كەشەگى الىس جەر، بۇگىنگى قارىس جەر
كەلۋقاينارى:جۇڭگو قازاق راديو تورابى |جاۋاپتى رەداكتور:داۋىل | جاڭالانعان ۋاقىت:2018-11-23 16:33:00


ورتالىق حالىق راديو ستانسياسى شياڭگاڭ- اۋمين جانە ىشكى ولكەلەردەگى 10 نەشە راديو ستانسيالارىمەن سەلبەسىپ، رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋدىڭ 40 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋعا ارنالعان «جىلجىپ وتكەن جىلدار- اي» اتتى ۇلاسپالى حاباردى اۋە تولقىنىنا شىعارىپ، ەفرگە اۋەلەتتى. ەندەشە، جاس تىلشىلەرمەن بىرلىكتە تارلان تاريحتىڭ تەرەڭ قاتپارىنا ۇڭىلىپ، 40 جىلدان بەرگى ەلەۋلى تابىستارىمىزدى ەسكە الىپ كورەلىك.


كولىك «اعىنى»


رەفورما جاساپ، ەسىك اشقان تابىسى مول 40 جىلدا، ءبىزدىڭ جول ساپارىمىزدىڭ تۇرىندە، جەرمەن كوكتەي جاڭالىقتار بولدى. ماسەلەن: بۇگىنگى داۋىرگە جەتكەندە، جۇڭگولىقتاردىڭ تەڭىز، قۇرلىق، اۋە كەڭستىكتەرىن بويلاعان قاتىناس بايلانىس تورابى بارلىققا كەلدى. كوزىلەستىرمەس جىلدامدىقتارداعى قاتىناستاردىڭ بارلىققا كەلۋى— جۇڭگولىقتاردىڭ تۇرمىسىنا وراسان زور قولايلىلىقتار اكەلدى. جۇڭگو قاتىناس- تاسىمال قارقىنىنىڭ ۇزدىكسىز دامۋى، بىزگە ءتىپتى دە كوركەم بولاشاق سيلادى.


ەلىمىز تەمىر جولىنىڭ دامۋ تاريحىنا ۇڭىلسەك، سوناۋ بۋ پاراۆوزىنان باستاپ، ىشتەن جاناتىن قوزعالتقىش پاراۆوزعا دەيىن، ودان ەلەكتروۆز داۋىرىنە جەتتى. كەيىن، اقىرىن قارقىندى پويەز، تەز قارقىندى بويەز، ەرەكشە جۇردەك پويەز كەزدەرىن وتكەرىپ، قازىرگە جەتكەندە، جوعارى قارقىندى تەمىر جول زامانىنا جەتىپ، تەمىر جولدىڭ قارىشتاپ دامۋىنداي ۇزاق ۋاقىتتىق دامۋ كەزەڭدەرىن باستان كەشىردى. قورتىپ ايتقاندا، جۇڭگونىڭ تەز قارقىنمەن دامۋىن ەندى ءبىر قىرىنان ايگىلەدى.


بەس ءتۇرلى شوفەرلىك كۋالىگى بار پويەز شوفەرى


سۇن شينيڭ، بيىل 48 جاستا. ول جۇڭگو تەمىر جولى شي- ءان مەكەمەسى توبى شەكتى سەرىكتەستىگى شي- ءان پاراۆوز ىستەرى ۋچاستوگىنداعى پويەز شوفەرىنىڭ ءبىرى. 29 جىلدىق پويەز شوفەرى بولعان ونىڭ قولىندا 5 ءتۇرلى شوفەرلىك كۋالىگى بار. ولار ايىرىم- ايىرىم، ساعاتتىق جىلدامدىعى 60 كيومەترلىك بۋمەن جۇرەتىن پاراۆوزدىڭ، ساعاتتىق جىلدامدىعى 90 كيومەترلىك جانار زاتپەن جۇرەتىن پاراۆوزدىڭ، ساعاتتىق جىلدامدىعى 150 كيلومەترلىك توك كۇشىمەن جۇرەتىن پاراۆوزدىڭ، ساعاتتىق جىلدامدىعى 250 كيلومەترلىك جوعارى قارقىندى پاراۆوزدىڭ جانە ساعاتتىق جىلدامدىعى 350 كيلومەترلىك جۇردەك پاراۆوزدىڭ شوفەرلىك كۋالىكتەرى.


رەفورما جاساپ، ەسىك اشقاننان بەرگى 40 جىلدا، جۇڭگونىڭ تەمىر جولى وتە تەز قارقىنمەن دامىدى. سوناۋ بۋ پاراۆوز داۋىرىنەن باستاپ، توك كۇشى داۋىرىنە دەيىن، ودان ىشتەن جاناتىن پاراۆوزعا، كەيىن قوزعالتقىش پاراۆوزعا دەيىن، ءبىر- ءبىر قادامنان دامىپ، پويەز شوفەرلارى بۇرىنعى دەنە ەڭبەگىنەن الماسىپ، اقىل-وي ەڭبەگىنە قاراي اۋىستى. ارالىقتاعى بۇرىلستاردا وزگەرىس بولىپ، قىزمەت ورتاسى جاقسارىپ، بارىندە كەرەمەت وركەندەۋ كەزەڭدەرى بولدى. «مەن جۇڭگونىڭ سوناۋ بۋ پاراۆوز داۋىرىنەن باستاپ، قوزعالتقىش داۋىرىنە دەيىنگى دامۋشىلىقتاردى ءوز باسىمنان وتكەرگەن پويەز شوفەرى بولعانىما ءوزىمدى توتەنشە باقىتتى سانايمىن، بۇلماعان داڭىق،- دەيدى سۇن شينيڭ تەبىرەنە.


شي- ءان پاراۆوز ىستەرى ۋچاستوگىندا، تابانى كۇرەكتەي 29 جىلدىق قىزمەت تاريحى بار سۇن شينيڭ ءتۇرلى تيپتتەگى پاراۆوزدىڭ ءار قايسىنىڭ رولىنا ونىڭ قول تابى تۇسكەن-دى. ول بۇكىل ەلدەگى تەمىر جول لەنياسىنا ابدەن قانىق بولدى. ءارى جۇڭگو تەمىر جولىنىڭ ءار رەتكى رەفورما وزگەرىسىن ءوز باسىنان وتكەرىپ، وركەندەۋ بارىسىن ءوز كوزىمەن كورگەن پويەز شوفەرلارىنىڭ ءبىرى بولدى.


ول: جۇڭگو تەمىر جولىنىڭ ءار رەتكى رەفورما وزگەرىسى ماعان قانات ءبىتىرىپ، كەرەمەت وزگەرىستەر وي سەزىمىمدى شالقىتتى. مەن پويەز رولىن ۇستاپ وتىرعان كەزىمدە، ۇشقان قۇشتاي زىمىراعان تەز قارقىندى تەمىر جولمەن اسپانعا ۇشقانداي بولامىن،- دەدى.


رەفورما جاساپ ەسىك اشقان 40 جىلدا، جۇڭگو تەمىر جولى «لەنيا» دان «توراپقا»، باردان جوققا، اقىرىنان تەزدىككە، ءتىپتى، كەشەگى الىس جەردى بۇگىنگى قارىس جەرگە اينالدىرعان كوزىلەستىرمەس جىلدامدىقپەن كوزەۋلى جەرگە ەدەمدە جەتكىزەتىن داۋىرگە جەتكىزدى. كەشەگى پار قازانعا كومىر جاعىپ، قارا قوجالاق، ماي- ماي بولىپ جۇرەتىن داۋىرگە ماڭگىلىك حوش ايتىپ، «كەشەگى قارا جۇمسكەرلەردىڭ» بۇگىنگى «تەحنيكا تەتىگىن يگەرگەن تەحنكتەرگە» اينالدىردى. ارناۋلى قىزمەت فورىمىمەن تازا دا رەتتى قىزمەت ورتاسى، جولاشىلارعا ساپالى قىزمەت وتەۋ قۇرىلعى- قۇرىلستارى تولىق، ساپالى قۇرلىم مەحانيزمى جاڭالاندى. اتاپ ايتقاندا، تەمىر جول قارقىنىڭ ۇشقان قۇستاي دامىعان ساتىلى كەزەڭدەرىنىڭ دامۋى— رەفورمانىڭ الا كەلگەن الاقايلى تابىسى ەكەندىگىن تاعى دا ءبىر قىرىنان بەينەلەدى.


ۇزدىكسىز كەڭەيىپ، تولىققان جۇڭگو جوعارى قارقىندى تەمىر جولى


2018- جىلى 23- قىركۇيەكتە، گۋاڭجوۋ- شىنجىن- شياڭگاڭ ارالىعىندا جوعارى قارقىندى پويەز قاتىناپ، مەملەكەتتىڭ شار تاراپقا ۇلاسقان جوعارى قارقىندى پويەز قاتىناس تورىنىڭ ماڭىزدى بولەگى رەتىندە شياڭگاڭ مەن ىشكى قۇرلىقتاعى 44 قالانىڭ اراسىندا جول اشىلدى. شياڭگاڭ وتانىمىزبەن بىرگە رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋدىڭ ۇلى جەمىسىن ورتاق يگىلىكتەنىپ، جوعارى قارقىندى پويەز داۋىرىنە قادام باستى. (دەرەككوز: شياڭگاڭ مەن اۋمىنعا ساپار ۋيچات تەكشەسى)


حانزۋشادان اۋدارعاندار: قاليما بوقان قىزى، قۋات جۇماش ۇلى (تورابىمىزدىڭ ۇسىنىس ەتىلگەن تىلشىلەرى)