ينفورماتسيا اشكەرەلەۋ: mzjubao@cnr.cn

وزەكتى ماقالالار

زاڭسىز اقشا جيناپ 500 ميلليون يۋاندى قۇردىمعا جىبەرگەن ايەل

来源:央广网     |责编:达吾力别克|     发布日期: 2019-11-05 17:36

جىجياڭ ولكەسىنىڭ لىچيڭ اۋدانىنداعىلاردىڭ نازارىندا جىگەرى تاسقىنداعان، جۇمىسقا شوگەل، ىنتالى ، كوپ كاسىپتىڭ قىرى مەن سىرىنا قانىق شياۋ جىننىڭ (جاناما اتى)، بۇگىنگى كۇنى  كەيپى كەتىپ، سۇلكىنى ءتۇسىپ جاۋاپكەر ورىندىعىندا وتىرارىن ەشكىم دە ويلاماعان.

 

سىرتى جىلتىرعان كوركەم كورىنستىڭ ارتىندا ۇڭىرەيگەن ور جاتقان

 

سوڭعى جىلداردان بەرى شياۋ جىن قوعامنان قىرۋار قارجى ەلىكتىرىپ، « ءبىرىن سوگىپ، ءبىرىن جاماپ»جۇرىپ، 500 ميلليون يۋاننان استام قارجى جيناعان، ورنى جوق قارجى 100 ميلليون يۋاننان اسىپ، قارجى تىزبەگى تالقان بولعاندا بارىپ ءوزىن مالىمدەگەن كەزدە، ەسەپ- قيساپ داپتەرىندە تەك 1000 يۋاننان استام عانا اقشا قالعان.

 

تاياۋدا، قارجى جيناۋ الدامشىلىعى قىلمىسى جانە تىزىمگە الدىرعان قارجىسىن جۇيتكىتۋ دەلوسىن جيجياڭ ولكەسى لىچيڭ قالالىق حالىق سوت مەكەمەسى اشىق سوت اشىپ قارادى.

 

« الەۋەتتى ايەل» اياعىن قالاي شالىس باستى؟

 

جيناعان قارجىسىنان « كىشى –گىرىم بانكە » اشۋعا بولاتىن

 

لىچيڭدىقتاردىڭ نازارىندا، شياۋ جىن تيىپتىڭ مىقتى ايەل، ىسكەر ءارى بايىپتى، جايشىلىقتا ادامدارعا ىنتالى، قوعامدىق قارىم–قاتىناسقا شەبەر، جەرگىلىكتى ورىندا  بەت – بەدەلى بار ادام ەدى. شياۋ جىنعا باعا بەرگەندە، دوستارىنىڭ ءبارى:« وتە زەرەك، بارلىق ادام مويىنسال بولاتىنداي»- دەيدى.

 

شياۋ جىنىڭ وتباسى جاعدايى راسىندا جاقسى بولاتىن، وسى الەۋەتتىڭ ءبىر ايگىلى كيىم–كەشەك كاسىپورىنى بار، ونىڭ ءوزى حاڭجوۋ مەن لىچيڭ قالاسىندا كوپتەگەن تاربيەلەۋ قۇرىلىمدارىن قۇرعان، كىرىسى دە مول، بالالارى دا تاربيەلى، بىلاي ايتقاندا تابىسقا جەتكەن باقىتتى وتباسى دەۋگە بولاتىن.

 

الايدا، وسى باقىتتى دا تابىستى وتباسىندا شياۋ جىننىڭ ومىرىندەگى ءبىر رەتكى تالعامىنىڭ وزگەرۋىمەن وزگەرىس تۋىلدى.

 

2014-جىلدىڭ باسىندا، شياۋ جىن فينانس سالاسىنا ارلاسقىسى كەلگەنىمەن، تالاي رەت ءوتىنىش بەرسە دە فينانىس كۋالىگىن الا المادى. امالسىز قالعان شياۋ جىن باسقالارمەن بىرلەسىپ 30 ميلليون يۋان قارجى شىعارىپ، لىچيڭ قالاسىندا بەلگىلى ءبىر كەپىلگە قويۋ سەرىكتىگىن قۇرىپ، وسىنى نەگىز ەتىپ فينانىس سالاسىنىڭ كاسىبىن دامىتۋعا دايىندالادى.

 

ءبىراق تيجارات جۇرگىزگەن كەزدە، كىرەۋكە دۇكەنىنىڭ ساۋداسى سۇرەڭسىز بولىپ، پايدا تابۋ ماقساتىنا جەتە المايدى. سونىمەن شياۋ جىن ساۋداسى كۇسەت بولعاندىعىن دالەلدەيتىن جالعان كورنىس جاسايدى. 

 

وسى ارالىقتا، شياۋ جىن كىرەۋكە سەرىكتىگىنىڭ قوجايىنى سالاۋاتىمەن قارجى اينالىمى، قارجى قوسۋ قاتارلىلاردى سىلتاۋ ەتىپ، ءار ايدا %1-%4.5 تىڭ جوعارى وسىممەن تۋىس–تۋعاندارى، دوس–جاراندارى مەن قوعامداعى حوۋ x قاتارلىلاردان قوعامدىق قارجى جيناۋ ءۇشىن قارىز اقشا الادى.

 

ءار رەت قوعامدىق قارجىعا يە بولعان شياۋ جىن ارناۋلى باسىپ شىعارعان «امانات اقشا تالونىن» كۋالىك رەتىندە تاراتىپ، باياعى كەپىلگە قويۋ سەرىكتىگى توتىشا تۇرلەنىپ،  «شاعىن بانكە» بولىپ شىعا كەلەدى.

ءوسىمى تىم جوعارى بولعاندىقتان، كوپتەگەن ادامدار ءار ءتۇرلى جولدار ارقىلى ءوزىنىڭ اقشاسىن شياۋ جىنىڭ كەپىلگە قويۋ سەرىكتىگىنە الاڭسىز «ساقتاپ» قوياتىن بولعان، ءتىپتى كەيبىرەۋلەر باسقالاردان قارىز الىپ، شياۋ جىنعا قارىزعا بەرىپ، ءوسىمىن جەيتىن.

 

دەلو مالىمدەگەن ساناققا نەگىزدەلگەندە، قارىز العان ادام سانى 70 تەن اسقان، مۇنىڭ  ىشىندەگى ءبىر ادامنان العان قارىزى 30 ميلليون يۋانعا جەتكەن.

 

قارىزعا بەلشەسىنەن باتسا دا تىزگىنىن تارتۋدىڭ ورنىنا، قاسىنداعى جاقىندارىن قانجىعاسىنا بايلاي جۇرگەن

سونشا كوپ اقشانى قارىزعا العان، ونىڭ ۇستىنە ءوسىمى وتە جوعارى بولعان، قاعيدا بويىنشا، شياۋ جىن جۇمىس جۇرگىزۋ ءۇشىن قوماقتى پايدا الاتىن ءبىر ساۋدانى ىستەۋ كەرەك ەدى.

 

ءبىراق شياۋ جىننىڭ 4 جىلدان استام ۋاقىت بويى «سوگىپ جاماپ» جۇرىپ، قارىزعا العان نەگىزگى سوماسىمەن جوعارى ءوسىم مەن نەگىزگى سومانى قايتاراتىندىعىن، سونداي-اق جاعدايى جاقسارعاندا ءوزىنىڭ «فينانىس تەكشەسى ارمانىن» جالعاستى جۇزەگە اسىراتىندىعىن ەشكىم ويلاماعان ەدى. تۋىس–تۋعاندارى مەن  دوس – جاراندارىنان قارىز الا الماعان سوڭ، شياۋ جىن قوعامداعى ءوسىمقورلار اراسىنان قىرۋار قارىز اقشا الىپ،  سايكەستى زيانىڭ ورنىن تولتىرادى.

 

2016- جىلدىڭ سوڭعى جارىمىندا، شياۋ جىن ەندىگارى ءوزىنىڭ سەنىمدىلىگىنە سۇيەنىپ قارىز اقشا الا المايتىن بولىپ قالادى، ءبىراق، وسى «مىقتى» ايەل قايىنى شياۋ چياڭدى قوسانجارعا الىپ، ءوزىنىڭ قارىز الۋىنا كومەكتەسۋگە ايتاقتايدى.

 

شياۋ چياڭ شياۋ جىننىڭ جوعارى ءوسىم پارقىنىڭ ەلىكتىرۋىنە توتەپ بەرە الماي، ءوزىنىڭ جانە وتباسىداعىلاردىڭ اقشاسىن شياۋجىعا قارىزعا بەرىپ ءوسىم تابۋمەن عانا تىنباي، ماڭايىنداعىلاردان قايتا-قايتا قارىزعا اقشا الادى. 2016- جىلدان 2018- جىلعا دەيىنگى 2 جىلدان استام ۋاقىت ىشىندە ول زاڭسىز جيناعان الەۋمەتتىك امانات اقشا 50 ميلليون يۋاننان استى. شياۋ چياڭ ءوزىنىڭ جانە وتباسىداعىلاردىڭ بارلىق مال- مۇلكىن قۇردىمعا جىبەرىپ قالماستان، وزىدە تۇرمەنىڭ تۇبىنەن ءبىراق كورىندى.

 

2018- جىلى 7-ايعا دەيىن شياۋ جىن جيناعان قارجى 500 ميلليون يۋاننان، ورنى جوق كەم قارجى 100 ميلليون يۋاننان اسىپ، ەندىگارى مۇنداي « جومارت» كۇيدى ساقتاپ قالۋعا شاراسىز قالدى. وسىدا كەيىن،  لىچيڭ قالالىق قوعام حاۋىپسىزدىگى مەكەمەسىنىڭ فينانىس قىلمىستارىن بارلاۋ ۇلكەن اترەتى بۇل جونىندە دەلو اشىپ بارلاۋ جۇرگىزەدى، شياۋ جىن دا قوعام حاۋىپسىزدىگى مەكەمەسىنە بارىپ ءوزىن مالىمدەيدى.

 

وسى كەزدە، ونىڭ كەپىلگە قويۋ سەرىكتىگىنىڭ ەسەپ داپتەرىندە قالعان  اقشا بار –جوعى 1000 يۋان عانا ەكەن.

 

حالىق ساقشىلارى مەملەكەت بويىنشا ارام ولجانى قايتارىپ الىپ باسىپ شىعارعان ەسەپ تالونىنىڭ بيىكتىگى ءبىر مەتردەن اسادى

 

وتكەن كۇندەردەگى ەل اۋزىنداعى «مىقتى» ايەلدەن، بۇگىنگى كۇنگى تۇتقىنعا اينالعان شياۋ جىننىڭ وزگەرىسى دە وراسان ەدى. جايشىلىقتا شياۋ جىن وتە پىسىق، ىسكەر، ءار ءسوزىن سالماقتاپ سويلەيتىن. ال بۇگىنگى شياۋ جىننىڭ بۇرىنعى ايبىنى تاسادا قالعان، «بەيشارا» حالىنە قاراپ قامىعاسىز- دەدى حالىق ساقشىسى.

 

جاۋاپتى حالىق ساقشىسى بىلاي دەدى: « مەيلى زياندالۋشى بولسىن، الدە زاڭسىز جيناعان اقشا بولسىن، بارلىعى دا لىچيڭ اۋدانىنىڭ سوڭعى 10 جىلدان بەرگى ەڭ ۇلكەن جەكەلىك زاڭسىز قارجى جيناۋ دەلوسى. بۇل دەلونى ءبىر جاقتى ەتۋ بارىسىندا اناعۇرلىم ءادىل بولۋ، زياندالۋشىنىڭ زيانىن قايتارىپ الۋ ءۇشىن، لىچيڭ ساقشى جاعى تۇڭعىش رەت شياۋ جىن قاتارلىلاردىڭ قارجى الىم – بەرىمىنە قازىنالىق باقىلاۋ جۇرگىزۋگە ۇسىنىس ەتتى».

 

« بۇل دەلونىڭ ساياتىن قارجىسى مول، دەلوعا سايعان ادام سانى كوپ، وسى دەلونى انىقتاۋ ءۇشىن،  ءبىر جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى، ءبىز شىنىندا بۇكىل ەلدى ارالاپ، وڭتۇستىگى سانياعا، سولتۇستىگى شاندۇڭعا، باتىسى چۇڭچيڭگە دەيىنگى 10 نەشە قالاعا باردىق. حاڭجوۋدىڭ وزىنە ىلگەرىندى- كەيىندى التى رەت بارىپ قايتتىق، رايوندار  بويىنشا تەكسەرۋ جۇرگىزدىك، مۇنىڭ ءبارى ونىڭ مال –مۇلىك جاعدايىن تەكسەرىپ تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن ەدى».

 

دەلوعا قاتىستى قارجىنى انىقتاپ تەكسەرۋ ءۇشىن، لىچيڭ ساقشى جاق دەلوعا قاتىستى 300 دە استام ەسەپ ءتۇرىن جىڭىشكەلىكپەن تەكسەرىپ، 800 مىڭنان استام قارجى ايىرباسىن ءبىر – بىرلەپ سالىستىرىپ تالداۋ جاساپ، وسى ەسەپ تالوندارىن باسىپ شىعارعاندا، بيىكتىگى ءبىر مەتردە اسقان. 

 

«ءبىزدىڭ وسى 800 مىڭنان استام قارجى بارىس – كەلىسىن تەكسەرۋ قىزمەتىمىز مال- مۇلىككە قاتىستى دەرەكتەرگە سايۋى مۇمكىن، ءارى سوڭىنا دەيىن  قۋزاستىرامىز،  مۇنداعى قىزمەت مولشەرى شىنىندا زور بولماق»- دەدى جاۋاپتى حالىق ساقشىسى.

 

  دەلو ايدان انىق بولعاننان كەيىن، باسقارۋشى حالىق ساقشىلارى تاعى دا بۇكىل ەلدى ارالاپ ارام ولجانى قايتارىپ الدى. مۇنىڭ ىشىندە شياۋ جىننىڭ پەشەتتەلگەن، مۇزداتىلعان ەسەپ – قيسابى ءۇشىن ۋنجوۋدەگى 26 قامسىزداندىرۋ سەرىكتىگىن ارالاپ شىقتى.

 

جاۋاپتى حالىق ساقشىسىنىڭ تانىستىرۋىنا قاراعاندا، بۇل دەلودا كوپتەگەن زيانعا ۇشىراۋشى شياۋ جىنعا قارىز اقشا بەرۋدى قالايتىندىعىنىڭ سەبەبى، ءبىر جاعىنان %3-%4.5 تىك جوعارى وسىمگە يە بولۋ بولسا، ەندى ءبىر جاعىنان، شياۋ جىن كەپىلگە قويۋ سەرىكتىگىنىڭ قوجايىنى، قارجىسى قامسىزداندىرىلعان دەپ قارايتىندىعىندا. ول سەرىكتىكتىڭ الەۋمەتتىك امانات قويعان اقشاسىن جيناۋ تولىمدىلىعىن ازىرلەمەگەن، قارجىنىڭ حاۋىپسىزدىگىنە كەپىلدىك ەتۋگە ءتىپتى بولمايتىندىعىن مۇلدە بىلمەيدى.

 

قازىر بۇل دەلو لىچيڭ قالالىق سوت مەكەمەسى سوت اشىپ قاراعاننان كەيىن دە ىشكەرلەي تەكسەرىپ قاراۋ بارىسىندا تۇر.

 

    中央广播电视总台 央广网 版权所有