شي جينپيڭ مەن حايناننىڭ 40 جىلدىق سۇيىسپەنشىلىك حيكايالارى
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور:داۋىل | جاڭالانعان ۋاقىت:2018-04-16 17:23:00

شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ حابارى: 2018-جىلى 13-ساۋىردە حاينان ولكەسىنىڭ 30 جىلدىق تورقالى تويى بولدى.


30 جىلدىڭ الدىندا، ياعني 1988-جىلى 13-ساۋىردە، شي جۇڭشيۇن جينالىستىڭ اتقارۋشى ءتوراعاسى رەتىندە 7-كەزەكتى مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايى 1-رەتكى ءماجىلىسىنىڭ جابىلۋ جيىنىن باسقاردى. وسى رەت جينالىستا حاينان ولكە بولىپ تۇراقتاندىرىلىپ، حاينان شارۋاشىلىق ەرەكشە رايونى ەتىپ قۇرىلاتىندىعى بەلگىلەندى.


30 جىلدان كەيىن ءدال وسى كۇنى، حايناندا قىزمەت تەكسەرگەن باس شۋجي شي جينپيڭ حاينان ولكەسىنىڭ شارۋاشىلىق ەرەكشە رايون بولعاندىعىنىڭ 30 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ جينالىسىنا قاتىناستى ءارى ماڭىزدى ءسوز سويلەپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتى اتىنان حايناننىڭ 30 جىلدىق تورقالى تويىنا ارناپ جاقسى تىلەكتەرىن جەتكىزدى جانە ءتىپتى دە جوعارى جاڭا باستامادا رەفورمانى جالپى بەتتىك تەرەڭدەتۋدەن زور ءۇمىت كۇتتى.


شي جينپيڭ حايناننىڭ حالىق اندەرىنەن مىسال كەلتىرىپ، حاينانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن ءبىلدىردى.


1979-جىلى شي جينپيڭ حاينانعا باردى. ول كەزدە حاينان گۋاڭدۇڭ ولكەسىنە قارايتىن، شي جينپيڭنىڭ اكەسى شي جۇڭشيۇن گۋاڭدۇڭدا قىزمەت باسقارعان. سول كەزدە چيڭحۋا ۋەنيۆەرسيتەتىندە وقيتىن شي جينپيڭ قىسقى، جازعى دەمالىس ۋاقىتىنان پايدالانىپ گۋاڭدۇڭعا اكەسىن كورۋگە كەلەتىن.


سول كەزدەگى حاينان مەشەۋ، دامۋى كەنجە ەشبىر اشىلماعان ارال بولاتىن، قۇرىلشىلار سول جىلى قاجىرلىلىقپەن شارۋاشىلىق قۇرىپ، حايناندى اشۋ، قۇرۋداعى جىگەرى تاسقىنداپ، سول كەزدەگى شي جينپيڭگە تەرەڭ اسەر قالدىرعان ەدى.


بيىل مەملەكەتتىك ەكى ءماجىلىس كەزىندە، شي جينپيڭ گۋاڭدۇڭ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە وسىبىر وتكەن ئستى ەرەكشە تىلگە تيەك ەتتى. ول سول كەزدەردى ەسكە الىپ بىلاي دەدى: 1979-جىلى قىسقى دەمالىستا گۋاڭدۇڭعا باردىم، اكەمە ەرىپ حايناندا، يە جيانيىڭ گەنەرالمەن بىرگە قىزمەت تەكسەردىك. ونانسوڭ حاينانعا باردىق، قازىرگى وزگەرىستەرگە ءتانتى بولعان شي جينپيڭ: بۇل شىنىندا ۇلى وزگەرىس،-دەدى.


جەرگىلىكتى قىزمەتتەگى كەزىندە، شي جينپيڭ حاينانمەن اۋىس-كۇيىس سەلبەستىكتى باستان-اياق بار كۇشپەن جەبەدى. فۋجياندا، ياڭپۋ شارۋاشىلىق اشىق رايونىنىڭ فۋجياندا كولەمدى مەردىگەر شاقىرۋ قيمىل وتكىزۋىن قولدادى، جىجياڭدا، حاينانداعى پارتيا، ۇكىمەتتىڭ قىزمەت تەكسەرۋ ۇيىرمەسى مەن شارۋاشىلىق ساۋدا ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىن، ەرەكشە رايون مەنءنان قالانىڭ ءوزارا سەلبەستىك قيمىلىن ورىستەتۋىن ىقىلاسپەن قابىلدادى.


ورتالىققا كەلگەننەن كەيىن، حايناندى شي جينپيڭ باستان-اياق كوكەيىنەن ءبىر ءسات شىعارىپ كورمەدى.


2010-جىلدان باستاپ، شي جينپيڭ ىلگەرىندى-كەيىندى 4 رەت حاينانعا بارىپ قىزمەت تەكسەرىپ، حايناننىڭ دامۋىنا العاباسۋ باعىتىن ايقىنداپ بەردى.


2010-جىلى ساۋىردە، ج ك پ ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسىنىڭ تۇراقتى مۇشەسى، مەملەكەت ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى مىندەتىن وتەگەن شي جينپيڭ حاينانعا بارىپ، 10 نەشە قالا، اۋداندى ىشكەرىلەي ارالاپ، اۋىل-قىستاق، مەكتەپ، كاسىپورىنعا بارىپ، پارتيا قۇرىلىسىن شىنايى كۇشەيتۋ مەن جاقسارتۋ، شارۋاشىلىقتىڭ دامۋ تاسىلىندە بۇرىلىس جاساۋدى ىلگەرىلەتۋ جونىندە قىزمەت تەكسەردى.


بو-اۋ ازيا تالقىسى حايناننىڭ سىرتقا ەسىكتى اشىق ۇستاۋىنداعى جارقىن بەلگىسى. شي جينپيڭ تالقىنىڭ ۇزدىكسىز دامۋىنداعى كۋاگەر جانە ونى قولداۋشى. بيىل ول 4-رەت تالقىعا قاتىناستى ءارى ماڭىزدى تاقىرىپتىق لەكسيا جاساپ، بۇل ارادا دۇنيەنىڭ بەيبىت دامۋىن جەبەۋ، جەر شارىن جونگە سالۋ رەفورماسىنا ساياتىن ءبىر قىدىرۋ جۇڭگو دارىپتەمەسىن، جۇڭگو اقىل-پاراساتىن، جۇڭگو جوباسىن ورتاعا قويدى.


شي جينپيڭنىڭ حاينان حالقىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى ونىڭ كوڭىل تۇكپىرىنە ۇيالاپ، ناقتى جۇمىس ىستەگەن ىزدەرىندە ايگىلەندى.


ول ءار رەت حاينانعا كەلگەن سايىن، اۋىل-قىستاق، مەكتەپ، بالىقشىلىق پورتى سياقتىلاردى ارالاپ كورەدى. «اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل-قىستاق، شارۋالار» ماسەلەسىنە شي جينپيڭ باستان-اياق كوڭىل ءبولدى. حايناننىڭ ىستىق بەلدەۋ اۋىل شارۋاشىلىق بايلىعى-بوگەنايى بولەك ابزالدىلىققا يە، ول ىستىق بەلدەۋ ەرەكشە اۋىل شارۋاشىلىعىن ابزال كاسىپ جانە حاينان شارۋاشىلىعىنداعى بولەكشە بەلگىگە اينالدىرۋداعى زور ءۇمىتىن ورتاعا قويدى.


12-ءساۋىر تۇستەن كەيىن، 30 نەشە سەلتسي گرادۋستىق شىلىڭگىر ىستىققا قاراماستان، شي جينپيڭ يۋان لۇڭپيڭ قاتارلى اۋىل شارۋاشىلىق تەحنيكا ماماندارىمەن بىرلىكتە اتىز باستارىنا بارىپ، ەرەكشە سورتتى بۋدانداستىرىلعان كۇرىشتىڭ ءوسىپ-جەتىلۋىن كوزدەن كەشىرىپ، عىلمي ەگۋ احۋالىن ۇعىسىپ، كۇرىشتىڭ جەتىلۋ بارىسىنا ءمان بەرىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىنا عىلىم-تەحنيكالىق قانات ءبىتىردى.


12-ءساۋىر تۇستەن كەيىن، حايناندا قىزمەت تەكسەرگەن شي جينپيڭ سان-ياداعى جۇڭگو عىلىم اكەدەمياسىنىڭ تەرەڭ تەڭىز عىلىمى جانە ينجەنەريا زەرتتەۋ ورىنىنا ارنايى بارىپ، قاتىستى قۇرىلعىلاردى مۇقيات كوزدەن كەشىردى.


12-ءساۋىر كۇنى تۇستەن بۇرىن، جاڭا جۇڭگو تاريحىندا كولەمى ەڭ زور بولعان تەڭىز ءۇستى مانيۆەرى حاينان تەڭىز ايدىنىندا ءوتتى.


48 سوعىس كەمەسى تەڭىزدە ءجۇزىپ، 76 سوعىس ايروپلانى كوكتە سامعاپ، 10 مىڭنان استام كوماندير-جاۋىنگەر ساپ تۇزەدى. اسكەري قوسىننىڭ قولباسشسى شي جينپيڭ حالىق تەڭىز ارمياسىن كوزدەن كەشىرىپ، حالىق تەڭىز ارمياسىن دۇنيەدەگى ەگەي تەڭىز ارمياسى ەتىپ قۇرىپ شىعايىق دەگەن اسقاق ۇندەۋىن جاريالادى.


ارىنداي العا باسقان حاينان، 40 جىل رەفورما جاساپ، ەسىكتى اشىق ۇستاعان جۇڭگو، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ مىعىم باسشىلىعىندا، ءتىپتى دە جىگەرلى پوزيتسيامەن جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى كوركەيۋىندەگى شۇعىلالى جولمەن شەرۋ تارتىپ، تولقىن جارا العا ۇمتىلا بەرمەك.


اۋدارعان: ءسانيا قازەك قىزى