فيليپپين الدىندا تەڭ قانا كەلسسوز وتكىزۋ جولى عانا بار
كەلۋقاينارى: |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2017-07-16 11:40:00

 

    شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ حابارى: فيليپپين اجينو 3 ۇكىمەتىنىڭ سىڭار جاقتىلى تۇردە باستاما كوتەرگەن وڭتۇستىك تەڭىزدىڭ قاراستىلىعى جونىندەگى تورەلىك ايتۋ دەلوسىنا تاياۋدا اتالمىش سوڭعى ۇكىم شىعارىلدى. بۇل ٴبىر فيليپپين بەتەلدى شاعىم ايتقان، قاتىستى تورەلىك ايتۋ سوتتارى جاڭساق ۇكىم شىعارعان، ٴتىپتى كەيبىر ەلدەر حارالىقالىق سوتتىڭ جەلەۋىن جامىلىپ حالىقارالىق زاڭدى بۇلدىرۋگە دەيىن باردى. مۇنىڭ حالىقارادا ەشقانداي ورىندى سيپاتى مەن زاڭدى ٴونىمدىلگى جوق. جۇڭگوعا ەشقانداي اسەر ەتە المايدى.

 

جۇڭگو وڭتۇستىك تەڭىز ماسەلەسىندە ماڭىزدى مۇدەلىك قاتىناسقا يە ەلدەردىڭ ٴبىرى. سوندىقتان وزىنىڭ وسى وڭىردەگى زاڭدىق ۇقىق مۇدەسىن باتىل قورعايدى. جۇڭگو وڭتۇستىك تەڭىزدىڭ بەيبتشىلىگى مەن ورنىقتىلىعىن باتىل قورعاۋشى ەل رەتىندە، سويقان سالىپ اۋقىمدى بۇلدىرەتىن ناشار پيعىلداردىڭ بوي كوتەرۋىنە استە جول بەرمەيدى.

 

جۇڭگو مەن فيليپپيننىڭ وڭتۇستىك تەڭىزدەگى تالاسىنىڭ وزەگى فيليپپين جۇڭگونىڭ نانشا توپ ارالى مەن ونىڭ ماڭىنداعى ارالداردى زاڭسىز يەمدەنىپ الۋىنان تۋىنداپ وتىر. بۇدان سىرىت، حالىقارالىق تەڭىز مۇقيت زاڭى تۇزىمىنىڭ دامۋىنا ىلەسە، جۇڭگو مەن فيليپپين اراسىندا تەڭىز مۇقيت شەگاراسىن اجىراتۋ تالاسى تۋىلدى.

 

تالاس تۋىلعان ەكەن ونى شەشۋ كەرەك. جۇڭگو يەلىك ۇقىق پەن تەريتوريا تۇتاسىتىعىنا ٴوزارا قۇرمەت ەتۋدى دايەكتى قولداپ كەلەدى، ٴبىر - بىرىنە سۇعاناقتىقق جاساماۋ، ٴبىر - بىرىنىڭ ىشكى ىسىنە ارالاسپاۋ، تەڭ ٴوزارا تيمدىلىك جاساۋ، بەيبت قاتار تۋرۋدىڭ 5 پرەنسبى نەگىزىندە قاتىستى ەلدەرمەن دوستىق قاتىناستى دامىتادى. تالاستى بەيبت شەشۋدىڭ فورماسى كەڭەس وتكىزۋ، كەلسىمگە كەلۋ، جاراستىرۋ قاتارلىلار. ەڭ نەگىزگى فورما دوستىق فورمادا كەڭەس وتكىزىپ، تەڭ كەلسسوز جاساۋ.

 

جۇڭگو مەن فيليپپين اراسىنداعى تالاستى ەكى ەل كەلسسوز ارقىلى شەشىپ كەلەدى. جۇڭگو وڭتۇستىك تەڭىز ماسەلەسىن شەشۋدە تالاستى قويا تۇرىپ، بىرلىكتە اشۋدى دارىپتەيدى. مۇنى ەڭ اۋەلى فيليپپين العا قويعان. وتكەن عاسىردىڭ 80- جىلدارىنان بەرى، جۇڭگو كەلسسوز ارقىلى جۇڭگو مەن فيليپپين اراسىنداعى تالاستى شەشۋ ٴۇشىن ٴبىر قدىرۋ دارىپتەمەلەر مەن قۋاتتامالاردى العا قويىپ كەلەدى.

 

جۇڭگو مەن شىعىس وڭتۇستىك ازيا ەلدەر وداعىنداعى ون ەلمەن 2002- جىلى وڭتۇستىك تەڭىزدەگى ٴار قايسى جاقتاردىڭ ارەكەت جارناماسىنا قول قويدى. تاراپتار جارنامادا: جالپى جۇرت مويىنداعان حالىقارالىق زاڭ پرەنبسى بويىنشار تىكە قاتىستى بار يەلىك ۇقىقتى ەلدەر دوستىق كەڭەس جانە كەلسسوز ارقىلى بەيبت فورمامەن ولاردىڭ تەريتوريا جانە قاراستىلىق ۇقىعى جونىندەگى تالاستاردى شەشىپ، قارۋلى كۇشپەن قۇقاي كورسەتپەۋ جونىندە ايبىندى ۋادە بەرگەن بولاتىن. وسدان كەيىن، جۇڭگو مەن فيليپپين ٴبىر سىپرا قۇجاتتار ارقىلى وزدەرىنىڭ جارناماداعى ۋادەسىن ورىنداۋعا كۇش سالدى. تالايدان كەيىن، جۇڭگو مەن فيليپپىن ەكى جاعى تاعى كوپ رەت كەلسسوز ارقىلى قاتىستى تالاستى شەشۋدى قايتالاي كورسەتتىٴارى كوپ رەت قاتىستى كەلسسوزدى تىكە قاتىسى بار يەلىك ۇقىقتى ەل اراسىندا وتكىزۋدى باسا دارىپتەدى.

 

تاياۋدا فيليپپىن اجينو 3 ۇكىمەتى جارناماعا قۇلاق اسپاي، كەلسسوزدى قايرىپ قويىپ، حالىقارالىق تورەلىك سوتىنا بارىپ سىرتتىڭ كومەگىنە يە بولۋدى كوزدەپ، بەتالدى شاعىم ايتىپ جۇڭگونىڭ يەلىك ۇقىعىنا كيلىكتى، بۇل ارام تەر بولعاندىق.

 

جۇڭگونىڭ پوزەتسياسى وتە ايقىن، بەتالدى شاعىم مەن الباتى ۇكىمەتى جۇڭگو قابىلدامايدى ٴارى مويىندامايدى. اتالمش حالىقارالىق تورەلىك ايتۋ سوتىنىڭ ۇكىمىن قابىلداۋ جونىندەگى اۋەنگە جۇڭگودا ورىن جوق. جۇڭگوعا مۇنى قابىلداتۋ جونىندەگى قۇلشىنستاردىڭ بارلىعى قاتە ەسەپ سوققاندىق، مۇنى قازىردە بولاشاقتادا ورىنداي المايدى. فيليپپىن جانە باسقادا ەلدەردىڭ تورەلىك فورماسىمەن تالاستى شەشۋگە ات سالسۋى

 

اۋدارعان: سەرىك راقىم ۇلى