ا ق ش يرانعا جازاسىن جالپى بەتتىك قالپىنا كەلتىردى
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2018-11-09 10:44:00

 

    ا ق ش ۇكىمەتى 11-ايدىڭ 5-كۇنى يراننىڭ ەنەرگيا جانە بانكە سالالارىنا قايتالاي جازا قولدانا باستادى. بۇل ا ق ش-تىڭ بيىل 5-ايدا يراننىڭ يادرو ماسەلەسى جايلى جالپى بەتتىك كەلىسىمنەن شەگىنىپ شىعۋدى جاريالاعاننان كەيىن قايتا باستاعان يرانعا 2-كەزەكتى جازاسى، ا ق ش وسى سەبەپتى يراننىڭ يادرو كەلىسىمى كۇشىنەن قالدىرىلعاننان كەيىن يراندى قايتا جازالاماق. جۇرتشىلىق اڭىسى مىناداي بولدى: ا ق ش-تىڭ ٴوز بىلگەنىنشە يرانعا «اسىرە قىسىم ٴتۇسىرۋ» ساياساتىن قولدانۋىنان ا ق ش پەن يراننىڭ قاتىناسى ونان ارى ۋشىعادى، سونىمەن ٴبىر ۋاقىتتا يراننىڭ يادرو ماسەلەسى جانە ورتا شىعىس ٴوڭىرىنىڭ بولاشاعىنا كوپتەگەن تۇراقسىزدىقتار جاراتادى.


    ا ق ش-تىڭ مەملەكەت ىستەر حاتشىسى پومپەو بىلاي دەدى: وسى ايدىڭ 5-كۇنى قايتا باستالعان جازا يراننىڭ ەنەرگيا، كەمە جاساۋ، كەمە قاتىناسى جانە بانكە سياقتى سالالارىنا باعىتتالدى. ا ق ش-تىڭ وسى رەتكى جازانى قولدانۋىنداعى باستى ماقساتى-يراننىڭ وڭدەلمەگەن مۇناي ەكسپورتىنان تاباتىن پايداسىن بارىنشا ازايتىپ، وسى ارقىلى يراننىڭ يادرو باسقارىلمالى بومبى قۋاتىن السىرەتىپ، يراننىڭ ورتا شىعىس وڭىرىندەگى ارەكەتى مەن ىقپال كۇشىن تەجەۋ بولىپ تابىلادى. پومپەو بىلاي دەدى: ا ق ش يراننىڭ ەنەرگيا جانە بانكە سالالارىنا قايتالاي جازا قولدانعاننان كەيىن يراننان وڭدەلمەگەن مۇناي يمپورت ەتەتىن 8 ەل مەن رايون ا ق ش-تىڭ جازاسىنا ۇشىرامايدى، الايدا يراننان وڭدەلمەگەن مۇناي يمپورت ەتۋ مولشەرىن ٴسوزسىز ازايتۋلارى كەرەك.


    ا ق ش-تىڭ قازىنا مينيسترى منۋچين تاياۋدا بىلاي دەدى: قازىنا مينيسترلىگى ايدىڭ 5-كۇنى يرانداعى 700 دەن استام جەكە مەن ناقتى تۇلعانى جازالاي باستادى، بۇلاردىڭ ىشىندە يراننىڭ يادرو كەلىسىمى سالدارىنان جازالاۋ كۇشىنەن قالدىرىلعان نەشە ٴجۇز وبيەكتى مەن 300 دەن استام جاڭادان ارتقان جازالاۋ وبيەكتىسى بار. ا ق ش جەرشارى بانكەسىنىڭ فينانس تەلەگراف قوعامىنا «يراننىڭ باعىتتالعان فينانس قۇرىلىمدارىنا» قىزمەت وتەيتىن بولسا ا ق ش-تىڭ جازاسىنا ۇشىرايتىندىعىن ايتتى، الايدا «باعىتتالماعان ادامگەرشىلىك كومەك» قامتىلمايدى.


    وسى رەتكى جازانى ا ق ش ەرتە باستان جوسپارلاعان بولاتىن. ا ق ش 8-ايدا يراننىڭ فينانس، مەتال، كەن ونىمدەرى، اۆتوكولىك سياقتى ٴبىر قىدىرۋ ەنەرگياعا جاتپايتىن سالاسىن جازالادى ٴارى 11-ايدا قالعان سالالارىنا جازانى قايتا باستايتىندىعىن ايتتى. ا ق ش-تىڭ اقسارايى 11-ايدىڭ 2-كۇنى جاريالاعان مالىمدەمەدە بىلاي دەلىندى: ا ق ش ٴالى دە يرانمەن جان-جاقتىلى يران يادرو ماسەلەسى جايلى جاڭا كەلىسىم جاساۋعا اشىق پوزيتسيا ۇستانادى.


    يراننىڭ پرەزيدەنتى رۋحاني 11-ايدىڭ 5-كۇنى بىلاي دەدى: ا ق ش وسى ايدىڭ 5-كۇنىنەن باستاپ يرانعا جاڭا كەزەكتى ەكونوميكالىق جازا قولدانۋدى ۇيعارعانىمەن يران جالعاستى تۇردە وڭدەلمەگەن مۇناي ەكسپورت ەتەدى ٴارى حالىقارالىق بازاردا ساتادى. رۋحاني سول كۇنى تەھراندا قيمىلعا قاتىناسقان كەزىندە بىلاي دەدى: يران «ۇيلەسىمدى» تاسىلمەن ا ق ش-تىڭ يرانعا قولدانعان جازاسىن سەلگە كەتىرەدى. يران سىرتتىڭ قارۋلى قىسىمى مەن قۇقايىنا باتىل قارسى تۇرادى، يران حالقى ٴبىر جاعادان باس، ٴبىر جەڭنەن قول شىعارىپ، قوعام ورنىقتىلىعى مەن دامۋىن كۇش سالا قورعايدى.


    يراننىڭ ەڭ جوعارى كوسەمى حامەنەي 11-ايدىڭ 3-كۇنى تەھراندا ٴسوز سويلەپ، ا ق ش-تىڭ يرانعا قولدانعان جازاسى كۇشكە يە ەمەس، يران جازادان قورىقپايدى،-دەپ باسا دارىپتەدى. ول تاعى بىلاي دەدى: ا ق ش-تىڭ يراندى جازالاماق بولۋىنداعى ماقساتى-يراننىڭ شارۋاشىلىق قۋاتىن السىرەتۋ. الايدا مۇنىسى يراننىڭ جىگەرىن مۇقالتا المايدى، كەرىسىنشە يراداسىن شىڭايدى. ا ق ش پەن يراننىڭ تەكە-تىرەسى 40 جىلعا جالعاستى. ا ق ش سودان بەرى جەڭىلىپ كەلەدى، يران ۇزدىكسىز تابىسقا قول جەتكىزىپ وتىردى.


    ا ق ش-تىڭ يرانعا ۇستانعان ساياساتىنىڭ بارعان سايىن قاتاڭداسۋىنا ىلەسە ا ق ش-تىڭ جازاسىنا توتەپ بەرىپ، كەزەكتەگى قيىن جاعدايدان قالاي ٴوتۋ-يران حالقىنىڭ ورتاق تانىمىنا اينالدى. سان مىڭ يران ازاماتى 11-ايدىڭ 4-كۇنى يرانداعى ا ق ش ەلشىلىگىنىڭ كونە جۇرتى الدىنا جينالىپ، ا ق ش ەلشىلىگىن باسىپ العاندىعىنىڭ 39 جىلدىعىن ەسكە ٴتۇسىردى.