دوستىقتىڭ تۋىن جىقپاۋ ءۇشىن...
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور:داۋىل | جاڭالانعان ۋاقىت:2019-05-17 15:50:00


بىرەۋلەر بىلاي دەسەدى: «دوستىقتىڭ وزگەشە قاسيەتى بولادى، باسىڭا ءىس ءتۇسىپ جاردەم قاجەت ەتەر تۇستا، سەن اۋىز اشپاستان دوستارىڭ ءۇن-ءتۇنسىز جانىڭا جەتىپ ۇلگىرەدى. ولاردىڭ جانارى مەن جۇرەگى ازىرگى حالىڭدى ايىتقىزباي تۇسىنەدى. كەلگەن بويدا قولتىعىڭنان سۇيەيدى. دوستارىڭ باردا قاشاندا جالعىز ەمەسسىڭ.»


تۇرمىستا ارالاساتىن ادامدارىڭ كوپ، دوستارىڭدا از ەمەس شىعار. دەسەدە، كوڭىل قالاۋىن تابا بىلەتىندەرى ساناۋلى بولادى. سەنىمەن بىرگە جاپا شەگىپ، ميحىناتقا توزە الاتىندارى تىپتەن سيرەك.


اسىرەسە، جاسىڭنىڭ ۇلعايۋىنا ىلەسە، تاماقتا بىرگە وتىرىپ، بىرگە شاراپ ىشەتىن، اڭگىمەلەسىپ سىرلاساتىن دوستار كوبەيەدى، الايدا، نەنى ۇناتىپ جەيتىنىڭدى سەزەتىن، ىشىڭدەگىنى قاباعىڭنان دەرەۋ سەزەتىندەر نەكەن-ساياق.


سىرلاسۋعا دوس، سيلاسۋعا جات جاقسى.. ءوزىن ويلاۋ جاماندىقتىڭ، وزگەنى ويلاۋ ادامدىقتىڭ بەلگىسى. بەس كۇندىك عۇمىردا ساناۋلى بولسادا ساقاداي دوس تاپقانعا نە جەتسىن.


ەندەشە، قانداي ادامدار ناعىز دوسقا تاۋەلدى ؟


بەتىڭە كۇلىمسىرەي قاراپ، جولىعا قالسا شاڭ جۋىتپاي سۋدىرلاعان ادامنىڭ شىنايى دوس بولۋى ناعايبىل.


شىنايى دوستىق تازا، كىرشىكسىز بولادى. دوستار ارا ءتىل-جاقتى بەزەۋدىڭ، جارامساقتانىپ قولپاشتاۋدىڭ قاجەتى شامالى. جۇرەگىڭنىڭ ادال، نيەتىڭنىڭ پاك بولعانى جەتكىلىكتى.



تاريحتان قالعان مىناداي اڭىز بار:


چۇنچيۋ داۋىرىندە شۋ بويا ەسىمدى ايگىلى مۋزىكانت ءومىر سۇرگەن ەكەن. شۋ بويا قارشادايىنان زەرەك، تالانىتتى بولىپ مۋزىكاعا ەرەن قىزىعىپتى. سول كەزدە كوپ ادام ونىڭ ىشەكتى اسپاپتى قۇيقىلجىتا ورىندايتىنىن، اسپاپتى شەرتۋ ونەرىنىڭ ۇستەم ەكەنىن ماراپاتتاپتى. دەسەدە، بويا ءوزى شەرتكەن كۇيدىڭ مان-ءجايىن انىق ۇعاتىن ادامنىڭ جوقتىعىن بىلەتىن ەدى. ول كوپتىڭ ماقتاۋىنا جەلپ ەتپەيدى. ەل ارالاپ سەرۋەن قۇرىپ كوڭىل-كۇيى توعىساتىن، سىر شەرتىسەتىن دوس ىزدەپتى.


ءبىر جولى كەمەگە وتىرىپ حانياڭ وزەن ساعاسىنان وتكەندە قاتتى جەل سوعىپ جويقىن تولقىن كوتەرىلىپ، كەمە ءبىر جوتانىڭ ەتەگىن پانالاپتى. كەشتە جەل باسىلىپ تولقىن سايابىرلاعاندا بۇلت سەيىلىپ كوكتە اي كورىنىپتى. بويانىڭ كوڭىلى قوسا سەرپىلىپ، ىشەكتى اسپابىن الىپ شىعىپ كۇي شەرتىپتى.


ءبىر كۇي تولىق اياقتاماستان اسپاپتىڭ ءبىر تال ىشەگى ءۇزىلىپتى. بويا توقتاي قالىپ اينالاعا قاراسا، قويۋ قاستى، كوزى قاراقاتتاي ءبىر جىگىت اي ساۋلەسى استىندا كۇيدى زەر سالا تىڭداپ تۇرعان ەكەن. بوياعا جىميا قاراعان الگى جىگىت ءوزىنىڭ وتىنشى ەكەنىن، جولدان ءوتىپ بارا جاتىپ شەرتىلگەن كۇيدى قۇلاعى شالعانىن ايتادى. بويا جىگىتتى كۇي جايلى سوزگە تارتقاندا، جىگىت بويا شەرتكەن كۇيدىڭ ار جاق-بەر جاعىن قوپارا ءتۇسىندىرىپتى. بويا ونى كەمەگە شاقىرىپ، اسپابىنىڭ ىشەگىن جاڭالاپ كوپ كۇيلەر شەرتىپتى. الگى جىگىت بويا شەرتكەن كۇيلەردىڭ ىشكى جاي-كۇيىن تەگىس تاۋىپ شىعىپتى.


بۇعان قاتتى قۋانعان بويا ونىڭ اتى-ءجونىن سۇراپتى. سول جىگىت ءبىز كەيىننەن بىلگەن جۇڭ زىچي ەكەن. ەكەۋى اسپاپ شەرتۋ ءتاسىلى مەن كۇي تاريحىنا تەرەڭ بويلاپ، بۇكپەسىز سىر شەرتىسىپ، كەزدەسۋ كەش ءناسىپ بولسادا، ءتوس سوعىسىپ دوس بولىپتى.


ەكەۋى كەيىنىرەك تاعى دا كەزدەسۋگە ۋاعدالاسىپتى. بويا ۋادە بويىنشا جولىعار ورىنعا كەلگەندە جۇڭ زىچيدى كورمەپتى. سۇراستىرسا جۇڭ زىچي الدە قاشان ناۋقاستانىپ كوز جۇمعان ەكەن. اقىرعى وسيەتىندە قابىرىن وزەن جاعاسىنا قويۋىن، ۋادەلى ۋاقىتتا بويا شەرتكەن كۇيدى تىڭداپ جاتاتىنىن ايتىپتى. بۇعان بويا توتەنشە قايعىرىپتى. جۇڭ زىچيدىڭ قابىرىنىڭ الدىندا «الىپ تاۋ اعىستى وزەن» كۇيىن ورىنداپتى. كۇي اياقتالعاندا قابىرعا قاراپ تۇرىپ بۇدان بىلاي ءوزىنىڭ شىنايى دوسى قالماعانىن، كۇي تىلىن ۇعاتىن ادام دا شىقپايتىنىن ايتىپ، اسپابىن لاقتىرىپ جىبەرىپ كەرى قايىتقان ەكەن. سودان باستاپ بويا ەشكىمگە كۇي شەرتپەگەن دەيدى.



بۇرىنعىلار ەڭكەيگەنگە ەڭكەي ول اتاڭنىڭ قۇلى ەمەس، شالقايعاندا شالقاي، ول پاتشانىڭ ۇلى ەمەس دەگەن. شىنايى دوستار كولگىرسىمەي ويىنا نە كەلسە سونى اقتارادى؛ جاقسىلىعىڭدى جاقتايدى، ءمىنىڭدى بەتىڭە ايتادى.


ناعىز دوستار الىستا جۇرسەدە تىلەۋىڭدى تىلەيدى. دوس تىلەۋى ۋاقىتتىڭ سىنىنا توتەپ بەرە الادى. جاقسىلىعىڭا بىرگە سۇيىنەدى، سۇرىنگەنىڭدە دەم بەرىپ جىگەرلەندىرەدى. شىن دوس كۇن شىقسا جالباڭداپ قاسىڭنان قالمايتىن، بۇلت تونسە زىم-زيا جوعالاتىن كولەڭكە ەمەس.


ومىردە قاتەلىكسىز ادام بولمايدى. دەسەدە، دوستارىڭنىڭ ءۇمىتىن اياقسىز تاستاما، دوس كوڭىلى ءبىر اتىم ناسىبايدان قالاتىنىن ەسكەر.


اۋدارعان: قۋات جۇماش ۇلى (تورابىمىزدىڭ ۇسىنىس ەتىلگەن ءتىلشىسى)