شي جينپيڭنىڭ جۇڭگو-اراب ەلدەرى سەلبەستىك تالقىسىنىڭ 8-كەزەكتى مينيستر دارەجەلىلەر ٴماجىلىسىنىڭ باستالۋ سالتىندا سويلەگەن ٴسوزى ٴار جاقتىڭ بەلسەندى باعاسىنا يە بولدى
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2018-07-12 10:23:00


    ٴوز حابارىمىز: ٴتوراعا شي جينپيڭنىڭ 10-شىلدە كۇنى جۇڭگو-اراب ەلدەرى سەلبەستىك تالقىسىنىڭ 8-كەزەكتى مينيستر دارەجەلىلەر ٴماجىلىسىنىڭ باستالۋ سالتىندا سويلەگەن ٴسوزى ٴار جاقتىڭ بەلسەندى باعاسىنا يە بولدى.


    ٴتوراعا شي جينپيڭ سوزىندە، جۇڭگونىڭ جاڭا ٴداۋىر ديپلوماتياسىنداعى «ەكىنى ورناتۋ» ۇيتقىلىق كوزقاراسىن ورتا شىعىستىڭ رەالدىعى جانە قاجەتىمەن تىعىز بىرلەستىرىپ، جۇڭگونىڭ ورتا شىعىس ساياساتى كوزقاراسىن ستراتەگيالىق تۇرعىدان جالپى بەتتىك بايىمداپ، جۇڭگو مەن اراب ەلدەرى سەلبەستىگىنىڭ تىڭ شاراسىن العا قويدى. الجيريانىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترى مەيىسسا حالەر بىلاي دەدى: ٴتوراعا شي جينپيڭ سوزىندە جۇڭگو مەن اراب ەلدەرى سەلبەستىگىنە وتە جوعارى ستراتەگيالىق ورىن بەردى، اراب دۇنيەسى كەلەلى وزگەرىس كەزەڭىندە تۇر، بۇل ٴبىزدىڭ قاجەتىمىز. ٴتوراعا شي جينپيڭ سوزىندە تاعى دا جۇڭگو مەن اراب ەلدەرى اراسىنداعى ساۋدا، مادەنيەت قاتارلى كوپتەگەن سالالارداعى سەلبەستىك قۋاتتاماسىن العا قويدى، ٴبىز جۇڭگو مەن اراب ەلدەرى قاتىناسىنىڭ حالىقارالىق سەلبەستىكتىڭ ۇلگىسىنە اينالۋىن ٴۇمىت ەتەمىز.


    كەزەكتە، ورتا شىعس بەيبىتشىلىكتى ىسكە اسىرۋداعى كەدەرگىلەردى الاستاپ، دامۋعا ورالعى بولاتىن ماسەلەردى شەشۋدىڭ شۇعىل مىندەتىنە تاپ بولۋدا. ٴتوراعا شي جينپيڭ سوزىندە بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ٴبىز سۇقپات ارقىلى كەڭەسۋگە تاباندى بولامىز، ورتا شىعىستاعى كوپتەگەن ىستەر توتەنشە كۇردەلى، ٴبىر جاقتىڭ عانا ايتقانى ەسەپ بولماي، كوپشىلىك كەڭەسىپ پىشكەن ٴجون. جۇڭگو قوعامدىق عىلىم اكەدەمياسى باتىس ازيا-افريكا قۇرىلىعىن زەرتتەۋ ورنىنىڭ باستىعى ياڭ گۋاڭ بىلاي دەدى: مەنشە بۇل ٴسوز قاراماققا قاراپايىم عانا بولعانىمەن، الايدا ىسجۇزىندە وتە ورىندى ايتىلعان ٴسوز، ورتا شىعس رايونىنىڭ وسىنداي كۇردەلى جاعراپيالىق ساياسي قاتىناسىندا، ٴارقانداي ەلدىڭ ٴوز شەشۋ جوباسىن تۇتاس ورتا شىعس رايونىنا زورلاپ تاڭۋى مۇلدە مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان ٴتوراعا شي جينپيڭنىڭ سوزىندە ايتقانىنداي، ماسەلەنى شەشۋ جوباسىندا باۋرامدىلىقتى باسا دارىپتەپ، قىسىم سيپاتىنداعى شەشۋ جوباسىنا قارسى تۇرۋ-بۇدان كەيىنگى جۇڭگونىڭ ورتا شىعىس رايونىنداعى قاقتىعىستى شەشۋ جاعىندا رول اتقارۋىندا وسكەلەڭ جەتەكشى مانگە يە.


    كۆەيت باس ٴۋازىرىنىڭ 1-ورىنباسارى، سىرتقى ىستەر ٴۋازىرى ساباح بىلاي دەدى: ٴتوراعا شي جينپيڭ سوزىندە اراب وڭىرىندەگى كۇردەلى ماسەلەنى شەشۋ جوباسىن العا قويىپ، جۇڭگونىڭ دامۋدان پايدالانىپ بەيبىتشىلىكتى ىسكە اسىرۋ ويىن ورتاعا سالدى، مىنە وسىنداي بارلىق دارىپتەمەلەر اراب ەلدەرى حالقىنىڭ ازابىن جەڭىلدەتتى.


    ٴتوراعا شي جينپيڭ سوزىندە، ەكى جاقتىڭ بۇكپەسىز كەڭەسۋى ارقىلى، جالپى بەتتىك سەلبەسىپ، ورتاق دامىپ، بولاشاقتى بەتكە العان جۇڭگو مەن اراب ەلدەرىنىڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناسىن ورناتۋ جونىندە ٴبىر اۋىزدىلىققا كەلگەندىكتەرىن جاريالادى. بۇل جۇڭگو مەن اراب ەلدەرى سەلبەستىگىنىڭ تىڭ تاريحي ٴتۇيىنى بولماق. اراب ەلدەرى وداعىنىڭ باس حاتشىسى گايت بىلاي دەدى: ٴتوراعا شي جينپيڭ العا قويعان «ٴبىر بەلدەۋ ٴبىر جول»-توتەنشە بەلسەندى قۋاتتاما، ول پورت، تەمىر جول، اۆياتسيا، قارجى قوسۋ، ساۋدا قاتارلىلاردى قامتىعان ٴارجاقتان رول اتقارۋدا، ال بۇلاردىڭ بارلىعىنا اراب ەلدەرى حالقى كوز تىگىپ وتىر، اسىرەسە ٴتوراعا شي جينپيڭنىڭ سوزىندەگى اراب جاستارى مەن عالىمدارىنان سان مىڭ ادامدى جۇڭگودا تاربيەلەۋگە وراي بەرۋى-ولاردىڭ كومەسكى كۇشىن اشىپ، ەكى جاقتىڭ بولاشاق سەلبەستىگىن جەبەۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى. جۇڭگونىڭ حالىقارالىق ماسەلەلەردى زەرتتەۋ ورنىنىڭ ورىنباسار باستىعى دۇڭ مانيۋان بىلاي دەدى: بۇل ٴسوز-ٴوڭىردىڭ بەيبىتشىلىگى، دامۋى، ورنىقتىلىعىنا جۇڭگو اقىل-پاراساتىن قوسىپ، جۇڭگو دارىپتەمەسىمەن قامدادى. ەگەر جۇڭگو مەن اراب ەلدەرى وسى باعىتتى بويلاي ەڭبەك ەتسە، اراب دۇنيەسىمەن جۇڭگونىڭ بايلانىسى اناعۇرلىم قويۋلاپ، ەكى جاق اراسىندا مۇددەلىك ورتاق تۇلعا قالىپتاستىرۋ ٴتىپتى تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاعا كوتەرۋدىڭ بولاشاعى ٴتىپتى دە جارقىن بولماق.

 

اۋدارعان: ٴرادىل ٴجاۋدات ۇلى