ۇلدارىمىز نەگە قىزعا ۇقساپ بارادى
0
2018-08-10 18:02:00
|
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى
|
جاۋاپتى رەداكتور :داۋىل


ماقسات قيزات ۇلى


«تاعى دا پاتەر اۋىستىردىم، كوشىرىسىپ جىبەرىڭىز»،-دەدى جاقىن تارتىپ جۇرەتىن ءىنىم حابارلاسىپ.

«قاسىڭدا دىڭگەكتەي-دىڭگەكتەي جىگىتتەر ءجۇرۋشى ەدى عوي، ءبىر شوكىم كورپە-جاستىعىڭدى سولار-اق كوتەرە سالماي ما؟!»،-دەدىم وعان قولعاناتتارىنىڭ تولىق ەكەنىن ەسىنە سالىپ.

«ولاردىڭ بەلى بوس، سالماقتى جۇككە ارقاسى شىدامايدى، ماعان ءوزىڭىز سياقتى قاراجون اعالارىم قايىرلى»،-دەگەن سوڭ بالسىنبەيىن دەدىم دە، كولىگىمدى وتالدىردىم.

بارسام، تاۋ توبە بولىپ جۇك جاتىر، «كوتەرەتىن كوپ دۇنيە جوق، ۇساق-تۇيەك بۋىنشاق-تۇيىنشەكتەر»،-دەگەن ءىنىمنىڭ باسىنان ءتۇتىن شىعىپ وتىر ەكەن.

«بۇرىن جايلاۋدا تەڭىمىز تەڭكيىپ، جۇگىمىز ءوستىپ شاشىلىپ جاتۋشى ەدى، سودان كەم سوقپاعان ەكەنسىڭدەر»،-دەدىم ىنىمە قالجىڭداپ.

«وسىنىڭ ءبارى مىنا كەلىنىڭىزدى ارقاسى عوي، توڭىپ وتىرعانشا، تولىپ وتىرايىق،-دەپ تولتىرىپ قويدى»،-دەپ ول تۇسىنىكتەمە بەردى.

«سوندا وسى ءۇيدىڭ دۇنيەسى ماعان عانا كەرەك پە»،-دەپ كەلىن كۇڭىڭ ەتتى.

ءىنىم ورىنسىز سويلەپ العانىن ۇعىپ ءۇنسىز قالدى.

«ءجا، نە تۇرىس، ۇشپاق بولساڭ زىمىرا دەگەن، الگى ۇيلەرىڭنىڭ ءبىر بولمەسىنەن كۇندىز-ءتۇنى شىقپايتىن جىگىتتەرىڭ قايدا، شاقىر بەرمەن، كوتەرسىن، ءتۇسىرسىن استىعا مىنا جۇكتەردى»،-دەدىم پارمەن بەرىپ.

«انە، اندا وتىر، <كەلىڭدەر، ەي، جىگىتتەر، اعالارىڭا سالەم بەرىڭدەر»،-دەپ ءىنىم باۋىرلارىن قاسىنا شاقىردى.

ىلميگەن اپپاق قۋداي ەكى جىگىت سولكەكتەپ جەتتى دە قول بەردى.

شيدەي-شيدەي سۇپ-سۋىق ساۋساقتار الاقانىمنىڭ ۋىسىندا قالدى.

قىسسام ۇگىتىلىپ كەتەتىندەي سىتىرلايدى.

الدىڭعىسى قىر مۇرىندى تۇلعالى جىگىت بولعانىمەن قىز قۇساپ ءىلميىپ، بىلەگىنە ايەل ادامداردىڭ سۋمكاسىن ءىلىپ الىپتى، قۇددى كوشەگە باراتىن جەڭگەم قۇساپ بۇرالىپ تۇر.

جىگىت باسىمەن نەمەنەگە ىربيىپ تۇر،-دەدىم ىشىمنەن جىنىم ۇستاپ.

ەندى بىرەۋى شاشىن قىزىل سارىعا بوياعان ۇزىن بويىلى سارى جىگىت ەكەن، ءوڭ-رەڭى تىستا اپتاپتا جاتىپ وڭىپ كەتكەن ۇننىڭ موشەگىنە ۇقسايدى ەكەن. قوس قۇلاعىندا جىلتىراپ بىردەڭە اعاراڭدايدى. «ءۇي، مىناۋىڭ، نە دەپ سىرعالىعىن ۇستايتىن ەمەس».

ەكەۋى امانداستى دا، جۇمىسىمىز ءبىتتى دەگەن كىسىشە قايتا قايىرىلىپ ۇيمە جۇكتىڭ جانىنا بارىپ جانتايدى.

قۇلاقتارىندا قولاقپانداي مۋزىكا تىڭداعىش.

«مىنالار ما، جۇك كوتەرەتىن ازاماتتارىڭ»،-دەدىم ىنىمە باسەڭدەۋ ءتىل قاتىپ.

«ايتتىم عوي اعا، بۇلاردان قايىر جوق، ءتۇردى كورمەيسىڭ بە، وڭىپ كەتكەن»،- دەپ ءىنىم تىرىق ەتتى.

«بۇلاردى قايدان تاۋىپ العانسىڭ؟»،-دەدىم ىزا بولىپ.

«ءۇي، اعا، ولاي دەمەڭىز، ەكەۋى دە جاقىن-جاعالاستىڭ بالاسى، انا بىرەۋى سۋمكا اسىنعانى وسىندا رەمونتشىلىق كاسىپ ۇيىرەنگەلى كەلگەن، كوڭىلىڭىزگە الماڭىز، شىنىن ايتسام ءسىزدىڭ اۋىلداسىڭىز»،-دەدى ءىنىم ماعان قاراپ.

بەتىمنەن وتىم شىقتى، نامىستىڭ وتى.

سودان ىنىمە: تاڭدانبا، باۋىرىم، ءتىرى جۇرسەڭ بارىنە كۋاسىڭ»،-دەدىم قىستىعىپ. ەل بولعان سوڭ ەركەك تە، ەز دە شىعادى. سەنىڭ اۋىلىڭنان دا شىعادى، كۇلمە،-دەدىم.

ءىنىم مەنىڭ نامىستانىپ قاتتى كەتىپ بارا جاتقانىمدى بىلە قويدى.

باسىن يزەدى.

-دۇرىس ايتاسىز، اعا، انا شاشىن قىزىل سارىعا بوياعان، سىرعا تاققان مەنىڭ اۋىلداسىم، كەشە قولىنا اقشا ۇستاتىپ، قاۋىن-قاربىز اكەل،-دەسەم تەلەفون بەرەدى ماعان: اعا، داربىزدى ۇلكەنىنەن الىپ قويىپپىن، كوتەرە الماي تۇرمىن،-دەپ، ون كيلو داربىزدى كوتەرە الماعان كوتەرەمگە نە دەيسىڭ، ال سونسىنا قاراماي سىرانى قانداي سىمىرەدى دەيسىڭ وزدەرى.

-جاقىنىڭ ەكەن، ءۇيىڭنىڭ ءبىر بۇرىشىن مايلاپ بەرىپ قويىپسىڭ، ەندى بىلاي، ەپتەپ اقىل ايتىپ، كەڭەس بەرىپ جونگە سالمادىڭ با؟

-وي، بۇلارمەن ايتىسا ايتىسا شارشادىم، بۇلاردىڭ ايتۋىنشا ءبىز موددىنىڭ ءيىسى مۇرىنعا بارمايتىن قارابايىر توپ ەكەنبىز، وسىلار ەكەن ءبىزدى جەتكىزەتىن، وسىلارعا ىلەسسەك ورگە شىعاتىن كورىنەمىز. سوندا جۇكتى كىم كوتەرەدى، وتباسىن كىم اسىرايدى، بالانى كىم باعادى، اتا-اناعا كىم قارايدى...

ول جاعىن بۇلدىر.

بار ايتاتىنى: بولمايتىن ىسكە باستى اۋىرتىپ ناعىلاسىز، بارلىعىن ءوز شاعىندا كورەمىز، شەشىمىن تاباتىن ءىس بولسا، ءوز تۇسىندا شەشىمىن تابادى، شەشىمىن تاپپايتىن ءىس بولسا، ونىسىزدا شەشىمىن تاپپايدى،-دەيدى. بۇلار ىشتەن وقىپ تۋعان فيلوسوفتار عوي،-دەپ ءىنىم ەكى چەمودان جۇكتى ەكى قولعا الدى دا، باسپالداقتان تومەن قاراي سىرعىپ كەتتى.

مەن دە تەڭكيىپ جاتقان تەڭنىڭ بىرەۋىن يىققا سالدىم دا تومەن قۇلديلاي جونەلدىم.

ءبىز جۇكتى كولىككە باسىپ بولعان دا «موددىلاردا» ورنىنان قوزعالدى، ەكەۋىنىڭ دە ءبىر قولىندا تەلەفون، ءبىر قولىندا كوكاكولا، ماڭدايدا جارقىراعان كوزىلدىرىك، قولدارىنا تاققانى التىن جالاتىلعان جىڭىشكە سارى بىلەزىك (ەر ادامنىڭ بىلەزىك تاققانىن قايدان كورىپ ەدىك، ونى قويشى، موددىسى-اق بولسىن، ال سونداءۇيدىڭ ماي اقىسىن تولەي الماي ءجۇرىپ، التىن بىلەزىكتى نەنىڭ بوداۋىمەن الدى ەكەن، اقشانى قايدان تابادى وسىلار،-دەگەن وي سول كەزدە ساپ ەتە ءتۇستى)، اسىرەسە انا قوشقار تۇمسىق ىلميگەن جىگىتتىڭ ءجۇرىسى قۇددى ايەل ادامنىڭ جۇرىسىندەي، بۇرالا باسادى.

جاسى ەندى عانا جيىرما ءىلىنىپتى. ءجۇرىسىن تۇزەي الماعان جىگىت جۇرتىن تۇزەي مە؟

جىلاعىڭ كەلەدى.

«بيىلعى الەمدىك فۋتبول دوداسىندا توپ جارعان 19 جاستاعى فرانسيالىق فۋتبولشى مباپپەنى تانيسىڭ با»،-دەدىم ودان.

ول باسىن شايقادى.

-اتىڭ كىم؟

-ۇل تۋعان

-وندا ۇيىڭدەگى جالعىز ۇل سەن بولدىڭ عوي.

ول باسىن يزەدى.

سانا كوگىمە ونىڭ اق سامايلى اناسى كەلدى، بايقۇس انا اشتى تولعاقپەن ونى ومىرگە اكەلگەندە قانداي قۋاندى ەكەن. ۇل تۋعانىنا ءماز بولىپ اتىن ۇل تۋعان قويىپتى. ال ول بولسا، ۇلشا ەمەس، قىزشا ءومىر ءسۇرىپ ءجۇر.

قايران تىلەك، ادىرا قالدى عوي.

كەشە ءبىر جاقىن دوسىم دوستىق شەڭبەرىنە ءبىر جىگىتتىڭ كۇي شەرتىپ وتىرعانىن شىعارىپتى.

باستابىندا قۋانىپ اشىپ ەدىم، ارتىنان مۇڭايىپ سالا بەردىم.

جىگىتتىڭ ءبىر تىزەسى ءيت تالاعانداي جارىم جارتىلاي جىرتىق ەكەن.

ءيا، جىگىتتىڭ كۇي تارتقانى كوڭىلىمىزدى وسىرەدى.

ءبىراق ول دومبىرا ۇستاپ، كۇي تارتقان ادامنىڭ حالىقتىڭ مادەنيەتىن تاراتۋشى، رۋحاني الەمىمىزدىڭ تاربيەشىسى ەكەنىن بىلە بەرمەيتىن سىڭايلى، بىلسە تىزەسى ءدال-دۇل سىم كيىپ دومبىرا شەرتپەس ەدى عوي، ءيا، ءبىز ەلدىڭ نە كيىپ، نە ىشكەنىمەن شارۋامىز جوق، ءبىراق مادەني قۇندىلىعىمىزدى ۇگىتتەۋشىنىڭ ويىنان دا، بويىنان دا ۇلگى الاتىنىمىزدى ەشقاشان ۇمىتپايمىز.

جازعى كۇنى قالادا ورىمدەي-ورىمدەي كىشكەنتاي قىز بالالاردىڭ تىزەسى جىرتىق سىم كيىپ جۇرگەنىن كورەمىز، زاماننىڭ وزىندىك ستيلى بولعاسىن، بۇنداي كيىم ولارعا ۇناسىپ تۇرادى. ال وگىزدەي جىگىتكە ونداي كيىمنىڭ جاراسپايتىنىن شىرىشتاي ەل بىلەدى. «بالامەن بىرگە بالا بولىپ كەتتىڭ بە؟» دەيتىن اتا-اپالارىمىزدىڭ تەكتەۋ ءسوزى وسىندايدا ەسكە تۇسەدى.

بىردە قالادا كورشى تۇراتىن ءبىر اپامىز قىزشا جاسانىپ جۇرەتىن جىگىتكە: قىزىم، كىمنىڭ بالاسىسىڭ،-دەپ امانداسقانى دا بار ەدى. - قىزى نەسى، مەن جىگىتپىن عوي،-دەگەن عوي ول ساسقالاقتاعانىنان. -و، جاساعان، جىگىتسىڭ بە، ءوڭ-تۇرقىڭ، كيىم-كيىسىڭ، ءجۇرىس-تۇرىسىڭ قۇددى قىز بالا عوي، نە مىنا تۇرقىڭ، ۇل بولعان سوڭ بىلاي جىگىتشە جۇرمەيسىڭ بە تىك-تىك باسىپ، مۇزداي قاتىپ كيىنىپ، مىناۋىڭ نە ءىلميىپ، قىز قۇساپ بۇرالىپ،-دەپ قادالا كەتكەن عوي اپامىز.

ول جىگىتتە ۇيات بار ەكەن، سودان باستاپ قىزشا جاسانۋدى قويدى. ءوز تابيعاتىنا ورالىپ، ءوز جولىمەن ءومىر ءسۇردى.

«ارامىزدا قىزشا كيىنبەك تۇگىلى، قىزشا جاساناتىن جىگىتتەرىمىز بار، تىرناعىن بوياتىپ، كىرپىگىن كۇزەتىپ جۇرەتىندەر دە كوبەيىپ بارادى. مەن ولاردى تۇسىنبەيمىن، تۇسىنگىم دە كەلمەيدى»،-دەدى ستۋدەنت ءىنىم كۇرسىنىپ.

ءيا، قانشا جەردەن زامان سولاي، موددى سولاي دەگەن كۇننىڭ وزىندە، ءوز تابيعاتىنان اينىعان، ءوز وسىنەن جاڭىلعان، ءوز جىنىسىنان جەرىگەن پەندەنىڭ باقىتتى بولا المايتىنىن ۋاقىت سان مارتە دالەلدەگەن، دۇنيەنىڭ باقىتى ءوزىڭنىڭ كىم ەكەنىڭدى ءبىلىپ، ۇل بولساڭ ۇجداندى، قىز بولساڭ قىلىقتى بولىپ جاساعانعا نە جەتسىن!



监制:吴新日

审稿:李洪涛

作者:马海沙提·黑扎提

编辑:达吾力



www.kazakcnr.com

未标题-2.jpg
未标题-1.jpg
c4e0edd4aee2a373dd96339f19a5e56a.jpg
68136318_1.jpg
08.gif