ۇيادا نە كورسەڭ ۇشقاندا سونى ىلەرسىڭ
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور:ايناگۇل | جاڭالانعان ۋاقىت:2017-08-31 15:14:00

بالاعا جاقسى تاربيە بەرە الۋ ٴۇشىن اتا-انا جانە باسقا وتباسى مۇشەلەرىنىڭ بۇكىل تاربيەلىك قاعيدالاردى ورىنداۋىمەن قاتار، وتباسى ٴومىرىنىڭ جۇيەلى، اتا-انا ارا-قاتىناسى جاقسى بولۋى شارت. ۇيدە ۇرىس-كەرىس بولۋى بالاعا كەرى اسەر ەتەدى. اسىرەسە اجىراسۋداي بالانىڭ كوڭىلىنە قاياۋ سالاتىن نارسە جوقتىڭ قاسى. بالالار اتا-اناسىن يدەال، ٴمىنسىز ادام رەتىندە كورەتىنىن ۇمىتپاۋ كەرەك. سولار سياقتى بولۋعا، سولار سياقتى ارەكەت ەتۋگە تىرىسادى. ۇلكەندەردىڭ داعدىلارىن، ارەكەتتەرىن تەز قاعىپ الادى. سوندىقتان بالا دۇنيەگە كەلگەننەن باستاپ اتا-انا بارلىق جاعىنان جاقسى بولۋعا، ۇلگىلى بولۋعا ٴماجبۇر. سونداي-اق اتا-انالار ەشبىر بالاسىن بولىپ جارماي، بارلىعىنا بىردەي قاراۋى، بىردەي مامىلە ەتۋى قاجەت. اربىر اتا-انا بالاسىنىڭ جاقسى جەتىلۋىن، جاقسى مىنەزدى، تاربيەلى، ەڭبەكقور، تابىستى بولۋىن قالايدى. مۇنىڭ شەشىمى جوعارىدا ايتقانىمىزداي، بالاڭىز قانداي بولۋىن قالاساڭىز، ٴوزىڭىز سونداي بولىڭىز. ويتكەنى بالا ايتقانىمىزدى ەمەس، بىزدەن كورگەنىن ىستەيدى. «ۇيادا نە كورسەڭ، ۇشقاندا سونى ىلەرسىڭ.» «الدىڭعى اربا قايدا جۇرسە، سوڭعى اربا سوندا جۇرەر» دەگەن ماقال-ماتەلدەر دە وسىنى كورسەتەدى. اتا-انا بالاسىنان جاعىمسىز ارەكەت كورگەندەرىندە وعان اشۋلانۋدان بۇرىن «قايسىمىز وسىلاي ىستەدىك» دەپ وزدەرىنەن سۇراۋى كەرەك. ٴبىراز ويلانسا مىندەتتى تۇردە تابادى. ٴوزىمىز كىتاپ وقىمايتىن بولا تۇرا «كومپيۋتەر باسىندا وتىرا بەرمەي كىتاپ وقىساڭشى» دەپ ايتۋ قانشالىقتى ٴمانسىز بولسا، بالادا بولىمسىز ارەكەت كورگەندە «سەن كىنالىسىڭ» دەپ ٴبىر-ٴبىرىن ايىپتاۋ دا سونشالىقتى ٴمانسىز. وتكەن ٴوتتى، بولار ٴىس بولدى، ەندى بۇدان بىلاي نە ىستەۋمىز كەرەك دەيتىندەر ٴۇشىن ونىڭ دا جولى بار. مىنەز-قۇلىق، ىس-ارەكەتتەر وزگەرۋى مۇمكىن. ٴسىز ٴوزىڭىزدى دۇرىس جاعىنان وزگەرتسەڭىز، بالا دا دۇرىس جاعىنا وزگەرەدى. الدىڭعى اربا قايدا جۇرسە، سوڭعى اربا سوندا جۇرەدى، ياعني جاقسى جاعىنا قاراي جۇرەدى. ۇيدە ۇنەمى ۇرىس-كەرىس جاعدايىندا بولساڭىز، بالالارىڭىزدىڭ ٴبىر-بىرىنە سۇيىسپەنشىلىكپەن مامىلە ەتۋىن كۇتۋىڭىز بوس قيال بولماق. اتا-اناسىنان جابىر كورگەن بالا الدىمەن باۋىرلارىن، كەيىن سىرتتاعى ٴالى جەتەتىندەردى جابىرلەي باستايدى. سونداي-اق ۇيدە ٴبىر-بىرىڭە راحمەت ايتپايتىن، ٴىلتيپات كورسەتپەيتىن بولساڭىز، سىرتتا «بالام كوكەگە راحىمەت ايتپايسىڭ با» دەگەن ونەگەڭىز اۋادا قالادى. ايەلىن جابىرلەيتىن ادامنىڭ بالاسى دوستارىنا، باۋىرلارىنا، ىلگەرىدە جۇبايىنا ٴجابىر كورسەتۋى مۇمكىن. ٴبىر-بىرىنە وتىرىك ايتاتىن جۇبايلار ىلگەرىدە بالالارىنىڭ دا وتىرىك ايتاتىنىنا كۋا بولادى، ٴتىپتى مۇعالىمىنەن دە بۇل جونىندە شاعىم ەستيدى. ەگەر اتا-اناڭىز امان بولىپ، ال ٴسىز جۇمىستارىڭىزدى سىلتاۋ ەتىپ ولارعا قاراۋ بىلاي تۇرسىن، ىزدەپ، تەلەفون شالىپ حال-جاعدايىن سۇرامايتىن بولساڭىز، بالالارىڭىز دا سىزدەن كورگەنىن ىستەيدى. ولار دا ۇلكەيگەندە ٴسىزدى ىزدەمەيتىن، حال-جاعدايىڭىزدى سۇرامايتىن بولادى. باسقالارمەن قارىم-قاتىناستا قانداي بولساڭىز، ماسەلەن جۇزىنە كۇلىپ، ارقاسىنان جاماندايتىن ادامدار قاتارىنان بولساڭىز، بالاڭىز دا مۇنى دۇرىس دەپ ساناپ، وسىلاي مامىلە ەتە باستايدى. كەيبىر اتا-انالار ٴوز زاۋقىمەن الەك بوپ، ٴوز راحاتىن ويلاپ، بالاسىن نازاردان تىس قالدىراتىنى اششى دا بولسا شىندىق. مۇنىڭ ٴوزى دە بالانىڭ ىشكى دۇنيەسىن ويران ەتەتىن، ىلگەرىدە قانداي كەلەڭسىزدىكتەرگە سەبەپ بولاتىنى بەلگىسىز دۇنيە. قورىتا ايتقاندا ٴوزىمىز ۇلگىلى بولايىق، ٴوزىمىزدى ماجبۇرلەپ بولسا دا جاقسى مىنەزدى بولۋعا، جاقسى ىستەر ىستەۋگە ادەتتەندىرەيىك. ۇيدە ٴوزارا قۇرمەت، ماحاببات ىشىندە، ادالدىقتى، كوركەم مىنەز-قۇلىقتى ٴسىڭىرىپ وسكەن بالا ىلگەرىدە ەلگە پايدالى ازامات بولاتىنى، قوعامنان ويىپ ورىن الارى ٴسوزسىز.