قازاق ۇلتىنىڭ ساحارا سالتاناتى-اقىندار ايتىسى
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور: | جاڭالانعان ۋاقىت:2018-05-30 15:38:00


    تۇڭعىش توپتاعى مەملەكەتتىك بەيزاتتىق مۇرالار تىزىمدىگىنە كىرگەن اقىندار ايتىسى قازاق ۇلتىنىڭ تاريحى ۇزاق، بوگەنايى بولەك كوركەمونەرى. اقىندار ايتىسى پارتيانىڭ ابىزال ساياساتىن، قوعامنىڭ دامۋىن، ۇلتتاردىڭ ىنتىماعىن، باي-باقىتتى تۇرمىستى جىرلاۋدى نەگىزگى مازمۇن ٴارى مىندەت ەتەدى. اقىندار ايتىسى-ۇلگىسى بولەكشە، مازمۇنى تەرەڭ، كۇردەلى، قيىن ونەر.


    «ايتىس» دەگەنىمىز ٴسوز تارتىسى، جىر باسەكەسى دەگەن ماعىنانى بەرەدى. ايتىس-باستى قاسيەت جاعىنان ٴسوز دوداسى، ولەڭ جارىسى، اقىنداردىڭ ونەر جارىسى. اقىندار ايتىسى تۇلعالىق جاقتان سۇرە ايتىس، تۇرە ايتىس جانە قايىم ايتىس قاتارلى بىرنەشە تۇرگە بولىنەدى. اقىندار ايتىسى قازاق ۇلتىنىڭ باعىزى زاماننان بەرى جالعاسىپ كەلە جاتقان حالىق اۋىز ادەبيەتىندەگى مادەنيەت ٴداستۇرى، ول ۇزاق ۋاقىتتىق دامۋ بارىسىندا بوگەنايى بولەك ونەر بولىپ قالىپتاسقان، ۇلتتىق مادەنيەتتىڭ ايقىن ٴبىر بەلگىسى، قازاق ۇلتىنا ٴتان قۇندى مۇرانىڭ ٴبىرى.


    باستاپقى مەزگىلى نەمەسە گۇلدەنىپ-كوركەيۋ مەزگىلىندە بولسىن، كەڭ كولەمدىلىك جانە داۋىرلىك سيپاتى مەن قوعامعا ۇيلەسىپ، زاماندى جىرلاۋ قاسيەتى اقىندار ايتىسىنا ومىرشەڭدىك كۇش سيلاعان. 


    الدىڭعى عاسىردىڭ 70-جىلدارىنداعى اقىندار ايتىسى 


    الدىڭعى عاسىردىڭ 80-جىلدارى قاراپايىم ساحناعا كوتەرىلگەن اقىندار ايتىسى 


    الدىڭعى عاسىردىڭ 90-جىلدارىنداعى اقىندار ايتىسى 


    جاڭا عاسىرعا قادام تاستاعان اقىندار ايتىسى، ايگىلى اقىندار: قۇرمانبەك زەيتىنقازى ۇلى مەن جامالقان قاراباتىر قىزى


    مىقتى اقىندار جەكپە-جەك ٴسوز سايىسىنا تۇسكەندە، ويدان قۇراپ، تاپ بەرمەدە ٴسوزدى لەك-لەگىمەن توگەدى-اي كەلىپ. اقىندىق ونەردىڭ اجارىن ارلەپ، اسەمدىگىن ارتتىرىپ، كورەرمەندەردىڭ قۇلاق قۇرىشىن قاندىرىپ جىبەرە الاتىن سۋىرىپ سالما اقىن بولۋ ٷشىن اقىندا تەرەڭ ٴبىلىم، ساياسي قىراعىلىق، وتكىر وي، كۇشتى قاعىلەزدىك، تەلەگەي-تەڭىز ٴسوز شەبەرلىگى بولۋمەن قاتار بۇل ونەرگە كۇش قوسىپ، اۋەنىن ارلەپ وتىراتىن دومبىراعا دا شەبەر بولۋ كەرەك. ٴسوز قاسيەتىن جەتە تانىعان، ونەرگە ٴتانتى قازاق ۇلتى اقىندارىن قاستەرلەپ، ەرەكشە قۇرمەتتەيدى. 


    الدىڭعى عاسىردىڭ 80-جىلدارىنداعى اقىندار ايتىسىنا ات سابىلتىپ كەلگەن كورەرمەندەر 


    الىستان قۇلاق قۇرىشىن قاندىرىپ... 

 


    2002-جىلى 6-اي، شىڭگىلدە وتكىزىلگەن التاي ايماعىنىڭ 17-كەزەكتى اقىندار ايتىسى. قيىر شالعايداعى مالشىلار كيىز ۇيلەرىندە وتىرىپ ناق مايداننان تاراتىلعان ايتىستى كوردى 


    2000-جىلدارى تەلەۆيزوردان اقىندار ايتىسىن كورىپ وتىرعان كوپشىلىك 


    2006-جىلى 7-اي، شاعانتوعاي اۋدانىندا وتكىزىلگەن تارباعاتاي ايماعىنىڭ 17-كەزەكتى اقىندار ايتىسى. وتانشىل قايراتكەر باسپاي شولاق ۇلىنىڭ امەريكاعا قارسى تۇرىپ، چاۋشياندى قولداۋ قيمىلىنا ٴبىر سوعىس ۇشاعىن جەكەلەي كومەككە بەرگەن ىزگى ٴىسىن ەسكە الۋ ٷشىن 200 اقبوز ٷي ۇشاق سۇلباسىدا تىگىلگەن 


    2007-جىلى، ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسىنىڭ 15-كەزەكتى اقىندار ايتىسندا الاڭعا كەلە جاتقان اقىندار 


    2010-جىلى 16-ماۋسىم، شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق 3-كەزەكتى اقىندار ايتىسى ۇرىمجىدە وتكىزىلدى 


    مەيلى ساحارادا نەمەسە ساحنادا بولسىن، اقىندار ايتىسىندا ٴبىرىنشى ورىندالاتىن باسقىش: مەملەكەت تۋىن شىعارۋ


    رەفورما جاساپ، ەسىك اشقان 40 جىلدان بەرى، پارتيا مەن ۇكىمەتتىڭ شىنايى قامقورلىعىندا، قازاق ۇلتىنىڭ اقىندار ايتىسى مەيلى كولەم، فورما، تاراتىلۋ جاقتارىندا بولسىن تاريحتا بولىپ كورمەگەن كورنەكتى وزگەرىستەردى باستان كەشىردى. بۇرىن تەك ساحارادا عانا قاراپايىم وتكىزىلەتىن بۇل ٴداستۇرلى قيمىل بۇل كۇندە ساۋلەتتى ساحناعا كوتەرىلدى، قاتىناساتىن كورەرمەن سانى بۇرىنعى نەشە جۇزدەن كوبەيىپ، نەشە ون مىڭعا جەتتى.


    اۋەلگى ماقساتتى ۇمتپاي، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاعان اق يىق اقىندار پارتيانىڭ ٴتۇرلى ساياساتتارىن ۇگىتتەپ، ۇلتتار ىنتىماعىن تىلگە تيەك ەتىپ، پارتيانىڭ شۇعىلالى ساياساتىنىڭ قولداپ-قۋاتتاۋىندا ٴداستۇرلى ۇلتتىق مادەنيەتتى بارعان سايىن ارلەندىرىپ كەلەدى.


    سۋرەتتەردى سەرىك نۇردىباي ۇلى قامداعان 
    اۋدارعان: قاۋسىلقان قاسىمقان ۇلى (تورابىمىزدىڭ ۇسىنىس ەتىلگەن ٴتىلشىسى)