تۇزىمنىڭ قۇدىرەتى (تولعامدى اڭگىمەلەر)
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور:داۋىل | جاڭالانعان ۋاقىت:2018-03-13 09:50:00



    ءبىرىنشى اڭگىمە: تولىمدىلىق سالىسترماسىن تەكسەرۋ تۇزىمى


    ەكىنشى سوعىس مەزگىلىندە ا ق ش اۋە ارمياسى پاراشوتشىلارىنىڭ سوعىسقا پايدالانۋىنا بەرىلەتىن پاراشوتتارىنىڭ تولىمدىلعى ٪99.9 ەدى، مىنە مۇنىڭ ءمانىسى ءاربىر مىڭ پاراشوتشىنىڭ ىشىندە ءبىر اسكەر پاراشوتتىڭ تولىمسىزدىعى سەبەپتى جانىنان جۇدا بولاتىنىن مەڭزەيدى. اسكەري جاق پاراشوت ءوندىرۋشى زاۋودقا تولىمدىلىق مولشەرىن ٪100 كە جەتكىزۋدى تالاپ ەتەدى. ءبىراق زاۋود جاۋاپتىسى وزدەرىنىڭ بار مۇمكىندىكتەرىنىڭ تەك وسىنشالىق ەكەنىن ايتىپ بەزەك قاعادى.


    سونىمەن اسكەي جاق(كەيبىرەۋلەر بادۇن قولباسشى دەيدى) پاراشوتتاردى تەكسەرىپ وتكىزىپ الۋ تۇزىمىنە وزگەرىس جاساپ،ءار رەت زات تاپسىرىپ الاردا پاراشوتتاردان ەرىكتى تۇردە ءبىر قانشاسىن تالداپ الىپ،زاۋود جاۋاپتىسىنىڭ وزىنە ناق مايداندا بيىكتەن سەكىرىپ سىناپ كورۋىن تالاپ ەتەدى. مىنە سودان كەيىن،تاڭعالارلىق جاعداي جۇز بەرىپ،پاراشوتتاردىڭ تولىمدىلىعى تۇگەلدەي ٪100 كە جەتىپتى.


    ەكىنشى اڭگىمە: اقشا تولەۋ ءتاسىلى


    انگىليا اۋىستىراليانى وتارلاپ العاننان كەيىن،ونداعى ادام اياعى تيمەگەن قۋ مەديان بايتاق دالانى اشۋ ءۇشىن،انگىليا ۇكىمەتى مەملەكەت قاراستىلىعىنداعى ازاماتتاردى اۋىستىرالياعا كوشۋگە جىگەرلەندىرەدى. ءبىراق،سول كەزدەگى اۋىستىراليانىڭ جاعدايى وتە مەشەۋ بولعاندىقتان ەشكىمنىڭ وندا بارۋعا زاۋقى سوقپايدى. سونىمەن انگىليا ۇكىمەتى قاراماعىنداعى قىلمىستىلاردى اۋىستىرالياعا جوتكەي باستايدى،وسىلايشا ءبىر جاعىنان انگىلياداعى تۇرمەلەردىڭ باسىمدىلعىن جەڭىلدەتسە،ەندى ءبىر جاعىنان اۋىستىراليانىڭ ەڭبەككۇش ماسەلەسىن الدەستىردى،تاعى ءبىر ويدان انگىلياداعى بۇزاقىلاردى الىسقا ايداپ،انگىليانى ءتىپتى دە حاۋىپسىزدەندىردى دەۋگە بولادى.


    سونىمەن انگىليا ۇكىمەتى جەكەلەردىڭ پاراحوتىن جالداپ الىپ قىلمىستىلاردى تاسىمالدايدى،كەمە تاسىمالشىلارى ءۇشىن ادامدى قانشالىق كوپ جەتكىزسە سونشالىق كوپ پايدا قالاتىن ەدى.ءبىراق اقشاعا قۇنىققان تاسىمال ساۋداگەرلەرى كەمەگە ادامدى شەكتەن تىس سالعاندىقتان، كوزەۋلى ورىنعا جەتكەنشە جول ورتادا تالايلاعان ادامدار ءولىپ كەتۋشى ەدى،ءتىپتى كەيدە ،ءبىر كەمەدەگى ءولىم-جىتىم مولشەرى ٪ 30 تەن اسقان كەزى بولعان. سونىمەن ۇكىمەت باسشىلارى،كەمەگە شىعىپ باقىلاۋ،مولشەردەن ارتىق ادام تيەۋگە شەكتەمە قويۋ سىندى تۇرلى ايلا-شارعىلار ارقىلى ،تاسىمال بارىسىنداعى ءولىم-جىتىم مولشەرىن تومەندەتبەك بولسادا ءونىمى ايتارلىقتاي بولمايدى.


    سونىمەن بۇلار ويلاسا كەلىپ اقىرىندا تاماشا ءتاسىل ويلاپ تابادى، ولار تاسىمال ساۋداگەرلەرىنە تولەيتىن اقشا تولەۋ تاسىلىنە وزگەرىس ەنگىزەدى. بۇرىنعى كەمەگە شىققان ادام سانىنا قاراي تولەم بەرۋدەن،بەكەتكە جەتىپ كەمەدەن تۇسكەن ادام سانىنا قاراي تاسىمال سوماسىن بەرۋگە وزگەرتەدى. سونىمەن اۋىستىرالياعا تاسىعان ادامداردى امان-ەسەن جەتكىزسە عانا تاسىمال اقىسىن الا الاتىندىقتان،قىلمىستىلاردىڭ جول ورتاداعى ءولىم-ءجىتىم مولشەرى ازايىپ، تەك ٪1 مولشەرىنە تۇسەدى. كەيىن كەمەشىلەر كەمەسىنە ارناۋلى شيپاگەر ۇسىنىس ەتىپ،كەمەگە شىققانداردىڭ باس اماندىعىنا بارىنشا كەپىلدىك ەتىپ،تاسىمال بارسىنداعى ءولىم-جىتىمدى جوققا شىقارعان.


    ءۇشىنشى اڭگىمە: دارەت شەلەگىنىڭ تازالىق ولشەمى


    جاپونياداعى ءبىر ەرەكشە دارەجەلى قوناقجاي، قوناق بولمەسىندەگى دارەت شەلەكتەرىنىڭ تازالىق ولشەمىن تەكسەرگەندە،تازالىقشىلارعا دارەت شەلەگىنەن ءبىر ىستاكان سۋ الىپ ءىشىپ كورۋ تالابىن قويعان ەكەن. مىنە مۇنان سول دارەت شەلەگىنىڭ قانشالىق دارەجەدە تازا ەكەندىگىن كورىپ الۋ قيىن ەمەس.


    ءتورتىنشى اڭگىمە: كوجە ءبولۋ ءتۇزىمى


    بىردە جەتى ادام ءبىر بولمەدە جاتىپتى،ولار ءار كۇنى ءبىر قازان كوجەنى ءبولىسىپ اۋجال ەتەدى ەكەن. ءبىراق ءبىر قازان كوجە جەتى ادامعا جەتسپەي كۇندە داۋ بولىپتى. باستابىندا ولار جەرەبە تارتۋ ءتاسىلى ارقىلى كوجە قۇيۋشىنى تالداپ شىعىپتى دا،ءار كۇنى كەزەكتەسىپ وتىرىپتى.ءبىراق ءبىر اپتادا سول كوجە قۇيعان ادام عانا سول كۇنى قۇرساعى تويىپ،قالعان التى كۇندە جارىم قۇرساق بولىپ جۇرىپتى. كەيىن ولار ارالارىنان وسى ەڭ ءادىل بولادى-اۋ دەگەن ادامدى سايلاپ شىعىپ كوجە قۇيعىزىپتى،ءبىراق كەيىننەن ول دا ۇقىعىنان پايدالانىپ،شىرىكتەسە باستاپتى،اۋەلى كەيبىرى قۇرساق ءۇشىن وعان جاعىمسۋعا دەيىن بارىپتى.سونىمەن بۇل ءتاسىلدىڭ دە شيكىلىگى شىعىپ،توپ ورتاسى ونان بەتەر بىلىعىپتى،كەيىن ولار ءۇش ادامدىق كوجە قۇيۋ كوميتەتى مەن ءتورت ادامدىق باعالاۋ كوميتەتىن قۇرىپتى، ءبىراق ءۇش ادام اقىلداسىپ قۇيىپ،ءتورت ادام باعالاپ،اۋىزدارىنا تيگەنشە كوجە سۋىپ ءدام تاتۋى قالماپتى. اقىرى ولار ەڭ سوڭىندا ولار مىناداي ءادىس ويلاپ تاۋىپتى،كەزەكتەسىپ كوجە قۇيۋشىنى تالداپ شىعىپتى،ءبىراق كوجە قۇيۋشى وزىنە ەڭ سوڭىنان قۇيادى ەكەن، سوندا كوجە قۇيعان ادام ءوز قۇرساعىنىڭ ورتا بولىپ قالماۋى ءۇشىن الدىڭعىلارعا بىردەي ۇلەستىرىپ،سوڭىندا قالعانىن ءوزى مىسە تۇتىپتى. وسىلايشا ول بارىنشا تەڭ قۇيۋعا تىرىسىپ،ماسەلە شەشىمىن تاۋىپتى دا كوپشىلىك اقىرى بەرەكەلى تاتۋ-ءتاتتى ءوتىپتى.


    بەسىنشى اڭگىمە: ءوزارا كومەكتەسىپ ورتاق تابىسقا جەتكەندەر


    ءبىر مومىن حريستان ءدىنى مۇريتى، دۇنيەدەن وتكەننەن كەيىن قۇدايدىڭ الدىنا بارعاندا،ءوزىنىڭ ۇجىماق پەن توزاقتى ارالاپ كورىپ قانداي پارقىنىڭ بار ەكەنىن بىلمەك ويى بار ەكەنىن ايتىپتى.


    سونىمەن ول توزاققا بارعاندا،كەڭ جايىلعان ات شاپتىرىم داستارقاندى،ونداعى تۇرلى-تۇرلى اس-تاعامداردى كورىپتى دە ىشىنەن،توزاقتىڭ تۇرمىسى كەرەمەت ەكەنعوي دەپ ويلاپتى. سالدەنسوڭ تاماق ۋاقىتى بولعاندا،ءبىر توپ ارىقتاپ قۋ سۇلدەرى قالعان ادامدار مول داستارقان باسىنا جايعاسىپ،ۇستەلگە اينالا وتىرىپتى،ولار قولىنداعى سورانداي ۇزىن ساپتى قاسىىقتارىمەن قازانداعى تاعامداردان،بالىقىعان ەت،قازى-قارتادان الىپ ءوز اۋىزىنا سالماق بولىپ،قانشالىق جانتالاسسادا قاسىقتىڭ سابى وتە ۇزىن بولعاندىقتان اۋىزدارىنا تۇيىر ءدان سالا الماي،ءبارى اشىتىقتان شۋلاپ-شۇرقىراپ جاتىپتٸ. سوندا قۇداي الگى ادامعا مىنە بۇل سەن كورمەك بولعان توزاق دەپتى.


    ولار اينالىپ تاعى ءبىر كەڭ سارايعا قادام تاستاپتى، مۇندا دا توزاقتاعى سەكىلدى ۇستەل باسىندا اۋىزدىڭ سۋىن قۇرىتاتىن سان الۋان اس-ءمازىرلەرى دايار ەكەن.ونداعى ادامدار دا ۇقساس قولدارىنا سابى تىم ۇزىن قاسىق ۇستاپ تاماق جەيدى ەكەن. ءبىراق ولاردىڭ جۇزدەرى تۇگەلدەي نۇرلى،رۋحتارى كوتەرىڭكى ەكەن.سونىمەن بايىپتاپ قاراسا ءاسىلى ولاردىڭ ءارقايسسى قولىندارىنداعى ۇزىن ساپتى قاسىقپەن قارسى جاعىندا وتىرعان ادامنىڭ اۋزىنا تاماق سالىپ بەرىپ جاتىپتى. سوندا قۇداي مىنە بۇل سەن اڭساعان ۇجىماق دەپتى.


    ۇقساس ادامدار اراسىنداعى ۇقساماعان تۇزىم، بىردەي بولماعان مادەنيەتپەن ەكى تۇرلى ەكونوميكانى بارلىققا كەلتىرەدى. مىنە بۇل تۇزىمنىڭ قۇدىرەتى.


    ءبىر ايتارلىقتاي تۇزىم ادامداردىڭ قىزۋ قارسى الۋىنا يە بولسا،كەلىسپەگەن تۇزىم كوپ ساندى جانداردىڭ جانىنا جارا سالىپ، ارمان-مۇراتىن، بەلسەندىلگىن شاڭ باستىرادى.قولعا كەلەر ەڭ سوڭعى ونىمدىلىك پەن جەكەلەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن، مۇددەلىك قاتىناسىن مۇلتىكسىز جىمداستىرا العان تاماشا تۇزىم ورتامىزداعى كوپتەگەن قوعامدىق ماسەلەلەردى شەشىم ەتپەك.


    حانزۋشادان اۋدارعان: بەكمۇقامەت نۇردانبەك ۇلى


    قىزمەت ورنى: نىلقى اۋداندىق راديو-تەلەۆيزيا مەكەمەسى