سىزدەردەن وتىنەيىنشى، قالجىڭداپ تۇرعانىم جوق
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور:داۋىلبەك | جاڭالانعان ۋاقىت:2017-10-10 09:39:00


    سەرا 1916- جىلى تۋىلعان، 1989- جىلعى نوۆەل ادەبيەت سيلعىنىڭ يەگەرى. تەروليسىت اعىمىن قالىپتاستىرۋمەن اتى شىققان جازۋشى. سپانيا ادەبيەتىندە ونىڭ اتى سەرۋانتەسپەن تەڭ اتالادى.


    كارلو اۆتومات كوتەرىپ توناۋشىلىق ىستەمەك بولىپ ەڭ سوڭىندا جۋاسيدى، ال تاماشاعا جينالعان جۋاس، موماقان ادامدار كارلونى سايقى مازاق ەتەدى، مىنە بۇل اۆتوردىڭ جانارىنداعى دۇنيە، بارلعى دا اۋسىپ كەتكەن، اۆتور باستان-اقىر كارلو ارقىلى سىزدەردەن وتىنەيىنشى، قالجىڭداپ تۇرعانىم جوق دەپ وتىنۋمەن بولادى. بۇل اڭگىمەدە باتىر جوق، بۇل دۇنيە بارلعىنا سالقىن جانارمەن قارايدى، بارلىعىن ويىن دەپ بىلەدى، ەڭ سوڭىندا بارلعىنا سەنبەيدى. مىنە بۇل اۆتوردىڭ بۇل دۇنيەگە جاساعان اناليزى، مىنە بۇل اۆتور جاراتقان ادەبيەتتەگى تەروليست اعىمى.


سىزدەردەن وتىنەيىنشى، قالجىڭداپ تۇرعانىم جوق


سەرا (ىسپانيا)


    باعىزى قاراقشىلاردىڭ توناۋشىلىق ىستەپ جۇرگەنىندەي-اق، كارلو پاليكنو بەت- اۋزىن تۇمشالاپ ، قولىنا پيلومەت كوتەرىپ رەستۇرانعا اتىلىپ كىرىپ باردى. رەستۇران ءىشى قوناقتارعا لىق تولعان، شەتىنەن قالتالى ادامدار، ساۋلەتىن ات كوتەرە الماستاي، التىنمەن اپتالىپ، كۇمىسپەن كۇپتەلگەن. سولاي بولا تۇرسادا، قارسىلاسارعا قاۋقارى ، قولىندا كوك تەمىردىڭ سىنعى جوق دەگەندەي توناۋشىلىق ىستەۋگە تاپتىرمايتىن ادامدار-دى.


    كارلو پاليكنو پيلومەتىن سەرتە ۇستاپ، ەسىكتى ءبىر تەۋىپ اشتى: كوتەر، قولدارىڭدى!- دەپ ايعاي سالدى.


    ايعاي سالدى دەگەنمەن كارلو پاليكنونىڭ ءۇنى قاراقشىلاردىڭ اتاماننىڭ ۇنىندەي ايبارلى ەمەستى، باعىزى ءبىر ارانىڭ ءىزىڭىنا ۇقسادى دا قالدى. داۋسى قىرىلداڭقىراپ، السىرەي شىقتى. تەك عانا جاقىن ماڭداعى نەشە ۇستەلدە وتىرعاندار عانا ونىڭ ءۇنىن ەستي الدى. وركەستىر <<ءۇشىنشى ادام>>اتتى ادامنىڭ قۇسقىسىن كەلتىرەتىن، ەشكىمدە ىلەسىپ شىرقاي المايتىن جالعىز ادامدىق ءبي مۋزىكاسىن ويناۋدا. كۇلىمسىرەگەن كۇتۋشىلەر ۇستەلدەر اراسىندا پاتنوس كوتەرىپ، تاماق تاسىپ قىزىل تاناۋ. اس ءۇيىنىڭ جاۋاپتىسى ەسىكتەن كىرگەندەرگە ورىن نۇسقاپ ىزەت- سالەم جاساپ بايەك بولىپ ءجۇر، كارلو پاليكنو ءوزىنىڭ اناۋ تۇمشالاۋدىڭ ارعى جاعىنداعى بەتىنىڭ وت بولىپ كۇيىپ- جانىپ بارا جاتقانىن سەزدى. راسىندا دا، ويلاماعان جاعداي بولدى: مەنى راسىمەن ەلەمەگەندەرىڭ بە؟- دەپ ويلادى ول، - توپاس ەسەكتەر، كوتەرىپ جۇرگەنىمنىڭ پيلومەت ەكەنىن دە كورمەدىڭدەرمە؟ - سونىمەن كارلو پاليكنو بار كۇشىن جيناپ تۇرىپ تاعى ءبىر رەت ايعاي سالدى:


    -كوتەر قولدارىڭدى!


    ازەر دەگەندە بىرنەشە ادام ۋيرەلولي بيكەشتىڭ ومىراۋىنا قادالعان جانارىن تايدىرىپ، بۇرلىپ كارلو پاليكنو جاققا قارادى.


    - مىنا قاراقشى نەتكەن ايبارلى جىگىت ەدى،- دەدى بىرەۋ،- جىگىتتىڭ قايسى دەسە وسى دەگەندەي.


    كارلو پاليكنو نى اشۋلانۋ مەن عاجاپتانۋ قوسا قىستى.


    - كوتەر قولدارىڭدى! نەشە رەت ايتامىن. توناۋشىلىق ىستەگەلى كەلگەنىمدى كورمەي تۇرسىڭدار ما؟ ەندى قولدارىڭدى كوتەرمەسەڭدەر وق شىعارامىن! سايتاننىڭ ساپالاعى سول.


    الدە ءبىر ۇستەلدەن كۇلكى ءۇنى ەستىلدى:


    - قىزىق جىگىت ەكەن! اي! قاراقشى، كەل ءبىر ىستاكاننان ىشپەيمىز بە؟ كۇتۋشى! كۇتۋشى! مىنا مىرزاعا ءبىر ىستاكان شامپان كەلتىرشى.


    كارلو پاليكنو جەردى تەۋىپ قالدى:


    ناقتاپ ەستىپ ال، قالجىڭداپ تۇرعانىم جوق، كوتەر قولىڭدى!


    الگى مىرزا قارقىلداپ كۇلىپ جىبەردى، داۋسى قاتتى شىققانى سونشالىق ماڭداعى نەشە كوشەنىڭ ادامدارى دا ونىڭ كۇلكىسىن ەستىگەندەي ەدى.


    جەتەر، جىگىتىم، اپتىعىڭدى باس، ونشالىقتى شىنداپ كەتپەسەڭدە جەتەر ەندى.


    - شىنداعانى نەسى، مەن توناۋشىلىق ىستەگەلى ءجۇرمىن. ءبىلدىڭ بە؟ قولىمداعى مىلتىق بار، ال سەن بولساڭ ءتىپتى كاپەرىڭە المايسىڭ، اميانىڭدى، ىنجۋ-مارجاندارىڭدى ۇستەل ۇستىنە قويماي، قارقىلداپ كۇلەسىڭ-اۋ، مەنى كۇلكى قىلعانىڭ نە؟ مىرزا، بۇل ءىستى ەلەمەستەن، كۇلكى قىلعانىڭ نە؟


    وركەستىر«ءۇشىنشى ادامدى» ورىنداپ بولدى دا، «جاۋىز قاسقىردان كىم قورقار دەيسىڭ؟» دەگەن مۋزىكانى ويناي باستادى.


    تاڭدايى قۇرعاپ، ءتىلى اۋزىنا سيماعانداي بولىپ كەتكەن كارلو پاليكنو: كوتەر قولىڭدى، ەي، كوتەر قولىڭدى!- دەپ ەلەۋرەدى.


    جوق، جىگىتىم، قولىمدى كوتەرەر جايىم جوق، بىرەۋدىڭ دۇنيەمدى تارتىپ الۋىن قالامايمىن.


    كۇلكى ءۇنى تاۋدان اققان سەلدەي ءبىر ۇستەلدەن ەندى ءبىر ۇستەلگە قاراي جايىلىپ كەتە باردى. بىرنەشە ۇستەلدە وتىرعاندار ورىندارىنان تۇرىپ كارلو پاليكنونى قورشاپ الىستى دا، قول ۇستاسىپ، ۇندىستەردىڭ اق ءتاندىلەردى قارسى العانىنداي-اق دوڭگەلەنە بيگە باستى.


    كارلو پاليكنو ءوزىن ارەڭ ۇستاپ تۇر، ول: جارايدى، كورەرمىز، قولدارىڭدى كوتەرەسىڭدەرمە، جوق پا؟- دەپ سۇرادى.


    كوپشىلىك جانە قىران –توپان كۇلىپ جىرعاپ جاتىر. بىرنەشە بايبىشە مىنا قاراقشى نەتكەن سۇيكىمدى ەدى دەدى. ونىڭ ماڭىنا جينالىپ بيلەگەندەر بارعان سايىن كوبەيە ءتۇستى. كارلو پاليكنو ءوزىنىڭ ساتىسزدىككە ۇشىراپ سۇلكىنىڭ تۇسە باستاعانىن سەزە باستادى.


    جارايدى،- دەدى ول لاجى تاۋسىلىپ، ۇنىندە مەيرىم بار،- انا ىستاكانداعى شامپاندى ماعان بەرىپ جىبەرىڭدەر، كەنەزەم كەۋىپ كەتتى.


    رەستۇراندا تاماقتانىپ وتىرعانداردىڭ بارلعى كوڭىلدەنىپ العان، وڭدەرى بال-بۇل جاينايدى، الگىندە تۋىلعان ويدا جوق ويىنعا ريزا بولىپ تۇرعان ەدى.


    مىنا رەستۇراننىڭ قوجاينى،- دەدى بىرەۋ بىلگىرسىپ، بىردەمە بىلەتىن ادامداي-اق،- راسىندا قايداعىنى ويلاپ تاباتىن ادام ەكەن، بۇل ويىندى قالاي ويلاپ تاپتى ەكەن.


    كارلو پاليكنو ورىندىققا وتىرىپ، ىستاكانداعى شامپاندى جۇتا سالدى. ونىڭ الدىنداعى ۇستەل ۇستىنە قويىلعان گۇل قۇمىراسى، ىستاكان، جەلپۋىش جانە وعان تاياۋ قويىلعان پيلومەت قاتارلاردىڭ بارلعى اسەم ءبىر سۋرەت كورنىسىن قالىپتاستىرعان ەدى.


    ساقشى كەلىپ، كارلو پاليكنونىڭ قولىنا كوزىر سالدى. ەكى ساقشى ونى رەستۇراننان الىپ شىعىپ بارا جاتقان كەزدە، كارلو پاليكنونىڭ جانارىنان: قالجىڭداپ تۇرعانىم جوق، سىزدەردەن وتىنەيىنشى، -دەگەن جالىنش مەنمۇندالاپ بارا جاتتى.


    اۋدارعان: مۇرات قاسەن ۇلى