ۇدىرە العا تارتقان 5 جىل ـ شينجياڭ ءوندىرىس قۇرىلىس بيڭتۋانى ەكولوگيا وڭاۋ مەن شارۋاشىلىقتى دامىتۋدى تۇتاستاندىرا ىلگەرىلەتتى
كەلۋقاينارى: |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2017-09-12 10:56:00

 

    ءوز حابارىمىز: باتىس تەرىستىك شەگارا وڭىردەگى شينجياڭ ءوندىرىس قۇرىلىس بيڭتۋانى ەكولوگيا وڭاۋ مەن شارۋاشىلىقتى دامىتۋدى ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ، ادام مەن تابيعاتتى سايكەستى دامىتۋدىڭ تىڭ جولدارىن تابۋعا ىزدەنىس جاساۋدا. 18 ـ قۇرىلتايدان بەرى، تۇتاس بيڭتۋان بويىنشا 2 مىلليون 300 مىڭ مۋ كولەمدە ەكپە ورمان وتىرعىزىلىپ، 700 مىلليون مۋ قۇمايتتانعان جەر وڭالىپ، قۇم ىشكەرىلەپ ادام شەگىنگەن جاعداي نەگىزىنەن وزگەردى.

 

تاكلاماكان ءشولىنىڭ وڭتۇستىك جيەگىندەگى بيڭتۋان 14 ـ ديۋەزياسىنىڭ گۋما ەگىنشىلىك الاڭىندا 50 مىڭ مۋ جەردەگى شىلان تەرەكتەرىندە لىقسي وسكەن جەمىستەر التىن كۇزدە جاقۇتتاي جارقىراسا، 20 مىڭ مۋ جەرگە جاڭادان ەگىلگەن الما اعاشتارى سامالمەن ىرعالا جاسىل تىرلىك جىرىن شەرتىپ تۇرعانداي. وسىناۋ جەمىس باقتى كوتەرەگە العان چيۋ جانفىڭ : ەكولوگيامىز ەرەسەن جاقسارىپ كەتتى، مىنا الما اعاشتار كەلەر جىلى نەمەسە ودان ارعى جىلدارى مول جەمىس بەرەتىندىگىنە كوزىم جەتىپ قاباعات قۋانۋدامىن،ـ دەيدى نىق سەنىممەن.
چيۋ جانفىڭنىڭ مۇنداي نىعىز سەنىمەن نىقتاپ ايتۋىنا وسى القاپتاعى جاسىل قالتقىلاردىڭ قاۋلاي ءوسۋى نەگىز بولىپ وتىر. جاقىنعى جىلداردان بەرى، گۋما ەگىس الاڭى ءشول دالانى جاسىلداندىرۋمەن بىرگە، قوعامدىق بايلىقتاردى جۇمىلدىرىپ، سۋارمالى ورمان، قورعانىس ورمان جانە اتىز ـ ارىق قالتقى ورمان وتىرعىزىپ، ورمان اراسىنا جەمىس اعاشتارى مەن ەگىس داقىلدارىن كىرىستىرە ەگىپ، ەكولوگيالىق ونىمدىلىك پەن ەكونوميكالىق ونىمدىلىكتى تەڭ جوعارىلاتتى. ەگىس الاڭ باستىعىنىڭ ورىنباسارى تاڭ جىحۋا مىنا جاعدايلاردى تانىستىردى: ەكولوگيا مەن اۋىل شارۋاشىلىق ەكونوميكاسىن بىرلەستىرىپ، كاسىپ قۇرىلىمىن تەڭشەدىك. ءبىزدىڭ بۇدان كەيىنگى قۇمدى تىزگىندەۋ، قۇمايتتانۋدىڭ الدىن الۋ قىزمەت باعىتىمىزدىڭ ۇزىن ىرعاسى وسىلاي بولادى.

 

تيانشاننىڭ سولتۇستىك باۋرايىنداعى شارۋاشىلىق بەلدەۋگە ورنالاسقان بيڭتۋان 7 ـ ديۋەزياسى تىڭ يگەرىپ اتىز اشۋمەن داڭقى شىققان ەدى. قازىر ەگىستىككە اينالعان جەرلەردى ورماندىققا، جايىلىمعا، سازدىققا قايتارىپ، ەكولوگياعا ءمان بەرەتىن بيڭتۋان، ەكولوگيالىق قالاشىق قۇرۋ مۇنداعى بارلىق ادامنىڭ ورتاق تانىمىنا اينالىپ ۇلگىرگەن. 6 جىلدان بەرى، 7 ـ ديۋەزيا ورمان ۇقىق رەفورماسىن ىلگەرىلەتتى جانە قوعامدىق كۇشتەردى جۇمىلدىرىپ،135 كيلومەتىر ۇزىندىقتا قورعانىس ورمان وتىرعىزىپ،قالاشىقتىڭ 230 مىڭ مۋ جەرىن جاسىلداندىرىپ، تىڭ يگەرۋ رايونىندا 2 ورىندا ورمان باقشا، 3 ورىندا قۇمدىق باقشا جانە مەملەكەت دارەجەلى سازدىق باقشا قۇرىپ، جاسىلدانعان جالپى جەر اۋماعى ءبىر مىلليون 100 مىڭ مۋعا جەتتى. شينجياڭ ءوندىرىس قۇرىلىس بيڭتۋانىنىڭ قازىر قۇمدىق جيەگىندەگى جانە شەگارا شەتىندەگى بيڭتۋانداردىڭ ورمانمەن كومكەرىلگەن قۇمدىق جەر اۋماق سالىستىرماسى %18.6 كە جوعارىلادى. ۇزاق ۋاقىتتار بويى ەكولوگيالىق قۇرىلىستىڭ 1 ـ شەبىندە شايقاس جاساپ كەلە جاتقان بيڭتۋان 5- ديۋەزيا باستىعىنىڭ ورىنباسارى ياڭيۇي بىلاي دەيدى: بيڭتۋاندىقتار ورنىقتىلىقتى قورعاپ شەگارا كوركەيتەتىن جاۋىنگەرلەربولۋمەن بىرگە، ەكولوگيانى دا قورعايتىن جاۋىنگەرلەر بولىپ، شينجياڭنىڭ جاسىل اۋماق حاۋىپسىزدىگىن قورعاپ، كوركەم شينجياڭ قۇرۋعا قۇلشىنا بەرەدى.

 

اۋدارعان: قاناتبەك جۇماباي ۇلى