كلاس جەتەكشى بەينە جۇمىس كوتەرمەگە الۋشى سىندى
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2018-06-06 15:41:00

 

ءبىر ءتىل-ادەبيەت مۇعالىمنىڭ تاڭعاجايىپ تەڭەۋى: كلاس جەتەكشى بەينە كوتەرمەگە الۋشى سىندى.


    01    


    بالا ءار رەت تاپسىرماسىن ۋاعىندا ورىنداماسا، نەمەسە مەكتەپتە ساباقتاستارى مەن تۇبەلەسسە، مۇعالىم اتا-انالاردى مەكتەپكە شاقىرىپ، بەتاشاردى قاشاندا بىلاي باستايتىنى بارىمىزگە ايان: مەكتەپكە كەلگەنىڭىزگە، مۇعالىمدەردىڭ قىزمەتىن قولداپ-قۋاتتاعاندارىڭىزعا، مۇعالىمدەردىڭ بالا تاربيەلاۋ قىزمەتىنە سايكەسكەنىڭىزگە كوپ راقىمەت....


    كوپتەگەن اتا-انالار بالا تاربيەلەۋ مۇعالىمنىڭ مىندەتى، اتا-انالار تەك مەكتەپ پەن مۇعالىمدارعا سايكەسۋشى دەيتىن لوگيكاعا ايرانداي ۇييدى.


    اتا-انالار قاربالاستىعىن، وتباسى جاعدايىن، ەرلى-زايىپتى ەكەۋىنىڭ قىزمەت ورنى شالعاي بولۋ سەبەبىنەن ۇيلەرىنە كەشتەتىپ ورالاتىنىن، اتا-اپاسىنىڭ نەمەرەلەرىن شولجاڭداتىپ وسىرگەنىن، سودان كەيدە بالاعا مويىن بۇرۋعا شاراسىز ەكەنىن ايتىپ، سلتاۋ بولمايتىن دۇنيەنى تاۋداي ەتىپ ۇيۋگە ادەتتەنگەن. امالياتتا مۇنىڭ سىلتاۋ بولمايتىنىن ولار ءوزى دە انىق بىلەدى.


    02


    مىسال كەلتىرەيىك


    بالاڭىز بەينە بۇكىل وتباسىڭىزبەن نەشە ون جىل تارتا ءىشىپ، قويا جيناعان قورىڭىزعا ساتىپ العان ءۇي سەكىلدى، ال مۇعالىم بولسا، وسى ءۇيدى بەزەندىرۋگە ۇسىنىس ەتكەن ۇستاز، بۇل ءۇيدىڭ مەنشىك ۇقىعى سىزدىكى، ەگەر ءۇيدى جاقسى بەزەندىرسەڭىز، نەشە ون جىل الاڭسىز ابىرويلى وتىراسىز، بەزەندىرۋشى ۇستازدا بارىن سالىپ ءۇيىڭىزدى جاقسىلاپ بەزەندىرىپ بەرگىسى كەلەدى، ۇيتكەنى ونىڭ موينىندا بۇل جاۋاپكەرشىلىك تۇر.


    باستاۋىش وقۋ-وقىتۋى بەينە، ءۇيدىڭ ۇلكەن-كىشىلىگى، ءپىشىنى ءبىر-بىرىنە ۇقسامايتىن بەزەندىرىلمەگەن ءۇيدى ءبىر اشەكەيلەۋ اتىرەتىنە كوتەرمەگە الۋشىعا بەرگەنمەن ۇقساس...ال كوتەرمەگە الۋشى ناق كىلاس جەتەكشى...


    ءۇيدى بەزەندىرۋ بارىسىندا، ءۇي يەسى ءۇيىنىڭ بەزەندىرىلۋ احۋالىن كوزدەن كەشىرىپ، ءمان-ءجاي ۇعىسۋعا كەلسە، قانداي مامىلەدە بولادى؟


    ءۇي بەزەندىرۋشى ءۇي يەسىنە: قىزمەت قاربالاستىعىندا ٴجۇرىپ ٴۇيدىڭ بەزەندىرىلۋ احۋلىنا كوڭىل بولگەنىڭىزگە كوپتەن كوپ راقىمەت!- دەگەن ٴسوزدى ايتاما جوق؟


    مىندەتتى وقۋ-اعارتۋ ساتىسىدا بەينە، جۇمىستى كوتەرەگە الۋ، ماتەريالدى كوتەرەگە الۋ جۇمىسىنىڭ مەرزىمدىلىگى سىندى. ءۇيدىڭ قۇرىلىمىندا پارىق بولاتىندىقتان، كەيبىر ۇيگە ىستەتىلەتىن بەزەندىرۋ ماتەريالى اسىپ قالسا، كەيبىر ۇيگە جەتپەيدى نەمەسە ەرەكشە تالاپتارعا ساي ازدى-كوپتى ماتەريال تولىقتانىپ وتىرادى...


    ءۇي بەزەندىرۋشى سىزگە تەلەفون جالعاپ: ۇيىڭىزدىڭ سۋ شۇمەگىنىڭ تۇرپاتى وزگەشەلەۋ ەكەن (تاپسىرمانى ايتارلىقتاي ورىندامايدى)، كەلىپ كورىپ قايتساڭىز، الماستىرۋ كەرەك پە جوق اقىلداسساق،–دەيدى.


    ءسىز دەرەۋ تىزگىن ۇشىمەن بارىپ جاڭا شۇمەك ساتىپ الىپ اپاراسىز با؟( بالاڭىزدىڭ تاپسىرما ورىنداۋ احۋالىنا نازار اۋدارىپ، كوڭىل بولەسىز بە؟)


    جوق الدە، بەزەندىرۋشىگە: قاربالاس ەدىم، شۇمەكتى ەپتەپ ورناتا سالىڭىز، كەيىن ءبىر ءجۇنى بولار دەيسىز بە؟ (مەيلى تاپسىرمانى باسقالاردان كوشىرسىن نەمەسە ەپتەپ-سەپتەپ ورىنداعان بولسىن، تاپسىرمانى بىتىرسە بولدى دەپ قولىڭىزدى قويىپ بەرە سالاسىزبا؟)


    03


    وسىلاي ىستەگەندە قالاي بولار ەدى؟


    ناشار سۋ شۇمەگىن جالعاستى ورناتا بەرسە، بولاشاقتا بۇل ۇيگە كوشىپ كىرگەندە، ەكى كۇننىڭ بىرىندە ماسەلە كورىلىپ مازاڭىزدى السا، باس اۋىراتىن تاعى وسىءۇيدىڭ يەسى ءوزىڭىز.


    وسى كەزدە بەزەندىرۋشنى ىزدەرمە ەدىڭىز، ول قايتەدى، سىزگە ەرتە ەسكەرتكەنىن، ءپىشتۋ قۇرلى كورمەگەنىڭىزدى ايتىپ، شاراسىزدىعىن ءبىلدىرىپ باسىن شايقار ەدى.


    ەگەر ۇنەمى وسىلاي بولا بەرسە، ءۇي بەزەندىرۋشى دە ءۇي يەسىنىڭ مىنەزىنە قانىپ، كوزگە ىلمەيتىن بولادى، ايتەۋ ءۇيدى بەزەندىرىپ قولىنا وتكىزۋدى ويلايدى.


    50 نەشە جۇرىس بەزەندىرىلمەگەن ءۇي، ءبىر ۇي بەزەندىرۋ اتىرەتىنىڭ قولىنان شىعادى، ءوي يەسى ۇنەمى كەلىپ كورىپ تۇراتىن ءۇيدى بەزەندىرۋشى قالايدا ۇقىپتىلىقپەن ىستەيدى.


ء    ۇي ءبىتپ قولىڭىزعا تاپسىرعاندا بارىپ، كوڭىلىڭىز تولماعان ورىندى ايتىپ بۇلىنگەنىڭىزدەن نە شىعادى؟


    كوتەرمەگە العان قۇرىلىس، باستاۋىشتىڭ التىنشى جىلدىعىندا وقۋ تاۋسادى، ەگەر وندى ونى وزگەرتەمىن دەسەڭىز، شىنىندا قيىنداۋ..


    كەيبىر ەدەن، تام قابىرعالارىنىڭ ىشىنە ورنالاستىرىلعان سۋ، ەلەكتىر جولدارى (دارالىق مىنەزدەمەسى) الدە قاشان ورناتىپ بولاتىندىقتان، ەگەر وزگەرتۋ كەرەك بولسا، ول ۇلكەن ينجەنەريا بولاتىنى انىق.


    04    


    باسىم كوپ ساندى ءۇي بەزەندىرۋشى ۇستازدىڭ جاۋاپكەرشىلىگى كۇشتى، قولىنا العان جۇمىسىن جاقسىلاپ، مۇلتىكسىز تىندىرعىسى كەلەدى، باسقالاردىڭ الدىندا ءتىلى قىسقا بولمايدى، بۇل ونداعى داڭىق پەن كاسىپتىك ساپا. (ماتەريالدى، جۇمىستى كوتەرمەگە الۋ، پايداسى ساناۋلى جۇمىس) وتە-موتە سۋ، ەلەكتىر جولدارىن ورنالاسىترۋ بۇل اسا ماڭىزدى، شەبەرلىك پەن ار-نامىستىڭ شارۋاسى.


    ەڭ ماڭىزدىسى، بالانىڭ العاشقى ۇستازى كىم بولۋىندا، ارينە اتا-انا بالانىڭ العاشقى ۇستازى، استە مۇعالىم ەمەس اتا-انالار.


    جۋىردان بەرى بىرنەشە ءۇيدىڭ شۇمەگىنەن سۋ اعۋ جاعدايىن ءبىر جاقتىلى ەتتىم (بىرنەشە تەنتەك ءار كۇنى شىت جاڭا اۋرەسىمەن باسىمدى اۋىرتىپ كەلەدى)، قۇرىلىستىڭ مەرزىمدى ۋاقىتى تاياعنا سايىن، كورىنگەن كەيبىر ماسەلەلەرگە ۇلكەن وزگەرىس ەنگىزۋگە كەلمەيدى، تەك ەپتەپ جاماپ-جاسقاۋ كەرەك بولىپ تۇر.


    كەيبىر ءۇيلەردىڭ سۋ، ەلەكتر جولدارىنا ىستەتىلەتىن بۇيىمدار تۇتاس ايگىلى ماركالار (دارالىق مىنەزى، قالىپتاستىرعان جاقسى ادەتى)، جۇمساق بولشەكتەرى ايتا قالسىن ساپالى (ساباقتان ءتىس ۇيرەنۋ ادەتى تاماشا).


    ال كەيبىر ۇيلەردىڭ مۇمكىن ءۇي يەسى وسى ۇيگە ءوزى وتىرماي، باسقالارعا جالعا بەرەتىن شىعار (بالاسىن جالعاستى وقىتۋدان باس تارتىپ، جارتى جولدا باسقا ارناعا سالادى).


    قولىمداعى بەزەندىرىلىپ جاتقان قۇرلىستىڭ مەرزىمدى ۋاقىتى دا جاقىنداپ قالدى، نەبارى ءبىر جىلدان سوڭ تاپسىرامىن، ءۇي يەلەرىنىڭ كوبىرەك ۋاقىت شىعارىپ، قۇرىلىستىڭ بەزەندىرىلۋ احۋالىن ۇعىسىپ تۇرۋىن ءۇمىت ەتەمىن.

 

حانزۋشادان اۋدارعان: ماحاببات قۇدايبەرگەن قىزى