باقىتتى سەزە ٴبىلىڭىز
كەلۋقاينارى: |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2019-04-03 10:24:00

اۆتورى: قورلان زارىلقان قىزى
وقىعان ديكتور: سايا زاۋاتبەك قىزى

 

كەيبىرەۋلەر باقىت دەگەن عاشىقتاردىڭ ءبىر جاستىقتا باستارى قوسىلىپ، كۇيىپ-جانعان ماحاببات نازدارىن بىرگە شەرتىسۋى دەسە،بىرەۋلەر باقىت دەگەن قاس-قاعىمدا عايىپ بولاتىن كەشكى شاپاق سياقتى سوزساڭ قولىڭ جەتپەيدى دەيدى. ال بىرەۋلەر باقىت دەگەن كوكتەمدە اشىلاتىن قۇلپىرعان گۇل ءتارىزدى تەز قۇلپىرىپ، تەز سولادى، تۇرلاۋى جوق دەيدى.

مەنڭىشە،باقىت ءاربىر ادامنىڭ جانىندا، وتىنىڭ باسىندا، جانۇياسىندا. ماسەلە ءسىزدىڭ ونى سەزە الۋ-الماۋىڭىزدا.

 

 

ءوز باسىمنان وتكەن،سەزە بىلمەگەن باقىتىم تۋرالى ءبىر اڭگمەنى سىزدەرگە ايتىپ بەرەيىن.

مەنىڭ بالدىرعان بالالىق شاعىم قوراسىندا قويى، كوگەنىندە قوزىسى شۇرقىراعان، جىلقىسى ورىسىندە ٴجايىلىپ، سيىرى كەشكە تامان ورىستەن ۇيگە قاراي ماڭ-ماڭ باسقان، اق شاعالاداي اق ۇيلەر كوزدىڭ جاۋىن العان جاسىل ءپۇلىس جايلاۋدا ءوتتى. ول كەزدە اكەم قاراپايىم حالىق وقىتۋشىسى بولاتىن دا مەن التى جاسىمدا اكەمنىڭ قولىنان ساۋاتىمدى اشتىم. اكەم جازدا ءۇيدىڭ جانىنان كونە توز كوك شاتىرىن تىگىپ، ماڭايداعى بالالاردى جيىپ الىپ وقىتاتىن. قوڭىراۋ بولماعاندىقتان، ساباقتان تۇسەردە بالالاردىڭ قارىنداش قالبىرىن سىلدىرلاتىپ بەلگى بەرەتىن. دەمالىس ارەدىگىندە كوك مايسادا اكەمدى قاۋمالاپ، قورالاپ اڭگىمە تىڭدايتىنبىز. كەيدە بالالاردى ەرتىپ وتىن اكەلۋگە كەتەتىن، مەنىڭ ولاردان جاسىم كىشى بولسا دا، قورمال اكەم قاسىمدا بولعاندىقتان، تومپاڭداپ قالمايتىنمىن. مىنە، بۇل مەنىڭ باقىت دەگەننىڭ نە ەكەنىن سەزە قويماعان بالدىرعان كەزىمدە تۋعان اكەمنىڭ قاسىندا وتكەرگەن باقىتتى كەزدەرىم ەكەن.

تۋعان اكەم قايتىس بولعان جىلى مەن سەگىز جاستا ەدىم. اكەم قايتىس بولىپ ەكى جىلدان سوڭ، شەشەمىز كۇن كورىس جانە تورتەۋىمىزدى ەل قاتارىندا باعۋ ءۇشىن، ەكىنشى اكەممەن باس قۇرادى. ول كىسى بالاعا مەيىرىمدى ادام ەدى، تورتەۋىمىزدىڭ باسىمىزدان سيپاپ، باۋىرىنا باسىپ، بار مەيىرىن ارنادى، اسىرەسە مەنى «قارا قىزىم» دەپ ەركەلەتىپ، مەكتەپتەن كەلگەندە قاسىنا شاقىرىپ، قۇشاعىنا قىسۋشى ەدى.

 

مەن تولىق ورتاعا شىعاتىن جىلى ءوزى ەرتىپ كەلىپ، اۋداندىق قازاق ورتا مەكتەبىنە ورنالاستىرىپ، تىرناشتاپ جيعان ايلىعىمەن «كوزىمدەي كورىپ ءمىنىپ ءجۇر» دەپ ءبىر كىشكەنە جاسىل ۆەلوسيپەد الىپ بەردى.

«اجال ايتىپ كەلمەيدى» دەگەندەيىن، سول جىلدىڭ قازان ايىندا اكەلىك مەيىردى سەزىنىپ،جاداعان جۇرەگىم جىلىنىپ، كەۋدەمدەگى باتپان مۇز ەري باستاعان مەنىڭ جانىمنان وگەي اكەمدى دە كوپ كورىپ الىپ كەتتى. مەن سوندا بارىپ ءوزىمنىڭ اكەمە ءبىر جىلى قاباق تانىتپاعانىمدى، قاشان كورسەڭ تۇگىمدى سىرتىنا بەرىپ، تۇنەرىپ جۇرەتىندىگىمدى، اكەمە ەشتەمە ىستەپ بەرمەسەم دە «اكە» دەپ ءبىر رەت ىستىق ىقىلاسىممەن شاقىرماعانىمدى ءبىر-اق ءبىلىپ، وكىنىش وتى وزەگىمدى شالدى. مەن باسىمداعى باقىتتى سەزبەپپىن، قادىرىنە دە جەتپەپپىن. باقىتتى ەندى سەزىنگەندە ول كىسى ماعان ماڭگىلىككە قوش ايتىپ، بارماعىمدى ءبىر-اق شايناتتى.

 

 

مەنىڭشە، باقىت دەگەن شىر ەتىپ دۇنيە ەسىگىن اشقان ءسابيدىڭ اناسىنىڭ الديىندە شىرت ۇيقىعا كەتۋى؛ باقىت دەگەن شەشەڭنىڭ تاڭەرتەڭ ماڭدايىڭنان سيپاپ، قۇلاعىڭا سىبىرلاپ وياتىپ، كىتاپ-داپتەرىڭدى جيناستىرىپ بوقشاڭا سالىپ اتتاندىرىپ، ارتىڭنان كۇن ساپ قاراپ تۇرعانى؛ باقىت دەگەن وقۋدان قالجىراپ كەلگەندە اناڭنىڭ «كەلدىڭ بە،قۇلىنىم» دەپ شاشىڭنان سيپاپ، ىستىق اسىن الدىڭا قويعانى؛ باقىت دەگەن سەن ۋايىمسىز ۇيقى قۇشاعىنا شومعاندا شەشەڭنىڭ جاعۋلى قالعان شىراعىڭدى ءسوندىرىپ، كورپەڭدى قىمتاپ، ەسىگىڭدى ەپپەن جاپقانى؛ باقىت ۇيادان تۇلەپ ۇشىپ، دىر-دۋ قالادا ءبىلىم قۋىپ، الىستاعى اۋىلىڭدى اڭساپ جۇرگەنىڭدە، اتا-اناڭنىڭ شىبارتقان كوزدەرىمەن قولفون بەتىندەگى ءنومىردى زورعا تاۋىپ باسىپ،حال-جايىڭنان حابار الۋى؛ باقىت تاعى دا سول سەنىڭ ىستىعىڭا كۇيىپ، سۋىعىڭا توڭا بىلەتىن اتا-اناڭنىڭ قۋانعان، جۇبانعان كەزدەردە قاسىڭنان تابىلىپ، قۋانىشىڭا ورتاق بولىپ، قايعىڭدى بىرگە ارقالاۋى.

باقىت دەگەن جۇپتارى جاراسقان ەكى جاستىڭ اتا-اناسىنىڭ قوش-ريزالىعىن الىپ، جاس وتاۋدىڭ شاڭىراعىن بىرگە كوتەرىپ، وتىن بىرگە مازداتۋى؛ باقىت دەگەن ماحابباتىڭنىڭ جاۋھارى وتباسىڭداعى جارىق جۇلدىزىڭنىڭ ءتىلى شىعىپ،«اكە-شەشە» دەپ شاقىرۋى، قاز تۇرعانى، ءتاي-ءتاي باسىپ جۇرگەنى، جىعىلعانى مەن تۇرعانى، جىلاعانى مەن كۇلگەنى؛ باقىت دەگەن جۇمىستان شارشاپ كەلگەندە بالاڭنىڭ بىلدىرلاعان ءتاتتى ءتىلى، جولداسىڭنىڭ جىلى ءجۇزى.

 

باقىت اتا-ەنەڭنىڭ بار كەزىندە قارت قادىرىنە جەتىپ، دەمدەپ شايىن قايناتىپ، جايلاپ ورنىن سالىپ، ىقىلاستى اق باتاسىن العانىڭ؛ باقىت باسىڭ ءبۇتىن، دەنىڭ ساۋ وتىرىپ، ءبىر ءۇيلى جانمەن ءبىر جاپىراق ناندى بىرگە ءبولىسىپ جەگەنىڭ؛ باقىت اقتىق دەمىڭ ءۇزىلىپ بارا جاتقاندا ۇل-قىز، كەلىن-كەشەكتەرىنىڭ قورالاي كەلىپ، قولدارىنان ءبىر شىنى سۋىن بەرىپ، جاستى كوزدەرىمەن ۇزاتىپ سالۋى؛ باقىت دەگەن اكەڭنىڭ قاتۋلى قاباعى، شەشەڭنىڭ دامىل تاپپاي سويلەگەن ءسوزى؛ باقىت وتباسىندا قازان-اياقتىڭ سىڭعىرلاۋى، قويشى ايتەۋىر، باقىت ءسىزدىڭ جانىڭىزدا، اياعىڭىزدىڭ استىندا، ماسەلە ءسىزدىڭ ونى سەزە الۋ-الماۋىڭىزدا.

باقىتتى بولعىسى كەلمەيتىن پەندە بولمايدى. باقىتتى كورىپ، قولمەن ۇستاۋعا كەلمەيدى، ءسىز ونى تەك جۇرەگىڭىزبەن عانا سەزىنە الاسىز. كەيبىرەۋلەر ءوزىن «باقىتسىزبىن» دەپ ومىرىنە نالىپ، بىرەۋلەردىڭ باعىنا كوز قىزارتىپ، «باعى تۇيەنىڭ ارتىنان دا زور ەكەن» دەپ جاتادى. شىنىندا، سولاي ما؟! مەنىڭشە، ولاي ەمەس، «باق پەن سور ەگىز» دەگەن. باقىت بارلىق ادامعا ورتاق، تەك ءسىز باقىت باسىڭىزدا تۇرعان كەزدە سەزىنە الماعانسىز، قادىرىنە جەتە بىلمەگەنسىز. سوندىقتان باقىتتىڭ شۇڭەتىنە شومىپ ءجۇرىپ، باقىتتى سەزىنە الماي دالاعا قاراپ، بىرەۋدىڭ تارىداي باعىنا تالاسىپ جۇرمەيىك، اعالار، ىنىلەر، اپەكە-سىڭلىلەر. ءارقاشان باقىت باسىمىزدا تۇرعاندا قادىرىنە جەتە بىلەيىك!