كەدەيلەردى دالمەن- ٴدال سۇيەمەلدەۋدەن قامال الىپ، ايبىندى ۋادەمىزدى ورىندايىق
كەلۋقاينارى: |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2017-05-19 10:13:00

 

    ورتالىق تەلەۆزياسىنىڭ حابارى: كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدەن قامال الۋ دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعامدى جالپى بەتتىك قۇرۋداعى جاپالى مىندەتتەردىڭ ٴبىرى. باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ كورسەتتى: ٴبىز يۇگۇڭىنىڭ تاۋ كوشىرۋىندەي باتىل رۋح ورناتىپ، نسانادان اۋىتقىماي، ناقتىلى ىستەردى ىستەپ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدەن قامال الۋ كۇرەسىندە ٴسوز جوق جەڭىسكە جەتىپ، 2020- جىلعا بارعاندا بارلىق كەدەي وڭىرلەر جانە كەدەيلەرمەن بىرلىكتە دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعامعا نىق قادام تاستاۋعا كەپىلدىك ەتۋىمىز كەرەك.

 

بەس جىلدان بەرى، پارتيا ورتالىق كوميتەتى جاڭا ورنالاستىرۋ جاساپ، ٴار دارەجەلى ۇكىمەتتەر بۇيرىقتى قاتاڭ اتقارىپ، قيىندىقتاردى جەڭىپ، قاجىرلىقپەن العا باسىپ، كەدەيلەردى دالمە -دال سۇيەمەلدەۋ ارقىلى نەشە ون ميلليون جان سانىن كەدەيلىكتەن ارىلتتى.

 

2013- جىلى باس شۋجي شي جينپيڭ حۋنان ولكەسىنىڭ شى باۋدۇڭ قىستاعىندا قىزمەت تەكسەرگەندە، كەدەيلەردى دالمە -ٴدال سۇيەمەلدەۋ تانىمىن ورتاعا قويىپ، بۇل جاڭا كەزەڭدەگى جۇڭگونىڭ كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ قىزمەتىنىڭ ماڭىزدى جەتەكشى يدەياسىنا اينالدى. شي جينپيڭ بىلاي دەدى :« كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ بارسىندا ٴبىز ۇرانشىلدىققا سالىنباي، بولاشاقتىق نسانا بەلگىلەپ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ قامال الۋ قىزمەتىندە شىندىقتى ٴىس جۇزىنەن ىزدەپ، جاعدايىمەن ساناسىپ، تۇرگە ٴبولىپ جەتەكشىلىك ەتىپ، كەدەيلەردى دالمە - ٴدال سۇيەمەلدەۋىمىز كەرەك ».

 

كەدەيلەردى دالمە - ٴدال سۇيەمەلدەۋ دەگەنىمىز- كەدەيلەردى كەدەيلىكتەن دالمە - ٴدال ارىلتۋ بولىپ تابىلادى. 2015- جىلى ورتالىقتىڭ كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ كوركەيتۋ قىزمەتى ماجىلىسىندە، باس شۋجي شي جينپيڭ مىنالاردى باسا دارىپتەدى: ٴبىز يۇگۇڭىنىڭ تاۋ كوشىرۋىندەي باتىل رۋح ورناتىپ، نسانادان اۋىتقىماي، ناقتىلى ىستەردى ىستەپ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدەن قامال الۋ كۇرەسىندە ٴسوز جوق جەڭىسكە قول جەتكىزۋىمىز كەرەك. ورتا باتىس بولەكتەگى 22 ولكە، اۆتونوميالى رايون، توتە قاراستى قالانىڭ پارتيا - ۇكىمەتىندەگى نەگىزگى باسشى جولداستار ورتالىقپەن كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدەن قامال الۋدىڭ جاۋاپكەرشىلىك حاتىنا قول قويستى.

 

كەزەكتە شي جينپيڭ جولداستى ۇيتىقتى ەتكەن پارتيا ورتالىعىنىڭ پارمەندى باسشىلىعىندا، تۇتاس پارتيا مەن جالپى قوعام جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ، كۇشتى ۇيىستىرۋىپ قامال الۋعا اتا سالىسقان تاماشا جاعداي قالىپتاستى. « ج ك پ ورتالىق كوميتەتى مەن مەملەكەتتىك كەڭەس كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدەن قامال الۋ كۇرەسىندە ٴسوز جوق جەڭسكە قول جەتكىزۋ جونىندەگى ۇيعارىمدى جاريالاعانىنان كەيىن، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدەن قامال الۋ قىزمەتىنە جەتەكشىلىك ەتۋدىڭ پروگراممالىق قۇجاتىنا اينالدى. ورتالىق 11 تۇرلى سايكەستى قۇجات شىعاردى. مەملەكەتتىڭ قاتىستى تاراۋلارى 118 ٴتۇرلى ساياساتتىق قۇجات جانە اتقارۋ شارالارىن شىعاردى. جەر - جەر جاعدايمەن ساناسىپ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدەن قامال الۋدىڭ قىزمەتى جونىندەگى شارالاردى جالعاستى شىعارىپ، كەمەلدەندىرىپ كەلەدى.

 

ەرەجە - تۇزىمدەردىڭ جاسالۋى بەس جىلدان بەرگى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدەن قامال الۋ قىزمەتىنىڭ بىرتىندەپ تەرەڭدەۋىن قامتاماسىزداندىردى. سچۋان ولكەسى دالياڭ تاۋلى وڭىرىندەگى شۋفۋ قىستاعىنداعى 34 وتباسى تاياۋدا عانا مەملەكەت كومەكتەسىپ سالىپ بەرگەن تۇراققا كوشىپ كىردى. شانشي ولكەسى لۋيلياۋ تاۋلى وڭىرىندەگى چى جيانليڭ قستاعىنداعى ەڭبەك كۇشى جوق 12 وتباسىنداعى كەدەي ديقانداردىڭ جاعدايىنا تۇبەگەيلى تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى، انحۇي ولكەسى دابايشان تاۋلى وڭىرىندەگى يۇلين قىستاعىنداعى 60 نەشە كەدەي سەميانىڭ بارلىعى وتباسىلىق دارىگەرلەرمەن توقتامعا قول قويستى. كەدەيلىك قالپاعىن الىپ تاستاعان وڭىرلەردەگى ديقانداردىڭ ٴتۇرلى كاسپتەرى دامىپ، شارۋاشىلىعى شالقى باستادى.

 

كەدەيلەردى دالمە - ٴدال سۇيەمەلدەۋدەن كەدەيلىكتەن ارىلتۋداعى بەس جىلدىق كۇرەس بارسىندا ەلىمىزدە 5 ميلليون 564 مىڭ ادام كەدەيلىكتەن ارىلدى، اۋىل قستاقتاعى كەدەيلەردىڭ كەدەيلىكتەر ارىلۋ سالستىرماسى ٴار جىلى ون ميلليون ادامىنان استى. ەلىمىزدە كەدەيلەسۋ جايتىنىڭ تۋىلۋ سالستىرماسى 2012- جىلعى 10.2% تەن 2016- جىلى 4.5% كە تومەندەپ، بۇل سالستىرماسى 5.7 پايز ازايدى.

 

اۋدارعان: سەرىك راقىم ۇلى