لوندون تەرورلىق شابۋىلعا ۇشىرادى، باتىستىڭ تەرورلىققا قارسى تۇرۋى تىعىرىققا تىرەلدى
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور:ايناگۇل | جاڭالانعان ۋاقىت:2017-05-20 08:57:00


    تەرورلىق شابۋىل انگىليادا تاعى دا تۋىلدى. بۇل رەت لوندون كوپىرىندە ايانىشتى جاعداي ٴجۇز بەردى. لوندون پارلەمەنت سارايى الدىندا اۆتوكولىكتىڭ ادام سوعۋى، مانچەستىر دەنە-تاربيە سارايىنداعى جانكەشتى شابۋىل، مىنە وسىلايشا انگىليادا تەرورلىق شابۋىل تولاستامادى.


    لوندونعا تەگى نە جەتتى؟ نە ٴۇشىن انگىليا تاعى دا نايزانىڭ ۇشىنا ٴىلىندى؟ تاعى قانشا تەرورلىق شابۋىلدىڭ قازانى قايناپ جاتىر؟


    جەرلىك ۋاقىت ماۋسىمنىڭ 3-كۇنى كەشتە، تايمىس وزەنى لوندون كوپىرى ماڭىندا جالعاسىنان تەرورلىق وقيعا جۇز بەرىپ، ساقشى جاق بۇل وقيعانى تەرورلىق شابۋىل دەپ تۇراقتاندىرعان.


    انگىليا ساقشى جاعى بىلاي دەدى: شابۋىلدان 7 ادام ٴولدى. 3 قىلمىس كۇماندىسىن ساقشى جاق اتىپ ٴولتىردى. سونىمەن بىرگە ٴبىر ساقشى دەلونى ٴبىر جايلى ەتۋدە اۋىر جارالى بولدى. لوندون شۇعىل قۇتقارۋ وزەگىنىڭ حابارىنا قاراعاندا، شامامەن 50 دەي جارالى ەمحاناعا ەمدەلۋگە جونەلتىلگەن.


    ناق مايدانداعىلار مەن تىلشىلەردىڭ حابارىنا قاراعاندا، سول كۇنى كەشتە ٴبىر ەر ادام اق ٴتۇستى جۇك اۆتوكولىگىن ايداپ سۇلتۇستىكتەن ۇڭتۇستىككە لوندون كوپىرىن بەتكە الىپ ايداپ بارا جاتىپ، اۆتوكولىگىن كەنەت ماڭايداعى ادامدار شوعىرىنا بۇرعان. جۇك اۆتوكولىگى سوڭىنان لوندون كوپىرى ماڭىنداعى بور بازارىنا باسىپ كىرگەن. ول ارادا شاراپحانالار كوپ ەدى. شابۋىلداۋشىلار سوڭىنان اۆتوكولىكتى تاستاپ، قولدارىنا پىشاق الىپ، كوپ ادامدى جارالاعان. اۋىر جارالانعانداردىڭ ىشىندە ٴبىر ساقشى بار.


    انگىليادا ماۋسىمنىڭ 8-كۇنى زور سايلام وتكىزىلەدى. سىرتتا سايلام قيمىلىمەن جۇرگەن انگىليانىڭ باس ٴۋازىرى تىرەيسا مەي ماۋسىمنىڭ 3-كۇنى كەشتە لوندونداعى ٴۋازىر سارايىنا شۇعىل قايتتى. ول سول كۇنى كەشتە تۋىلعان وقيعاعا ەرەكشە كۇيىندى.
نەلىكتەن انگىليا نايزانىڭ ۇشىنا ٴىلىندى؟


    اۋەلى، ەۆروپاداعى ٴداستۇرلى ساياسي شارۋاشىلىعى ەگەي ەل بولعان انگىليا ەجەلدەن تەرورشىلداردىڭ نىساناسى. بەرمينحەم ۆەنيۆەرسيتەتى قولدانىلمالى قىلمىس عىلىمىن زەرتتەۋ وزەگىنىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى يملان اۋان بىلاي دەدى: انگىليا سياقتى ٴىرى تۇلعاعا سوقتىعۋ تەرورشىلدار ٴۇشىن قۇتتىقتاۋعا ٴتيىستى ٴىس.


    ەكىنشىدەن،انگىليانىڭ ەۆروپا وداعىنان شەگىنۋىنە جالپىلىق داۋىس بەرۋ سونداي-اق ودان تۋىنداعان ۇكىمەتتىك وزگەرىس، الدىن-الا زور سايلام قاتارلىلار حالىقارالىق قوعامنىڭ كەڭ نازارىن اۋداردى.بۇل انگىليانىڭ تەرورشىلداردىڭ نىساناسىنا اينالۋىنداعى سەبەپتەردىڭ ٴبىرى. قازىر انگىلياداعى تەرورلىق قۇقاي دارەجەسى وتە اۋىر.شابۋىل تۋىلۋ مۇمكىندىگى زور.


    مۇنان سىرىت، انگىليا تەرورلىققا قارسى تۇرۋ سوعىسىندا اق ش تان كەيىنگى ەڭ ىقپالدى ەل. يراقتاعى اسكەري قيمىلعا بەلسەنە قاتىسۋ مەن يسىلام ەلى ۇشقارى ۇيىمىن دەركەزىندە اتقىلاۋ انگىليانىڭ شابۋىل نىساناسىنا اينالۋىنداعى تاعى ٴبىر سەبەپ. انگىليا ٴوزىن اق شتىڭ ەۆروپاداعى جاقىن وداقتاس دوسى سانايدى. اق ش پريزدەنتى تىرامىپ تاققا شىققاندا انگىليانىڭ باس ۋازىرى تىرەيسا مەي ەڭ الدىمەن قۇتتقتاعان بولاتىن.


    جۇرتشىلىق اڭىسى بىلاي دەپ قارادى: زور سايلامنىڭ الدىندا شابۋىل وقيعاسىنىڭ جالعاسىنان تۋىلۋى سايلامعا قاتىسقان انگىليا تۇرعىندارىنىڭ ەۆروپا وداعىنان شەگىنۋ، كوشپەندىلەر، تەرورلىققا قارسى تۇرۋ قاتارلى ماسەلەلەردەگى مايدانىنا ىقپال ەتەدى. سول ارقىلى زور سايلامنىڭ اۋقىمىن كۇردەلىلەستىرەدى.


    تاعى قانشا تەرورلىق شابۋىلدىڭ قازانى قايناۋدا؟


    پاريجدان بەرلينگە، مانچەستىردەن لوندونعا دەيىنگى تراگەديالاردىڭ بارلىعى تاياۋ جىلداردان بەرى ەۆروپا وداعى ۇشىراعان تەرورلىق شابۋىل وقيعالارىنىڭ جالعاسى.


    قازىر ۇشقارى ۇيىم عاداۋات مۇشەلەرى ەۆروپا قايتتى. ولار بەينە ادام جانىن ۇريلەندىرەتىن مەرىزىمدى بومبى، ٴتىپتى تەروريزىمدى تاراتۋشى بولىپ قالماستان، كوپتەگەن جاسىرىن ۇشقارىلاردى تاربيەلەپ جاتقان بولۋى دا ابدەن مۇمكىن. قازىرگى جاعدايعا بوسقىندار داعدارىسى مەن كوشپەندىلەر ماسەلەسى قاباتتاسىپ تۇر. ەۆروپا وداعى ٴوز ىشىندەگى تەروريزىمنىڭ قۇقايىن جويۋدى ويلايدى ەكەن، وعان ٴالى دە الىس جول قاجەت.