەم ەكەنىن سەزىنەسىز.


    شاندۇڭ ولكەسىنىڭ يانتاي قالاسىندا تۇراتىن ءسۇن اتاي جاس كەزىندە جوقشىلىق تۇرمىستى باسىنان كوپ وتكىزگەن. «اقشانىڭ جەتىسپەۋى» ول كىسىنىڭ كوڭىل تۇكپىرىندەگى ماڭگىلىك ماسەلە بولىپ قالعان.


    قازىر پەرزەنىتتەرى ەسەيىپ، تۇرمىسى وڭالعان بولسا دا، ول ءوزىن ءالى كەمباعال سەزىنەدى. ءتىپتى بولاشاقتا قايتا سول كەدەي كۇيىنە ەنۋدەن الاڭدايدى دا وتىرادى ەكەن.


    «كەدەيلىكتەن جۇرەگى شايلىققان» قارت ءالى وتە ۇنەمشىلدىكپەن تۇرمىس كەشىرىپ كەلەدى.


    ول سۋ اقىسىن ۇنەمدەۋ ءۇشىن، كوكونىستەردى شالا شاياتىن. ەگەر كوزىنە تازالاۋ كورىنسە جۋۋعا قيمايتىن. تاعى سولاي بولا تۇرىپ، سۋىق ءساي جەۋگە قۇشتارىن قايتەسىز.


    ۇنەمى تازا جۋىلماعان كوكونىس جەگەندىكتەن، كاريا ءبىر كۇن سارعايمالى E ءتيىپتى باۋىر قابىنۋ ناۋقاسىنا شالدىعىپ، جان تاسىلىم بولۋعا شاق قالعان دەسەدى. 70 مىڭ يۋانداي اقشا جۇمساپ ٴجۇرىپ امان قالىپتى. 70 مىڭ يۋان كاريانىڭ ءبىر ەمەس ەكى ومىرىندە جۇمسايتىن سۋ اقىسىنان دا اسىپ قالماي ما؟


    «تاپشىلىق پسيحكاسى» ادامنىڭ اقىل-ويىنا وراسان زور ىقپال كورسەتەدى ەكەن، ءتىپتى كەيدە پەندە كوز الدىنداعى بولار-بولماس پايدا ءۇشىن، قىمباتتى ءومىرىن ارناۋدان تايىنبايدى.


    ءبىر ءتۇرلى ءتيىپتىك كەدەيلىك سانا، «ۇنەمشىلدىك» دەيتىن تاماشا قاسيەتپەن بىرگە ءومىر سۇرىپ وتىرادى.


    05


    ءۇش قىساڭ قويما قۇرىلىسى سالىناتىن بولعاسىن، وسى قۇرىلىستىڭ الدىڭعى مەرزىمدىك جۇمىسى-ماڭايىنداعى اۋدان – قالاشىقتاردى كوشىرۋ بولدى.


    اۋدانداردى كوشىرىپ قونىستاندىرۋ ۇلكەن قۇرىلىس، وعان اناعۇرلىم مول ماتەريال كەرەك. بىزدىڭ قالاشىق ناق ەكى وزەن تۇيىلىسىنە ورنالاسقان، قۇم دەگەن تاۋ توبە بولىپ ءۇيىلىپ جاتاتىن، ناعىز ساپالى قۇرىلىس ماتەريالى دەرسىڭ.


    كەيبىر پىسىق ادامدار وزەننەن قۇم ەكشەپ، كەسەك قۇيىپ، اۋدانعا اپارىپ ساتىپ، پايدا الىپ، قىستاقتاعىلاردى جەلپىندىردى.


    ۇكىمەتتە بۇنى بۇقاراعا ٴتيىمدى جاقسى جۇمىس دەپ قولدادى.


    ۇكىمەت ءار وتباسىنا 100 مىڭ يۋان قارجى بەرىپ، كەسەك قۇياتىن ماشينا الۋعا كومەكتەستى. ايتسە دە بۇل 100 مىڭ يۋان ولارعا ۋاقىتشا بەرىلگەن ءوسىمدى قارىز اقشا بولاتىن.


    سودان ءبىر اقىلگوي جۇرتقا بىلاي ەسەپ كورسەتتى.


    اۋدان قالاشىعىن كوشىرۋ 3-5 جىلدىڭ شارۋاسى، كەتەتىن كەرپىشتىڭ سانى دا بەلگىلى. ەگەر بارىمىز كەسەك قۇيساق، ەش قايسنىمىزعا دا ماردىمدى پايدا تۇسپەيدى،-دەدى.


    سوڭىندا جۇرت: ءوزىمىز قازعان شۇڭقىرعا ءوزىمىز تۇسپەيىك دەسىپ ءالگى ادامنىڭ دانالىعىنا رازىشىلقتارىن بىلدىرىسپ تاراستى.


    تەك لاۋ ۋاڭ عانا ۇكىمەتتەن قارىزعا اقشا الىپ، كەرپىش قۇياتىن ماشينا ساتىپ الدى.


    ون جىلدان سوڭ، اۋداندى كوشىرۋ جۇمىسى اياقتالىپ، اۋدان قالاشىعىنداعى ۇيلەردىڭ باعاسى قاۋىرت جوعارلاپ، ءۇي دەگەن ارت–ارتىنان سالىنىپ، قالاشىقتاعى ۇيلەردە جاڭبىردان كەيىنگى جاۋقازىنشا، قاز–قاتار بوي كوتەرە باستادى.


    لاۋ ۋاڭ ۇكىمەتتىڭ قارىزىن قايتارىپ قانا قويماي، كولەمدى كەرپىش زاۆوتىن قۇرىپ، زاۆود كۇنى-تۇنى كۇرىلدەپ تىنباي جۇمىس ىستەپ جاتتى.


    ۇكىمەت كەرپىش زاۆوتتارىن ارناعا تۇسىرۋ ءۇشىن، شاعىن كەرپىش قۇيماشىلق ورىندارىن جاۋىپ، تەك لاۋ ۋاڭنىڭ عانا كەرپىش زاۆودىن قالدىردى.


    قىستاقتاعى اتپال ازاماتتىڭ ءبارى لاۋ ۋاڭنىڭ كەرپىش زاۆوتىنا جۇمىسقا كىردى.


    ۇنەمشىل ادامنىڭ كوكىرەگىندەگى ءبىر عانا ويى « اقشانى ۇنەمدەۋ».


    اقشا ۇنەمدەۋ ءۇشىن، زيان تارتپاۋ ءۇشىن، ەسەپ جۇرگىزەدى.


    ەسەپتەي ەسەپتەي، قولىنداعى از اقشاعا كوزى تۇسەدى دە، تۇمسىعىنىڭ ۇشىنان ارىنى كورمەيدى.


    شەكتەن ءتىس اقشا ۇنەمدەۋ كەرىسىنشە ادامداردى اقشا جيۋ ورايىنان ايىراعان..


    06


    اكەمە قايتا ورالايىق.


    ٴبىزدىڭ اۋدان اتى زاتىنا ساي مەمىلەكەتتىك كەدەي اۋدان.


    الدىمىزداعى الاقانداي ەگىس اتىزىنا قاراپ وتىرساق تا، اكەم ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ۇنەمشىلدىكپەن تىربانىپ كەلەدى، وسى تىرىسشاڭدىعىنىڭ ارقاسىندا، ازداپ جيعان- تەرگەنى بار ادام بولاتىن.


    بۇل ونىڭ مارسيىپ ءماز بولىپ ماقتان تۇتاتىن شارۋاسى ەدى.


    ون جىلدىڭ الدىندا، ۇكىمەت ەكولوگيالىق ساياحات كاسىبىن زور كۇشپەن دامىتىپ، ءار قايسى اۋىل-قالاشىقتاردا ساياحات سەرىكتىگىن قۇردى.


    قارجى جيناۋ ءۇشىن، ساياحات سەرىكتىگى بار جارناسىنىڭ ءبىر بولەگىن قىستاق كوللەكتيۆىنە ءتان ەتىپ بەكىتپ، قىستاقتاعىلاردى جارنا قوسىپ، قارجىنى اينالىمعا سالۋعا شاقىردى.


    ناعاشىم اكەمە كەلىپ، قولىندا بار اقشاسىمەن جارنا ساتىپ الۋعا ناسيحاتتادى.


    اكەم ونى ەلەڭ قۇرلى كورگەن جوق. قايتا جەزدەسىنىپ ناعاشىمدى جەكىپ:


    -قارشادايىڭنان جوقشىلىق كورمەدىڭ، ۇنەمشىلىك دەگەندى بىلمەيسىڭ. بار بىلەتىنىڭ وسىنداي جىلپوستىق. مەنىڭ اقشام تيىنداپ جينالىپ وسى جەرگە كەلدى. ىستەتۋ كەرەك بولسا، قاجەتتى جەرىنە جۇمسايمىن. باسقانى قويىپ، جەرىڭدى ايداپ ەگىنىڭدى ەكتە، كۇنىڭدى كور،–دەدى.


    مومىندىقپەن قولىنداعىنى قۇنىتتاپ ۇستاپ، قيسىنسىزدى قيالداماۋ اكەمنىڭ ۇنەمشىلدىكپەن وتكىزگەن جارتى عۇمىرىنان قورتقان تۇيىنى.


    ناعاشىم شاراسىز، ءوز اتىندا اكەمنەن قارىزعا اقشا الىپ، جارنا ساتىپ الدى.


    ون جىلدان سوڭ، ناعاشىم ءار جىلى نەداۋىر مول ۇلەسكە يە بولىپ وتىردى. قازىر ونىڭ اۋدان قالاشىعىنداعى قان كوشەدەن ويىپ العان ءۇيى، كولىگى، ءوز الدىنا كاسىبى بار.


    ال اكەمنىڭ الگى ماردىمسىز كاپيتالى قايدان-قالاي سارىپ بولعانى بەلگىسىز.


    ۇنەمشىل ادام، ەڭبەكتىڭ اششىسىن تۇسىنەدى، سودان بولار ەڭبەك جەمىسىن قاستەرلەي بىلەدى. سول ءۇشىن ەڭبەك تابىسن ەرەك قاستەرلەپ ۋىسىندا ۇستايدى، ىرىكەننىڭ ۇستىن ىركىپ، تارتا جۇمساۋعا ادەتتەنگەن. الايدا ولاردىڭ اسىرە ساقتىعى، وتكەنىن قاستەرلەپ بولاشاعىنىڭ بۇقپانتايلايتىنىن عانا ۇعىندىرادى.


    قولىنداعى ازعانتاي اقشاسىن مۇمكىندىگىنشە قالاي جۇمساۋدى بىلگەنى مەن قالاي قارجى قوسىپ ۇلكەن پايداعا كەنەلەۋگە كەلگەندە كەمشىلدەۋ.


    ەڭ سوڭىندا تالداۋ، شەشىم جاساۋ دا ىقپالعا ۇشىراپ، سوڭعى بەكىم بەكىم بولادى دا قالادى.


    07


    1998-جىلعى فينانىس داعدارىسى تۇتاس ازيانى شارپىپ، دۇنيە ەكونوميكاسى كورسەتكەن اسەرى نەشە جىلعا سوزىلدى، بۇدان جۇڭگونىڭ قاعىس قالۋى دا قيىن ەدى.


    ەكونوميكانى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن، ۇكىمەت ساياسات شىعارىپ، ىشكى قاجەتسنۋدى بارىنشا ارتتىرۋعا، 400 ميلليارد يۋان قارجى جۇمسادى. الايدا، بۇقارانىڭ تابيعي تۇتىنۋ باستان–اقىر ونشا ءماز بولمادى.


    باسىم كوپ حالىقتا اقشا جوق ەمەس، ولار تەك اقشانى بانكەگە قويۋدى امانات دەپ بىلەدى.


    ۇيتكەنى جۇرت جوقشىلىق قالدىرعان ەلەستەردەن دەرلىك قۇتىلىپ كەتە العان جوق. سول ءۇشىن اقشا جيناۋ الدا – جالدا تۋىلاتىن كەزدەيسوق جاعدايدان ساقتانۋ ءۇشىن.


    ال بۇل اقشا ولاردىڭ تارتا جەپ، تيننان قۇراعان «ۇنەمشىلدىك» دەيتىن اميىنعا سالىنعان.


    ۇنەمشىلدىك بىزگە ۇزاق ۋاقىتتىق تاريحتان بەرى قالىپتاسقان پيعىل، مۇنداي پيعىلدى ءبىز كوركەم احىلاق دەپ اتايمىز. ال قازىرگى كەزدە بۇل كوپتەگەن جۇڭگولىقتاردى باقتتان ايىرۋدا.


    اقشا جيناپ اماناتقا قويماسا كوڭىلى كونشىمەيدى،


    ون مىڭ تەڭگە امانات قويعاندا، ٴجۇز مىڭ سوماسىن اماناتقا قويسام دەيدى، ال ٴجۇز مىڭ سومدى اماناتقا قويعان كۇنى، ەندى ءبىر ميلليون يۋاندى اماناتقا قويسام .....


    جەۋگە، كيىنۋگە، جۇمساۋعا باتىلدىق ەتە المايدى، ءتىپتى حاۋىپسىزدىك سەزىمىنەن دە جۇرداي بولعانداي. سودان قازىرگى تۇرمىسىن پايىمداي الماي دال بولادى. سوندا شاتتىق پەن باقىتتى قايدا قويماق؟


    08


    كەزىندە مىناداي ءبىر اڭگىمە تارالعان ەكەن.


    امەريكالىق اجەي مەن جۇڭگولىق اجەي كەزدەسىپ قالىپ، ءبىر- بىرىنەن حال–جاي سۇراپ جىرعاپ قالىپتى.


    امەريكەلىق اجەي: راسىندا قۋانىشتامىن، 60 جىل وتىرعان ۇيىمنىڭ قارىزىنان قۇتىلدىم،–دەيدى.


    جۇڭگولىق اجەي: مەندە قۋانىپ وتىرمىن، 60 جىل اقشا جيناپ اقىرى وزىمە تيەسەلى ۇيدى ساتىپ الدىم،-دەيدى.


    ارينە بۇل ءبىر قالجىڭ عانا بولعانىمەن مىناداي ماسالەنى تۇسىندىرەدى.


    بۇل ەكى ءتۇرلى تۇتىنۋ كوزقاراسىنا ۋاكىلدىك ەتەدى.


    امەريكاندىق اجەي ءتيىپتىك ونەركاسىپ قوعامىنىڭ ۋاكىلدىك ەتەدى، ساۋدا قوعامىندىق تۇتىنۋ كوڭىل كۇيىندە؛ ال جۇڭگلىق اجەي بولسا ەگىنشىلىكتى كاسىپ ەتكەن وركەنيەتتەگى ۇنەمشىلدىكپەن تۇتىنۋ كوزقاراسىنا ۋاكىلدىك ەتەدى.


    ءداۋىر وزگەردى، ءبىز ونەركاسىپتەنۋگە قادام تاستادىق، تاۋارلاندىرىلعان ءداۋىر، ءبىزدىڭ تۇتىنۋ تالعامىمىزدى داۋىرگە ساي وزگەرتۋىمىزدى قاجەت ەتەدى.


    تەرەڭ قاتپارلى كۇردەلى قاعيدالاردى ايتپاياق قويايىق. مەملەكەت پەن قوعام بىزدەن قاجەتكە قاراي تۇتىنۋدى سۇرايدى، تۇتىنۋ بولعاندا، اينالىم بولعاندا عانا ەكونوميكا داميدى.


    ٴوزىمىز لايىقتى تۇتىنۋ قاجەتىمىزدى قاندىرا الساق عانا، تۇرمىسىمىز تىپتەن ءمان-ماعىنالى بولادى.


    09


    ەندى عانا كەدەيلىكتىڭ قامىتىن تاستاعان ٴبىزدىڭ كوڭىلى كۇيىمىزدە قايشىلىق تابيعي ءومىر سۇرىپ، وپ-وڭاي ەكى باعىتقا قاراي تارتامىز.


    ءبىرى كۇرت بايۋ فورماسىنداعى ەسسىز شاتتىق، شەكتەن ءتىس ءسان-سالتاناتپەن، بايلىقتان باس اينالىپ داندايسۋ.


    ەندى ءبىرى كەدەيلىكتىڭ قۇرساۋىنان قۇتىلعانمەن ءوزىن ەركىن ساۋلەلەندىرە الماۋ. قانشا كوپ اقشاسى بولسا دا جۇمساۋعا باتىلدىق ەتە الماي، قانشا كوپ اقشانى اماناتقا قويعانىمەن الاڭداۋدان قالىس بولا الماۋ سەزىمى.


    ءوز قابىليەتىمىزگە، ءوز قاعدايىمىزعا سايكەس كەلەتىن ىلايىقتى تۇتىنۋدى ۇيرەنەيىك.


    جاعدايىڭىز كەلىپ تابەتىڭىز تارتقاندا تارتىنباڭىز.


    كەيدە كوڭىلى كويدىڭ قاجەتى ءۇشىن تارتىنشاقتانباڭىز.


    قولىڭىز جەتسە ماركالى ادەمى ۇيلەسىمدى كيىمدەر الىپ كيىڭىز؛ ال جەتپەسە سىزگە سوگىس جوق، وعان بولا مويىن قىسپاڭىز.


    ۇنەمشىلدىك ايتىپ ايتپاي- اق تاماشا ءمۇرال، اسىرا اسپا-توك ىسىراپشىلدىق بارىپ تۇرعان سوراقىلىق. ال ەڭبەگىڭىزبەن تاپقان اقشانى جۇمساۋدىڭ قورىناتىن تۇگى جوق. ماڭىزدىسى كۇيىڭىزگە قاراي كۇپىنۋ. ارتىق سىعاندىق ىستەمەي الداعى كۇندەرى كوڭىلدى وتىكىزۋ.


    ىلعيدا ۇنەمشىلدىك ىستەيمىن دەپ، تۇرمىستىڭ ءدامىن بۇزۋ تاتىمايتىن شارۋا.

حانزۋشادان اۋدارعان: ماحاببات قۇدايبەرگەن قىزى (تورابىمىز ۇسىنس ەتكەن ٴتىلشى)