جات بولماشى جارقىنىم
كەلۋقاينارى: |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2019-02-10 16:04:00

01

ءبىر كۇنى جۇمىستان تۇسكەننەن كەيىن، اكەمنىڭ حال – جايىن بلەيىن دەپ سولاي بۇرىلدىم. مەنىڭ ەسىكتەن كىرگەنىمدى كورگەن اكەم بالاشا جايراڭداپ الدىمنان شىقتى. داستارقان تولى قۋىرماش ازىرلەپ، اكەلى –بالالى ەكەۋمىز اڭگىمەگە كوشكەن ارەدىكتە:« بۇگىن مەكەمەڭنىڭ الدىنان ءوتىپ بارا جاتىپ، جول – جونەكەي ساعان جەمىس جيدەك اپارىپ بەرەيىن دەپ ەسىكتەن كىرگەندە بارىپ، قىزمەتتەستەرىڭنەن جۇمىستان بوساعانىڭدى ەستىدىم، مۇنى ماعان نەگە ايتپادىڭ، قازىر نە ىستەپ جۇرسىڭ؟- دەدى اكەم ويىنا بۇككەن ءسوزىن ساباقتاي.

- جازۋ – سىزۋمەن اينالىسىپ جۇرمىن، وزىمە ءتان قىزمەت كەڭسەم بار دەدەم وعان.

- جازۋ- سىزۋدان تاباتىنىڭ شامالى ەمەس پە؟ بۇرىن پوچتاعا تالاي بارىپ اكەلىپ بەرىپ ەدىم عوي، از اقشا تۇرمىسىڭا قالاي جەتەدى؟ جاس ەمەسسىڭ، قىزبالىق ىستەگەندى قويساڭشى، ءۇيىڭنىڭ بانكەدەن العان قارىزىن قايتارىپ بولدىڭبا؟ اقشا جەتپەسە ماعان ايت، بانكەدە قويعان ازناۋلاق تيىن –تەبەنىم بار، قارتايعاندا قايدا جۇمسايدى دەيسىڭ، ءبارىن سەندەرگە بولا جيناپ قويعامىن- دەدى اكەم سابىرسىزدانا.

ەجەلدەن جازۋشىلىق كەڭىردەك اسىرايتىن وڭتايلى جۇمىس ەمەس دەپ قارايتىن اقساقالعا قالاي تۇسىندىرۋدىڭ ەبىن تاپپادىم. ول كىسىنىڭ نازارىندا مۇنداي تابىسى تام –تۇم جاپالى جۇمىستان گورى، جالاڭ ەڭبەكاقىلى قىزمەت ىستەگەنىن ءجون شىعار، مەيلى تاپقانىڭ تاڭ اسىرسا دا ايتەۋ قالىپتى دەمالىس، نورمال جۇمىس سانالاتىن قاريانىڭ ويىندا.

جاپا تارتۋ، اكەمنىڭ داۋىرىندەگى ءبىر ۇرپاق ادامدارىنىڭ كوڭىلىندە سار تاپ بولىپ قاتىپ قالعان سارى ۋايىم سپەتتى، ولار ءبىر ءومىر كوپ ميحنات تارتقان، تاۋقىمەت ولاردى تاقىمعا سالىپ سارساندى ەتكەن، سول ءۇشىن ولار بالالارىنىڭ ەندىگارى تىرناقتاي بولسا دا ازاپ تارتقانىن قالامايتىن.

ۇرپاعىم قيىنشىلىق كورىپ، جاپا تارتپاسا دەيتىن بارلىق اتا-انانىڭ تاماشا ارمانى عوي. ءبىراق ازداپ جاپامەن ميحىنات كورمەسەڭ، قۇلشىنباساڭ قالاي بولادى. تىرلىكتىڭ تىزگىنى قولىڭدا تۇرعاندا قۇلشىناسىڭ، توقتاماي تىربىناسىڭ، قينالاسىڭ...

 

 

02

كەشكى استان سوڭ پالتومدى كيىپ، عيماراتتىڭ باسپالداعىنان ءتۇسىپ بارجاتىپ شالىنىپ جىعىلا جازدادىم. وسى كەزدە ارت جاعىمدا تۇرعان اكەم :« بالام –اۋ، ەشتەمە بولماعان شىعار ءا»- دەدى، بالا كۇنگى ەركەلەتەتىن اتىمدى شاقىرىپ. مەن بالا كۇنىمدەگىدەي باسپالداقتان سەكىرىپ ءتۇسىپ، اكەمە قاراپ جىميىپ كۇلىدىم دە، قاقپاعا بەتتەدىم، اكەم ەسىكتى جاۋىپ ۇيگە كىردى.

قاقپادان شىعىپ بارا جاتىپ، كوزىمنەن ىستىق جاس ىتقىپ كەتتى. اكەمنىڭ ەركەلەتكەن اتىمدى شاقىرعانى، جان جۇرەگىمدى ەلجىرەتىپ جىبەردى بىلەم. قىزمەتكە شىققاننان بەرى اكەم اتىمدى فاميلياممەن قوسىپ اتاپ كەلەتىن، ەرجەتكەنىمدى اكەم ەندىگارى ەركەلەتكەن اتىمدى اتامايتىن بولعان كەزدەن باستاپ سەزىنگەمىن.

ءالى ەسىمدە، قىزمەتكە شىعا سالعاندا، اكەم ەكەۋمىز ۇنەمى قىزمەت ءجايلى ۇزاق –ۇزاق اڭگىمەلەسەتىنبىز. قاشاننان بەرى ەكەنى بەلگىسىز مەن اكەمنەن بارلىق شارۋامدى جاسىراتىن بولعامىن، كومەكتەسە المايدى دەپ ەمەس، قايتا ول كىسى ابىرجىماسىن دەپ، مۇمكىن ەسەيگەننىڭ بەلگىسى شىعار.

بۇل جىلدارى، اكەمە تەك جاقسى حابار جەتكىزۋگە داعدىلانىپپىن، ال قازىر ونى دا ايتۋدان قالىپ بارامىن. مەن ءبىر جۇمىستى ەگجەي –تەگجەيلى ايتىپ، ول كىسى انىق –قانىعىنا جەتكەنشە، شالا توزباسىن دەيمىن.

اراداعى اڭگىمەمىز بارعان سايىن ازايىپ بارادى، ءار جولى بارعاندا ول كىسىنىڭ كونەكوز قۇربى–قۇرداستارىن، وتكەن ىستەردى، اۋىلدى اڭگىمەلەگەنىن ەستىپ عانا قايتامىن، ونىڭ كوبى تابالدىرىقتان اتتاي بەرە ۇمىت بولادى.

اكەم ەكەۋمىز عانا ەمەس، كوپتەگەن اتا-انالار مەن پەرزەنىتتەرىنىڭ اراسى دا وسىلاي سالقىنداپ بارا جاتقان شىعار مۇمكىن.

 

03

استىڭعى قاباتتا تۇراتىن كورشىمىز جاڭ اپايمەن شالىنىڭ دەنساۋلىعى وتە جاقسى، پەنسياعا شىققان سوڭ دا الاڭدايتىن شارۋاسى بولماعان سوڭ، ءاركۇنى دەرلىك الاڭ ءبيىن بيلەپ كوڭىلدى جۇرەتىن.
ولاردىڭ جالعىز ۇلى جوعارى مەكتەپ تاۋىسقان سوڭ، بەيجيڭدە قالىپ ينتەرنەت كاسىبىمەن شۇعىلداندى، كەلىنى دە سولاي سول ارادا كاسىپپەن اينالىساتىن، قاريالار ولاردىڭ تاڭەرتەڭنەن كەشكە دەيىن تەك قاربالاس جۇرەتىنىن عانا بىلەتىن.

قوس قاريا ۋاقىت شىعارىپ ۇنەمى بەيجيڭگە نەمەرسىن كورۋگە بارادى، نەمەرەسى دە قارتتارعا ۇيرىلىپ جان تارتادى ەكەن، بالاسىنىڭ ونداعى تۇراعى كىشكەنە بولعان سوڭ، قاريالار جاتار ورىننان قينالاتىن.

ول كىسىلەردەن نەمەرەسىن نەگە وسىندا الىپ كەلىپ الپەشحانادا وقىتپايتىنىن سۇراعانىمدا، ۇلكەن قالانىڭ وقۋ- وقىتۋ ساپاسىنىڭ بۇل اراعا قاراعاندا وزىق ەكەنىن، ونىڭ ۇستىنە نەمەرە اتا- اپاسىنڭ قاسىندا بولسا تىم ەركە –شولجاڭ وسەتىنىن ايتا كەلىپ:« ۇلىمدى ءوزىم تاربيەلەدىم عوي، جاپ –جاقسى، سوندا نەمەرەمدى قاراسام نەگە بولمايدى»- دەپ وڭى بىردەن قۋارا قالدى.

ول كىسىگە بۇل ماسەلەنى قالاي تۇسىندىرۋدى بىلمەدىم، تەك، كوپتەگەن اتا-نالارمەن بالالارىنڭ بىرتىندەپ ەڭ «سىرالعى» بەيتانىس جاندارعا اينالىپ بارا جاتقانىن سەزىنگەندەيمىن.

 

04

نەمەرە قارىنداسىم سوڭعى جىلدارى شەتەلدە قونىستانىپ قالدى دا، وتكەن جىلى شاعاندا زورعا دەگەندە ءبىر رەت كەلىپ قايتتى، كەلە سالىپ ساباقتاستارىنا، قۇربىلارىنا، مۇعالىمىنا كەزدەسىپ، ۇيدەگىلەرمەن ءبىر داستارقاندا وتىرىپ تاماق ىشۋگە دە مۇرساسى تيمەدى. كوكەممەن كىشى شەشەمنىڭ وعان تاماق ىستەپ بەرۋ ءۇشىن العان كوكونىستەرى مۇزداتقىشتا سول كۇيىندە قالدى.

ول قايتاتىن كۇنى، ونى جولعا سالىپ قويۋعا مەندە باردىم. پويەز بەكەتىنەن قايتىپ كەلە جاتقاندا،كوكەم:« وسى قىز تولىق ورتا وقىعانشا ەركەلەيتىن، قازىر بەيتانىس بىرەۋ سياقتى. ونىڭ كۇي جايىن سۇرايىن دەپ ەدىم، كەلگەلى ءۇي بەتىن كورمەدى، ونىمەن بىرەر اۋىز تىلدەسۋدە قيىن بولدى عوي، سودان ءاركۇنى ونىڭ دوستار شەڭبەرىن اڭديمىن، تەك مەنى كورمەيتىن ەتىپ دالدالاپ تاستاماسا يگى ەدى»- دەدى كورسىنە.

ەرەسەك تارتقان بالالار جونىنەن العاندا، اتا-اناسىنىڭ جەكە باسىنىڭ تۇرمىسىنا نازار سالۋىن قالامايتىنى سەبەپتى، ءتۇرلى – ءتۇستى سىلتاۋلار تابادى. مىسالى، اتا- اناسىنا وزىنىڭ ۇشىراعان ءتۇرلى قىسىم، ۇنامسىز كوڭىل -كۇيىن بىلدىرگىسى كەلمەيدى، ولاردىڭ الاڭداۋىنان، اتا –انانىڭ ارتىق كيلىگۋىنەن قورقادى.

بالا تۇبىندە ەرجەتەدى، كۇندەردىڭ بىرىندە، اتا-اناڭىز ەندى قىزمەت جاعدايىڭىزدى تۇسىنە المايتىن، سۇرامايتىن بولادى. ءسىز ەندى ولارعا «بەس ساۋساقتاي تانىس» بوتاقانى ەمەسسىز، الايدا ولار سىزگە:« تاماعىڭدى جاقسى جە»، «ەرتە دەمال»،« دەنساۋلىعىڭا كوڭىل ءبول »دەگەندى ايتۋدان جالىقپايدى.

ءسىز دارالانىپ، وقشاۋلانعان كۇننەن باستاپ، كوڭىل سارايىڭىزدىڭ ەسىگى ولارعا تەك جارتىلاي عانا اشىلادى، وزىڭىزگە ءتان الەمىڭىز بولادى. قورمالدارىڭىز ەندى سىزدىڭ الەمىڭىزگە ەركىن باسىپ كىرە المايتىن، سىرتتاي ىقتاپ، جارتىلاي اشىلعان قاقپادان يمەنە سىعالاپ، ىشندەگى سىزدى تۋ سىرتىڭىزدان كوز ۇشىمەن ۇزاتىپ عانا سالاتىن بولادى.

مەيلى ۋاقىت، جىلدار ولاردىڭ سىرتقى پىشىنىن قالاي وزگەرتسىن، ءبىراق ولاردىڭ پەرزەنىتىنە دەگەن تازا سۇيىسپەنشىلىگىنە ەش قاشان كىر جۇقپايدى، وزگەرمەيدى دە.

مەيلى جىلدار سىزگە قانداي ساۋعا سيلاپ قالاي وزگەرىڭىز، اتا- اناڭىزعا سىرتىڭىزدى بەرىپ، قولدىڭ سىرتىمەن قاعىپ، تابالدىرىقتىڭ سىرتىندا قالدىرماڭىز، جات بولماڭىزشى ولارعا.

 

 اۋدارعان: ماحاببات قۇدايبەرگەن قىزى