بەيجيڭ قالاسىنىڭ 40 جىلدان بەرگى دامۋىن ءبىر كورىپ بىلەسىز
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2018-05-29 16:28:00


    قۇرىلىس-تاريحتىڭ ايعاعى، تاريحي ءتىلسىم كىتاپ؛ قۇرىلىس–قالانىڭ جاسىن كورسەتەتىن بەلگى جانە ءبىر داۋىردەگى قالانىڭ دامۋ، وزگەرۋىنىڭ تاريح بەتىنە قالدىرعان ءىزى. بەيجيڭ قالاسىندا گۋ گۇڭ، يحيۋان سياقتى كونە قۇرىلىستاردان سىرت ايگىلى «ون ءىرى قۇرىلىس» سارالاۋ قيمىلى بولىپ تۇرادى.


    ون ءىرى قۇرىلىستىڭ تاريحى


    «ون ءىرى قۇرىلىس» ءاۋ باستا 1958-جىلى ورتالىق كوميتەت مەملەكەت قۇرىلعاندىعىنىڭ ون جىلدىعىنا تارتۋ رەتىندە بەلگى سيپاتىندىق سالعان ون ءىرى قۇرىلىس ينجەنەرياسى بولاتىن.


    1959-جىلى حالىق قۇرىلتاي زالى، جۇڭگو تاريحي مۇراجايى جانە جۇڭگو توڭكەرىستىك مۇراجايى (بۇل ەكى قۇرىلىس ءبىر اۋلانىڭ ىشىندە بولىپ، قازىر جۇڭگو مەملەكەتتىك مۇراجاي دەپ اتالادى)، جۇڭگو حالىق توڭكەرىستىك اسكەري ىستەر مۇراجايى، ۇلتتىق مادەنيەت ورداسى، ۇلتتىق اسحانا، دياۋيۇيتاي مەملەكەتتىك قوناقجايى، مۇحاجىرلار سارايى (شاعىلىپ تاستالعان، قازىر قايتا سالۋدا)، بەيجيڭ پويەز ستانسياسى، بۇكىل مەملەكەتتىك اۋىل شارۋاشىلىق كورگىزبەسى جانە بەيجيڭ جۇمىسشىلار دەنەتاربيە الاڭى سياقتى ون ءىرى قۇرىلىس ينجەنەرياسى مەملەكەت قۇرىلعاندىعىنا ارنالىپ سالىنعان بەيجيڭدەگى «ون ءىرى قۇرىلىس» ەسەپتەلەدى. بۇل «ون ءىرى» ءسوزىن ارناۋلى بەكىتكەن اتاۋ ەمەس، تەك تۇرعىندار سولاي اتاپ ءجۇرىپ تابيعي قالىپتاسقان اتاۋ ەدى.


    كەيىن بەيجيڭدە 1988-، 2001-، 2009-جىلدارى ىلگەرىندى – كەيىندى ءۇش رەت «ون ءىرى قۇرىلىس» سارالانىپ، ءار داۋىردىڭ «ون ءىرى قۇرىلىسى» بەلگىلەنىپ وتىردى. مۇنىڭ ءبارى بەيجيڭ قالاسىنىڭ دامۋ تاريحىنىڭ ەستەلگى دەۋگە بولادى.


    الدىڭعى عاسىردىڭ 80-جىلدارىنداعى ون ءىرى قۇرىلىس


    رەفورما جاساپ، ەسىك اشقاننان بەرى، بەيجيڭ قالاسىنىڭ قۇرىلىسى جەدەل دامىپ، جاڭا عيماراتتار تالاسا-تارماسا بوي كوتەردى. رەفورما جاساپ ەسىك اشقاننان باستاپ ون جىل وتكەندە ياعىني 1988-جىلى 230 مىڭ حالىق بۇقاراسى شەك تاستاۋ ارقىلى 20- عاسىردىڭ 80-جىلدارىنداعى «بەيجيڭ 10 ءىرى قۇرىلىسىن» سارالاپ شىقتى.


بەيجيڭ كىتاپحاناسى


جۇڭگو حالىقارالىق كورگىزبە ورتالىعى


ورتالىق رەڭدى تەلەۆيزور ورتالىعى
لي حۇڭتاۋ فوتوسى


استانا حالىقارالىق ۇشاق بەكەتى (2-ءنومىرلى بەكەت عيماراتى)


بەيجيڭ حالىقارالىق قوناقجاي
لي حۇڭتاۋ فوتوسى


بەيجيڭ داگۋانيۋان باقشاسى


بەيجيڭ چاڭچىڭ قوناق سارايى


جۇڭگو كينوحاناسى
لي حۇڭتاۋ فوتوسى


جۇڭگو حالقى جاپونعا قارسى سوعىسىنىڭ ەسكەرتكىش سارايى

    قۇراستىرىلمالى سۋرەت: بەيجيڭ مەترو شىعىس 40 لەنيا بەكەتى لي حۇڭتاۋ فوتوسى

 

جوعارىداعى اتى اتالعان قۇرىلستار الدىڭعى عاسىردىڭ 80-جىلدارىنداعى ايگىلى «ون ءىرى قۇرىلىس» سانالادى.

 
    الدىڭعى عاسىردىڭ 90-جىلدارىنداعى ون ءىرى قۇرىلىس


    1990-جىلدىڭ سوڭىندا بەيجيڭ قالاسىندا وسىزاماندانعان جاڭا قۇرىلىستار تولاسسىز ەڭسە كوتەردى. ەگەر 20-عاسىردىڭ 80-جىلدارى «جۇڭگوشا ۇلگىدەگى» قۇرىلىس «داگۋانيۋان» قۇرىلسى «ون ءىرى قۇرىلىس» تىزىمدىگىنە كىرگىزىلگەنىن سول زامانداعى ادامداردىڭ ءداستۇرلى قۇرىلىسقا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى دەر بولساق، وندا 20-عاسىردىڭ 90-جىلدارىنداعى ون ءىرى قۇرىلىس جۇڭگونىڭ ءداستۇرلى قۇرىلىس ۇلگىسى مەن زاماناۋي قۇرىلىستىڭ توعىسۋى دەر ەدىك. ولاي بولاتىنى بۇل تاڭدالعان قۇرىلىستار «زاماناۋي» ۇلگى مەن «جۇڭگوشا ەرەكشەلىك» بىردەي بەينەلەنگەن قۇرىلىستار ەدى.

مەملەكەتتىك ولمپيا دەنەتاربيە ورتالىعى مەن يايۇن قىستاعى


بەيجيڭ جاڭا دۇنيە بازار ورتالىعى


بەيجيڭ وسىمدىك كورمەسىنىڭ پارنيك بولمەسى


چيڭحۋا داشۋەسى كىتاپحاناسىنىڭ جاڭا عيماراتى


شەتەل ءتىل وقىتۋى جانە زەرتتەۋ باسپاسىنىڭ قىزمەت عيماراتى
لي حۇڭتاۋ فوتوسى


بەيجيڭ حىڭجي ورتالىعى
لي حۇڭتاۋ فوتوسى


شيندۇڭ-ان ساۋدا بازارى
لي حۇڭتاۋ فوتوسى


حالىقارالىق ەكونوميكا سارايى


ورتالىق كىتاپحانا
لي حۇڭتاۋ فوتوسى


    2001-جىلى 5-ايدىڭ 15-كۇنى 20-عاسىردىڭ 90-جىلدارىنداعى بەيجيڭ ون ءىرى قۇرىلىسىن سارالاۋ قيمىلى ءوتتى. بۇل رەتكى سارالاۋعا 635 مىڭ بەلەت تاستالىپ جوعارىداعى اتى اتالعان ورىندار «ون ءىرى قۇرىلىس» تىزىمدىگىنە ەنگىزىلدى.

جاڭا عاسىرداعى ون ءىرى قۇرىلىس


    جاڭا عاسىردا حالىقارالىق ايگىلى قالالار قاتارىنا قادام تاستاعان جاڭا بەيجيڭ قالاسىنا دۇنيەگە ايگىلى قۇرىلىس ماماندارىنىڭ تۋىندىلارى توپتالىپ، «دۇنيەجۇزىلىك قۇرىلىس مۇراجايىنا» اينالدى. اسىرسە ولمپيا وتكىزۋگە ءوتىنىش بەرۋ ءساتتى بولعاننان كەيىن، بەيجيڭ قالاسى كۇن سايىن، اي سايىن جاڭالانىپ، بەيجيڭ قالاسىنىڭ جول كارتاسى اي سايىن وزگەرىپ شىعىپ وتىردى.


استانا ۇشاق بەكەتىنىڭ T3 عيماراتى


حالىقارالىق دەنە-تاربيە الاڭى


مەملەكەتتىك كينوحانا
لي حۇڭتاۋ فوتوسى


بەيجيڭ وڭتۇستىك بەكەتى


مەملەكەتتىك سۋ مالتاۋ ورتالىعى (شۇيليفاڭ)


استانا مۇراجايى
لي حۇڭتاۋ فوتوسى


بەيجيڭ تەلەۆيزيا ورتالىعى


مەملەكەتتىك كىتاپحانا 2-مەرزىمدىك قۇرىلىسى
لي حۇڭتاۋ فوتوسى


بەيجيڭ جاڭا باۋلي سارايى
لي حۇڭتاۋ فوتوسى

مەملەكەتتىك دەنەتاربيە الاڭى (نياۋچاۋ)
لي حۇڭتاۋ فوتوسى


    2009-جىلى 3-ايدىڭ 31-كۇنى رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋدىڭ شۇعىلالى جەڭىستەرىن بەينەلەگەن، بەيجيڭنىڭ سۇلۋلىعىن ايگىلەگەن «بەيجيڭ وسىزامان ون ءىرى قۇرىلىسى» اتىنداعى سارالاۋ قيمىلى شىمىلدىعىن اشتى. 50 قۇرىلىس سارالاۋ تىزىمدىگىنە ەنگىزىلدى.


    بۇل رەتكى قۇرىلىس سارالاۋدا احبارات مەديالارى ارقىلى، قولفون كەلتە حات ارقىلى، توراپ ارقىلى بەلەت تاستالىپ 9 ميلليون 711 مىڭ بەلەت تاستالدى. تومەندەگى قۇرىلىستار «بەيجيڭ وسىزامانعى ون ءىرى قۇرىلىس» اتاعىنا يە بولعانى انىق بولدى.


ورتالىق باقشا الاڭى


جۇڭگو-زۇن


بەيجيڭ ساۋدا سارايى 3-مەرزىمدىك قۇرىلىس

 


    18-قۇرىلتايدان بەرى بەيجيىڭ تىڭ دامۋ كوزقاراسىنىڭ جەتەكشىلىگىندە جەدەل دامىپ، «كوگىلدىر كوك اسپاندى قورعاۋ شايقاسىن»، «استانا قالانى رەتتەۋ» قيمىلدارىن ەتەك الدىرىپ، «كورىكتى بەيجيڭ» قۇرۋ قادامىنا جول تارتتى. كەلەشەكتە استانامىز ءتىپتى دە قۇلپىرىپ، ەلىمىز حالقىنىڭ ماقتانىشنا اينالا بەرمەك!

 

حانزۋشادان اۋدارعان: راحىمان قادەن ۇلى (تورابىمىزدىڭ ۇسىنىس ەتىلگەن ءتىلشىسى)

 

 

 

 


ورتالىق راديو ستانسياسىنىڭ مۇناراسى