شينجوۋ قالاسى ۋ-تايشان(بەس تەكشە) تاۋ ايگىلى كورىنىس رايونى سانشي ولكەسى شيجوۋ قالاسى ۋ-تايشان اۋدانىنىڭ شىعىس سولتۇستىگىنە ورنالاسقان ۋ-تايشان تاۋى تابيعات جانە مادەنيەتتىڭ قوس مۇراسى توپتالعان، مەمىلەكەتتىك گەولوگيالىق باقشا. جۇڭحۋاداعى ون ايگىلى تاۋ جانە جۇڭگو بۇددا ٴدىنىنىڭ ايگىلى ٴتورت تاۋى بار ۋ-تايشان بۇددا ٴدىنىنىڭ دۇنيە جۇزىندەگى بەس كيەلى مەكەنىنىڭ ٴبىرى. فاڭيۋانعا 250 كيلومەتر، كورىنىس رايونىنىڭ جالپى اۋدانى 2837 شارشى كيلومەتر تيانجين پانشان (تاقتالى تاۋ) تاۋ ايگىلى كورىنىس رايونى پانشان تاۋ ايگىلى كورىنىس رايونى تيانجيننىڭ باتىس سولتۇستىگىنە ورنالاسقان، بەيجيڭ، تيانجين، تاڭشان وسى ٷش جەردىڭ تۇيىلىسىندە، تەڭىز دەڭگەيىنەن بيىكتىگى ٴتورت ٴجۇز دە التى ٴجۇز مەتر، نەگىزگى شىڭى ايقوناق (گۋايۋە) شىڭىنىڭ تەڭىز دەڭگەيىنەن بيىكتىگى 860 مەتر. تيانجيننىڭ بايىرعى مادەنيەت كوشەسى تيانجين بايىرعى مادەنيەت كوشەسى نانكاي رايونىنىڭ شىعىس سولتۇستىك جاعى شىعىس قاقپاسىنا ورنالاسقان، حايحىنىڭ باتىس جاعاسى، تيان حۋ عيباداتحاناسىن سەنتر ەتكەن. وڭتۇستىگى شۇيگى ۇلكەن كوشەسىنە، سولتۇستىگى تۇڭبي داڭعىلىنا تۇتاسادى، تۇستىك-تەرىستىك كوشە اۋىزدارىندا جەكە-جەكە «جيڭمىنگە ورالۋ»، «بايىرعى كوركەمونەر» دەپ جازىلعان بىردەن ەسكەرتكىش بار، بۇل كوشە ساۋدا-ساتتىققا ارنالعان جاياۋلار كوشەسى، سانشي داتۇڭ يۇنگاڭ تاس ۇڭگىرى سانشي داتۇڭ يۇنگاڭ تاس ۇڭگىرى شانشي ولكەسى داتۇڭ قالاسىنىڭ باتىس قالا ماڭى رايونىنا ورنالاسقان، تاس ۇڭگىر شوعىرىنىڭ يەلەگەن جەرى شامامەن ءبىر كيلومەتر شاماسىندا، جاڭا ەرانىڭ 460 – جىلى باتىس ۋي بەكتىگى داۋىرىندە باستاپ سالىنعان بولىپ، قازىرگە دەيىن، 1500 جىلدان ارتىق تاريحقا يە، حىبەي چىڭدى «سامال تاۋ» ساياجايى جانە ماڭىنداعى بۇتحانالار سامال تاۋ ساياجايىنىڭ شىعىس سولتۇستىگىنە چيڭ ۇكىمەتى بۇرىن «لاما بۇتحانالارى» فورماسىندا 12 بۇتحانا سالدى. مۇنىڭ ىشىندە، سەگىز بۇتحانا چيڭ ۇكىمەتىنىڭ باسقارۋىندا بولىپ «وزگەشە سەگىز بۇتحانا» اتالعان. ۋاقىت وتە كەلە «وزگەشە سەگىز بۇتحانا» اتاۋى 12 بۇتحانانىڭ جالپى اتاۋى بولىپ قالىپتاسقان، قازىر مۇنىڭ 7 بۇتحاناسى عانا ساقتالىپ قالدى. 1994-جىلى «وزگەشە سەگىز بۇتحانا» سامال تاۋ ساياجايىمەن بىرگە دۇنيە جۇزىلىك مادەنيەت مۇراعاتتار قاتارىنا ەنگىزىلدى. بەيجيڭ گۋگۇڭ مۇراجايى بەيجيڭ گۋگۇڭ سارايى، بۇرىن قىزىل قورعان دەپ اتالعان، بەيجيڭ قالاسىنىڭ ورتاسىنا ورنالاسقان، ميڭ پاتشالىعىنىڭ يۇڭلى جىلدارىنان باستاپ سالىنعان، ميڭ پاتشالىعى مەن چيڭ پاتشالىعىنىڭ 24 پاتشاسى وسىندا سالتانات قۇرعان، جەر كولەمى 720 مىڭ شارشى مەتر، دۇنيەدە قازىرگە دەيىن ساقتالىپ وتىرعان ەڭ كولەمدى، ەڭ تولىق ساقتالعان اعاشتان سالىنعان ەجەلگى قۇرىلىستاردىڭ ٴبىرى بەيجيڭ تيانتان تيانتان بەيجيڭ قالاسى دۇڭچىڭ (شىعىس قالا) رايونىنىڭ وڭتۇستىگىنە ورنالاسقان، ميڭ پاتشالىعىنىڭ يۇڭلى جىلدارىنان باستاپ سالىنعان، ميڭ، چيڭ ەكى پاتشالىقتىڭ بيلەۋشىلەرى اسپان ٴتاڭىرىنە تاساتتىق بەرەتىن جانە تىلەۋ تىلەيتىن ورىن، ەلىمىزدە ساقتالعان ەڭ ۇلكەن ەجەلگى تاساتتىق بەرەتىن قۇرىلىس شوعىرى. بەيجيڭ يحىيۋان باقشاسى يحىيۋان باقشاسى بەيجيڭنىڭ سولتۇستىك قالا ماڭىندا، جۇڭگونىڭ چيڭ پاتشالىعى تۇسىنداعى پاتشا اۋلەتىنىڭ باقشاسى. يحىيۋان باقشاسى حاڭجوۋدىڭ شيحۋ كولىن ۇلگى ەتىپ، چاڭجياڭنىڭ وڭتۇستىگىندەگى سۋلى ولكەنىڭ باۋ-باقشا ونەرىنىڭ ٴنارىن قابىلداپ سالىنعان، قازىرگە دەيىن تولىق ساقتالعان پاتشا اۋلەتىنىڭ ۋاقىتتىق ورداسى، «پاتشا اۋلەتى باۋ-باقشا مۇراجايى» دەگەن اتقا يە، چىڭدىداعى بەيجيڭ باداليڭ – مۋتيانيۇي ۇلى قورعان ساياحات رايونى باداليڭ ۇلى قورعانى بەيجيڭ قالاسىنىڭ يانچيڭ رايونىندا، ميڭ پاتشالىعىنىڭ ياماتوعا قارسى تۇرعان ايگىلى ساردارى چي جيگۋاڭنىڭ باسشىلىعىمەن سالىنعان، تولىق ساقتالعان ميڭ داۋىرىندەگى ۇلى قورعانداردىڭ ٴبىرى. باۋديڭ قالاسى ءان-شين اۋدانىنداعى «بايياڭديان» كورىنىس رايونى
جاڭجياجيە ۋليڭيۋان رايونى - تيانمىن تاۋى ساياحات رايونى حولليۋوتتىڭ قيال-عاجايىپ كينوسى «اۆاتاردى» كورگەندەردىڭ ەسىنە سالا كەتەيىك، كينوداعى فاندورا جۇلدىزىنداعى تابيعات كورىنىستەرىنىڭ كوبى جۇڭگوداعى جاڭجياجيە تاۋىنان تۇسىرىلگەن، بۇنىڭ ەڭ كورنەكتىسى كينوداعى تاڭعاجايىپ قالقىما تاۋ - حالوۋجيا تاۋى ءاسىلى جاڭجياجيە ۋليڭيۋان رايونى يۋانجياجيە كورىنىس رايونىنىڭ ىشىندەگى «وڭتۇستىك اسپان تىرەۋى» ەسەپتەلەدى. يچاڭ قالاسى ءۇش قىساڭ توسپاسى - چۇي يۋاننىڭ تۋعان جەرى ساياحات رايونى چاڭجياڭ ءۇش قىساڭىنىڭ باتىسى چۇڭچيڭ قالاسىنىڭ فىڭجيە اۋدانىنداعى بايديچىڭ دەگەن جەردەن باستالسا، شىعىسى حۋبەي ولكەسىنىڭ يچاڭ قالاسىنداعى نانجينگۋانعا تۇتاسادى، سۇيتاڭشيا، ۋشيا، شيليڭشيا سياقتى ءۇش قىساڭنان قۇرالعان، جالپى ۇزىندىعى 193 كيلومەتر. ءۇش قىساڭنىڭ ەكى جاعاسى زاڭعا تاۋلارمەن بەتتەسكەن، ەڭ تار جەرىنىڭ ۇزىندىعى نەبارى 100 مەتر عانا. ۋحان حۋاڭحى عيماراتى كورىنىس رايونى ۋچاڭ قالاسى - شينحاي توڭكەرىسى تۋىلعان جەر، حۋاڭحى عيماراتىنىڭ قاسىندا «قىزىل عيمارات» دەپ اتالاتىن شينحاي توڭكەرىسىنىڭ ەسكەرتكىش سارايى بار. ىشىندە مادەني بۇيىمدار، تاريحي سۋرەتتەر، اسەمونەر تۋىندىلارى ساقتالعان، ساياحاتشىلاردىڭ بۇل اراعا كەلىپ، سول ءبىر كەزدەگى تاريحتى ۇعۋىنا بولادى. حۋاڭحى عيماراتى مەن شينحاي توڭكەرىسى ەسكەرتكىش سارايىنان ونشالىقتى الىس ەمەس جەردە تاعى ءبىر عاسىرلىق كونە كوشە - ءجۇزباسى كوشەسى بار. حىڭياڭ قالاسى نانيۋە-حىڭشان ساياحات رايونى حىڭشان نانيۋە، نانشان دەپ تە اتالادى، «شىعىس تەڭىزدەي شالقار بول، نانشانداي عۇمىرلى بول» دەگەن وسى حىڭشاندى مەڭزدەيدى. حۋنان ولكەسىنىڭ حىڭياڭ قالاسى نانيۋە رايونىنا ورنالاسقان جۇڭحۋانىڭ بەس ۇلى تاۋىنىڭ ءبىرى. حىڭشان ەلىمىزدەگى ايگىلى داۋجياۋ جانە بۇددا ءدىنىنىڭ مەكەنى، جالپى 200 دەن استام بۇتحانا بار بولىپ، جالپى كولەمى 640 شارشى كيلومەتر، باستى حۇيياۋ شوقىسى، جۋرۇڭ شوقىسى، نانيۋە ۇلكەن بۇتحاناسى، جۇڭليەسى، ماگۋشان سياقتى كورىنىس رايوندارى بار. دىڭفىڭ قالاسى گاۋشان شاۋلين بۇتحاناسى كورىنىس رايونى جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسى قۇرىلعاننان كەيىن شاۋلين بۇتحاناسى مەن ەل ءىشى-سىرتىنىڭ مادەنيەت الماسۋى بىرتىندەپ تەزدەپ، ساياسي كورىنىس سياقتى كوپتەگەن جاقتاردا جۇڭگو-شەتەلدەگى ايگىلى قايراتكەرلەر كوزدەن كەشىرگەن بۇتحانا. بۇنىڭ ىقپالى شاۋلين مادەنيەتىنىڭ وزگەشە ەرەكشەلىگىن ءتىپتى دە ايگىلەي ءتۇستى. حىنان جياۋزو قالاسى يۇنتاي تاۋىنىڭ كوركەم كورىنىس رايونى جياۋزو قالاسى يۇنتاي تاۋى كوركەم كورىنىس رايونى حىنان ولكەسى شيۋ- ۋ اۋدانىنىڭ ىشىندە، كورىنىس رايونىنىڭ كولەمى 190 شارشى كيلومەتر، چۋانپۋ اڭعارى، تانباۋ اڭعارى، قىزىل تاس اڭعارى، زىفاڭ كولى، ۋانشان بۇتحاناسى، بايجيايان، شانيۋان، چىڭديڭ، ديەساي ۇڭگىرى، چيڭلۇڭ اڭعارى، فىڭلين اڭعارى سياقتى ساياحات تۇيىندەرى بار. فىڭلين اڭعارىنىڭ تاۋلارى بيك، سۋى تۇنىق، كورىنىس كوركەم جەر، سونىمەن بىرگە ازيا بويىنشا ەڭ بيىك سارقىراما يۇنتاي سارقىراماسى ەسەپتەلەدى. حىنان ولكەسى لوياڭ قالاسىنداعى لۇڭمىن ۇڭگىر بۇتحاناسى لۇڭمىن ۇڭگىر بۇتحاناسى لوياڭ قالاسىنىڭ وڭتۇستىگىنە ورنالاسقان، شامامەن سولتۇستىك ۋي پاتشالىعىنىڭ شياۋۋىندي داۋىرىندە سالىنعان، كوپ پاتشالىق ءداۋىرىن باسىپ ءوتىپ، 400 جىلدىق وزگەرتىپ سالۋدى باستان كەشىرگەن. كورىنىس رايونىنىڭ ىشىندە 2 مىڭ 300 دەن ارتىق تاس سورە، 100 مىڭنان استام مۇسىندەر ساقتالعان. نەگىزگى كورىنىس تۇيىندەرىنەن شيشان ۇڭگىر بۇتحاناسى، دۇڭشان ۇڭگىر بۇتحاناسى، باي جۇييدىڭ قابىرى، شياڭشان بۇتحاناسى سياقتىلار بار.
سانيا قالاسى نانشان مادەنيەت ساياحات رايونى نانشان حاينان ولكەسى سانيا قالاسىنان 40 كيلومەتر قاشىقتىقتا ورنالاسقان، جۇڭگونىڭ ەڭ وڭتۇستىك جيەگىنە ورنالاسقان تاۋ. ىستىق بەلدەۋلىك تەڭىز-مۇحيت كليماتىنا جاتادى. بۇل جەردىڭ اۋاسى مەن تەڭىز سۋىنىڭ ساپاسى ەلىمىز بويىنشا الدىڭعى ورىندار تۇرادى، ورمانمەن كومكەرىلۋ مولشەرى %97، جۇڭگونىڭ بۇددا ءدىنىنىڭ ءداستۇرلى مادەنيەتىن ايگىلەيتىن كولەمدى باقشا رايونى. سانيا قالاسى نانشان ۇلكەندى-كىشىلى تۇڭتيان ساياحات رايونى ۇلكەندى-كىشىلى تۇڭتيان كورىنىس رايونى (بۇرىنعى اتى حايشان ءتىلسىم كورىنىستەردى تاماشالاۋ كورىنىس رايونى، ەجەلگى اتى شياشان ۇلكەندى-كىشىلى تۇڭتيان) سانيا قالاسىنىڭ قالا رايونىنان باتىسقا قاراي 40 كيلومەتر جۇرگەندەگى نانشان تاۋىنىڭ باتىس وڭتۇستىك بوكتەرىنە ورنالاسقان، جالپى جەر اۋماعى 22.5 كۆادرات كيلومەتر، بۇل كورىنىس رايونى 800 جىلدىق تاريحقا يە، ايگىلى داۋجياۋ ءدىنى مادەنيەتىنىڭ كورىنىس رايونى ەسەپتەلەدى. گۇيلين قالاسى ليجياڭ كورىنىس رايونى حۋاڭبۋ كولەڭكەسى ليجياڭ كورىنىستەرىنىڭ ەڭ تاڭداۋلىسى، ليجياڭ دارياسىنىڭ 83 كيلومەتر بولەگىنىڭ ايگىلى تۇسى شيڭپيڭ بايىرعى قالاشىعىنا ورنالاسقان، سۋ بەتىنە تاۋدىڭ كولەڭكەسى ٴتۇسىپ تۇرادى، سۋرەتتەگىدەن اۋمايدى. فوتوشىلارعا تاپتىرمايتىن جەر، ٴبىر-بىرىمەن ۇندەسكەن اسپان مەن شىڭدار، باياۋ جۇزگەن كەمەلەر سۋ ايدىنىنان قاراعاندا تاۋدىڭ بوكتەرىندە كەتىپ بارا جاتقانداي كورىنەدى. گۇيلين لىماندي باقشاسى گۇيلين لىماندي باقشاسى گۋاڭشيدىڭ گۇيلين قالاسى شيڭ-ان اۋدانىندا، تايۋاندىق ساۋداگەر ما جىليڭ مىرزا قارجى شىعارىپ سالدىرعان، 2000-جىلى جەلتوقساندا رەسىمي اشىلعان. باقشانىڭ جەر كولەمى 6000 مۋدان استام، ەۆروپا رايونى، وڭتۇستىك تىنىق مۇحيت رايونى، دۋماندى جۇڭگو قالاسى، ا ق ش-تىڭ باتىس بولەگى، قيال الەمى رايونى، تەڭىز قاراقشىلار قىستاعى، داتۋرا باقشاسى قاتارلى 7 بولەككە بولىنەدى. گۋاڭدۇڭ ولكەسى شىنجىن مۇھاجىرلار قالاسى ساياحات-دەمالىس رايونى شىنجىن مۇھاجىرلار قالاسى گۋاڭدۇڭ ولكەسى شىنجىن قالاسى نانشان رايونىندا، جەر كولەمى 6 شارشى كيلومەتر، سايران اڭعارى، دۇنيەنىڭ تەرەزەسى، كورىكتى جۇڭحۋا، جۇڭگو حالىقتىق سالت-سانا جانە مادەنيەت قىستاعى قاتارلى ٴتورت باقشاعا بولىنەدى، مايلۋ قالاشىعى، اسەمونەر سارايى، كوركەمونەر ورتالىعى قاتارلى باقشالار دا بار، قوناقجاي، مەيمانحانا قاتارلى قىزمەت وتەۋ قۇرىلعىلارى دا تولىق، مادەنيەت، كوركەمونەر، سەيىل، كوڭىل اشۋ يقۋاتتارى ٴبىرتۇلعالانعان ساياحات-دەمالىس ورنى. گۋاڭجوۋ قالاسى چاڭلۇڭ ساياحات-دەمالىس رايونى چاڭلۇڭ ساياحات-دەمالىس رايونى گۋاڭدۇڭ ولكەسى گۋاڭجوۋ قالاسى پانيۇي رايونىندا، جەر كولەمى ون مىڭ مۋ، چاڭلۇڭ سايران باقشاسى، چاڭلۇڭ سۋ ٴۇستى باقشاسى، چاڭلۇڭ حالىقارالىق سيرك، چاڭلۇڭ جابايى حايۋاناتتار دۇنيەسى، چاڭلۇڭ قۇستار باقشاسى قاتارلى بەس ۇلكەن باقشا، چاڭلۇڭ قوناقجايى قاتارلى ٴۇش قوناقجاي بار،
جىجياڭ ولكەسى جوۋشان قالاسى پۋتوشان تاۋى كورىنىس رايونى پۋتوشان تاۋى جىجياڭ ولكەسىنىڭ جوۋشان قالاسىندا، «الىپ تەڭىزدەگى بۇددا مەكەنى»،«وڭتۇستىك تەڭىزدەگى قاسيەتتى ٴوڭىر» دەگەن اتاعى بار. ول شانشيدەگى ۋ-تايشان تاۋى، سىچۋانداعى ى-ميشان تاۋى جانە انحۇيداعى جيۋحۋاشان تاۋلارىمەن بىرلىكتە جۇڭگو بۇددا ٴدىنىنىڭ ٴتورت ايگىلى تاۋى اتالعان. پۋتوشان تاۋىنىڭ ٴتورت جاعىن تەڭىز قورشاعان، ايگىلى كورىنىس تۇيىندەرىنەن: ٷش بۇتحانا، ٷش تاس، ٷش ۇڭگىر جانە پۋتوشان تاۋىنىڭ ون ەكى كورىنىسى قاتارلىلار بار جىجياڭ ولكەسى ۋىنجوۋ قالاسى يانداڭشان (قازدى تاۋ) تاۋى كورىنىس رايونى شاڭحاي جابايى حايۋاناتتار باقشاسى شاڭحاي جابايى حايۋاناتتار باقشاسى شاڭحاي پۋدۇڭ جاڭا رايونىندا، يەلەگەن جەر اۋدانى 153 گەكتار، شىعىس جۇڭگو رايونىنداعى ەڭ ۇلكەن جابايى حايۋاناتتار باقشاسى. عىلىم-تەحنيكا جالپىلاستىرۋ تاربيەسىن جۇرگىزۋ جانە كوڭىل اشۋ سىندى ەكى ٴتۇرلى نەگىزگى يقۋاتقا يە بۇل باقشاداعى جابايى حايۋاناتتاردىڭ باعىمى، كورگىزبەسى جانە كوبەيۋى ٴبىر تۇلعالانعان. شاڭحاي عىلىم-تەحنيكا سارايى شاڭحاي عىلىم-تەحنيكا سارايى شاڭحاي قالاسى پۋدۇڭ جاڭا رايونى عاسىر داڭعىلى 2000-نومىرگە ورنالاسقان، دۇنيە الاڭى، عاسىر باقشاسى قاتارلىلارعا جاقىن، سارايدىڭ يەلەگەن جەر اۋماعى الپىس سەگىز مىڭ شارشى مەتر، جەر استىندا ٴبىر قابات، جەر ۇستىندە ٷش قابات بار، ىشىندە ون ٴبىر كورگىزبە زالى، ٴتورت جوعارى تەحنيكالى كينوحانا جانە ٷش كوركەمونەر كاريدورى بار. شاڭحاي شىعىس مەرۋەرتى راديو-تەلەۆيزيا مۇناراسى شىعىس مەرۋەرتى راديو-تەلەۆيزيا مۇناراسى، شىعىس مەرۋەرت مۇناراسى دەپ تە اتالاتىن شاڭحاي قالاسى پۋدۇڭ جاڭا رايونىنداعى لۋجيازۇي عيماراتى، 1991-جىلى شىلدەدەن باستاپ سالىنىپ، 1995-جىلى مامىردا پايدالانۋعا بەرىلگەن، بيىكتىگى 467.9 مەتر، ازيا بويىنشا ٴبىرىنشى، دۇنيە ٴجۇزى بويىنشا ٷشىنشى بيك مۇنارا، ول شاڭحايدىڭ كورنەكتى ٴبىر بەلگىسى. تاي-ءان قالاسى تايشان كورىنىس رايونى تايشان تاۋىنىڭ وزگە اتى ءدايشان، ءدايزۇڭ، داييۋە، دۇڭيۋە، تاييۋە بولىپ، شاندۇڭ ولكەسىنىڭ ورتا بولەگىنە ورنالاسقان. جالپى جەر اۋدانى 24200 گەكتار. نەگىزگى شوقى يۇيحۋاڭ شوقىسىنىڭ تەڭىز دەڭگەيىنەن بيىكتىگى 1545 مەتر بولىپ، اسا ايبىندى، " بەس يۋەنىڭ باسى " ، " دۇنيەدەگى ماڭداي الدى تاۋ " دەگەن اتقا يە. جينيڭ قالاسى چۇيفۋميڭ بايىرعى قالاسى ( سانكۇڭ ) ساياحات رايونى چۇيفۋ شاندۇڭ قالاسى جينان قالاسىنا ورنالاسقان، باعىزىدا لۋ بەكتىگىنىڭ استاناسى بولعان، جۇڭگونىڭ ۇلى ويشىلى، اعارتۋشىسى، ادەبيەتشىسى كۇڭزىنىڭ اتا مەكەنى. كۇڭزى تاعىلىمشىلدار اعىمىن قالىپتاستىرعان. ونىڭ يدەياسى جۇڭگو مەن دۇنيە جۇزىنە تەرەڭ ىقپال جاساعان، جۇڭگونىڭ تاريحتا وتكەن پاتشالارى، وقىمىستىلارى كۇڭزىنى وسكەلەڭ قۇرمەت تۇتىپ، ونى كۇڭ ابىز، عۇلاما ۇستاز دەپ اتاعان. شاندۇڭ پىڭلايگى كورىنىس رايونى پىڭلايگى كورىنىس رايونى شاندۇڭ ولكەسى پىڭلاي قالا رايونى باتىس سولتۇستىگىندەگى دانياشان تاۋىندا. جەر كولەمى 18500 شارشى مەتر. پىڭلايگى سولتۇستىك سۇڭ پاتشالىعىنداعى جيايوۋدىڭ 6-جىلى (جاڭا ەرانىڭ 1061-جىلى) سالىنا باستاعان. ميڭ پاتشالىعى تۇسىنا كەلگەندە كەڭەيتىلگەن. چيڭ پاتشالىعىنا جەتكەندە قايتادان جوندەلگەن. باستىسى لۇيزۋ سارايى، پىڭلايگىم سانچيڭ سارايى، تيانحوۋ ورداسى، لۇڭۋاڭ ورداسى، ميتو بۇتحاناسى قاتارلى قۇرىلستاردان قۇرالعان. حۋاڭحىلوۋ، يۋەياڭلوۋ، تىڭۋاڭگى قاتارلىلارمەن قوسىلىپ «جۇڭگوداعى 4 ايگىلى عيمارات» اتالادى. جياڭشي ولكەسى لۋشان ايگىلى ساياحات كورىنىس رايونى لۋشان ايگىلى ساياحات كورىنىس رايونى جياڭشي ولكەسىنىڭ جيۋجياڭ قالاسىندا. ۇزىنى مولشەرمەن 9 كيلومەتر. تەڭىز دەڭگەيىنەن ەڭ بيىك جەرى 1474 مەتر. لۋشاندا 90 نان استام شوقى 25 كيلومەتر جەرگە دەيىن وركەشتەنە سوزىلىپ جاتادى. ايگىلى كورىنىس ورىندارىنان حانپوكوۋ، سانديەچۋان، ۋلاۋفىڭ، لۋلينحۋ قاتارلىلار بار. لۋشان مادەنيەت بوياۋى مەن ەرەكشە جەر ءتۇزىلىسى ارقىلى داڭقى شىققان. جياڭشي جي-ءان جيڭگاڭشان جيڭگاڭشان جياڭشي ولكەسىنىڭ جي-ءان قالاسىنا ورنالاسقان. جياڭشي مەن حۋناننىڭ شەگارا ارالىعىندا. تەڭىز دەڭگەيىنەن 1779 مەتر بيىك. جالپى جەر كولەمى 213.5 شارشى كيلومەتر. حۋاڭياڭجيە، سىپيڭ، لۇڭتان، دۇجۋانشان قاتارلى 11 كورىنىس رايوندارى بار. جاراتىلىستىق كورىنىس پەن مادەني ورتا جاراسىم تاپقان ايگىلى ساياحات ورنى. جيڭگاڭشان جۇڭگو كومپارتياسىنىڭ ەڭ ەرتەدە قۇرىلعان توڭكەرىستىك بازاسى ورتالىق تەلەۆيزيا ستانسياسى ۋشي تەلەفيلىم كينونى كەسكىنگە ءتۇسىرۋ بازاسى ءۇش پاتشالىق سۋ بويىندا كورىنىس رايونى ورتالىق تەلەۆيزيا ستانسياسى ۋشي تەلەفيلىم كينونى كەسكىنگە ءتۇسىرۋ بازاسى جۇڭگوداعى تۇڭعىش سالىنعان ءىرى كولەمدى كينو فيلىمگە ءتۇسىرۋ جانە ساياحاتتاۋ بازاسى. 1987-جىلدان باستاپ سالىنعان. ءار جىلى نەشە جۇزدەگەن فيلىمگە ءتۇسىرۋ گرۋپپاسى وسى ارادا 1000 سەريالدان ارتىق تەلەفيلىم جانە كينونى كەسكىنگە تۇسىرەدى. سونىمەن قوسا ءار جىلى 3 ميلليوننان استام ساياحاتشىنى باۋرايدى. سۋجوۋ جوۋجۋاڭ بايىرعى قالاشىعى جوۋجۋاڭدا قازىرگە دەيىن ميڭ، چيڭ پاتشالىقتارى تۇسىندا سالىنعان 14 بايىرعى تاس كوپىر بار. قوس كوپىر ميڭ داۋىرىنەن باستاپ سالىنعان. شىدى كوپىرى مەن يۇڭ-ءان كوپىرىنىڭ تۇتاسۋىمەن قالىپتاسقان. كوپىر وتكىنىڭ ءبىرى شەڭبەر، ءبىرى ءتورتبۇرىش فورماسىندا بولىپ، بايىرعى زامانداعى كىلتتىڭ پىشىنىنە ۇقسايدى. سول ءۇشىن كەيدە كىلىت كوپىرى دەپ اتالادى. ايگىلى سۋرەتشى چىن يفەي كەزىندە قوس كوپىردى باستى تاقىرىپ ەتىپ «اتامەكەن ساعىنىشى» اتتى سۋرەت سالعان. سۋجوۋ باۋ-باقشاسى (جۋوجىڭ باقشاسى، حۋچيۋ تاۋى، ليۋيۋان باقشاسى)
سۋجوۋ باۋ باقشاسى «سۋجوۋ بايىرعى باۋ-باقشالىعى» دەپ تە اتالادى. دۇنيەجۇزىلىك مادەني مۇراعات، مەملەكەت AAAA A دارەجەلى ساياحات كورىنىس رايونى، جۇڭگوداعى 10 ايگىلى كورىنىس رايوندارىنىڭ ءبىرى. «نۋلى مەكەن» دەگەن اتقا يە. «چاڭجياڭنىڭ تۇستىك اۋماعىنداعى جاسىل مانات ولكەدە، سۋجوۋدىڭ باۋ-باقشاسى ماڭداي الدى ورىندا تۇرادى». جۇڭحۋا باۋ-باقشا مادەنيەتىنىڭ مايەگى جانە ماقتانىشى.
جياڭسۋ ولكەسى نانجيڭ قالاسى جۇڭشان ايگىلى ساياحات كورىنىس رايونى-جۇڭشان قابىرىستانى كورىنىس رايونى جۇڭشان ايگىلى ساياحات كورىنىس رايونى جياڭسۋ ولكەسى نانجيڭ قالاسى شۋان-ۋ رايونى زىجين تاۋىنا ورنالاسقان. كورىنىس رايون اۋماعى 45 شارشى كيلومەترگە جەتەدى. «ايداعارشا يرەلەڭدەگەن جۇڭشان» دەگەن اتقا يە. سۇنچۋان زامانىنان باستاپ جۇڭشانعا پاتشالار مەن وردا ۋازىرلەرى جەرلەنەتىن بولعان. التى بەكتىك، ميڭ پاتشالىعى، مينگو مادەنيەتى قاتارلى گۋمانيتارلىق ەرەكشەلىگى مەن كوركەم تابيعاتى جاراسىم تاپقان ورتا. «جۇڭحۋا قالالارىنداعى ماڭداي الدى مادەنيەت وشاعى». جىجياڭ ولكەسى حاڭجوۋ قالاسىنىڭ شيحۋ كولى كورىنىس رايونى شيحۋ كولى جىجياڭ ولكەسىنىڭ حاڭجوۋ قالاسىنىڭ قالا ورتالىعىنا ورنالاسقان، بۇرىنعىلار «جەر جانناتى» دەپ اتاعان. كورىنىس رايونىنىڭ جەر اۋماعى 69 شارشى كيلومەتر، كول بەتىنىڭ اۋماعى 6.5 شارشى كيلومەتر، كولدىڭ اينالماسى 15 كيلومەتر. شيحۋ كولى ەلىمىزدەگى ايگىلى تاريحي مادەنيەت ساياحات مەكەنى. سونداي-اي، «دۇنيە جۇزىلىك بەيزاتتىق مۇراعاتتار تىزىمدىگىنە» ەنگىزىلگەن ساناۋلى جەرلەردىڭ ءبىرى ءارى ەلىمىزدەگى بىردەن-ءبىر قوپالى كول تۇرىندەگى مادەني مۇراعات ورنى ەسەپتەلەدى.
شىنياڭ قالاسى وسىمدىك باقشاسى شىنياڭ قالالىق وسىمدىك باقشاسى لياۋنيڭ ولكەسى شىنياڭ قالاسى دۇڭليڭ رايونىنا ورنالاسقان. «ورمان اراسىنداعى الەمدىك كورمە» دەگەن اتاعى بار. 2006-جىلعى جۇڭگو شىنياڭ دۇنيەجۇزىلىك باۋ باقشا كورمەسىنىڭ ءماجىلىس ورنى. وسىمدىك باقشاسىنىڭ يەلەگەن جەر كولەمى 2.46 شارشى كيلومەتر. دۇنيەنىڭ ءار جەرىندەگى 2000 نان استام وسىمدىك قاينارى شوعىرلانعان. داليان لاۋحۋتان تەڭىز-مۇحيت باقشاسى داليان لاۋحۋتان تەڭىز-مۇحيت باقشاسى لياۋنيڭ ولكەسى داليان قالاسىنىڭ وڭتۇستىگىندەگى تەڭىز جاعالاۋىنا ورنالاسقان. تەڭىز باقشاسىنىڭ يەلەگەن جەر كولەمى 118 مىڭ شارشى مەتر. لاۋحۋتاننىڭ تەڭىز جاعالاۋ كورىنىسى كوركەم. ءارءتۇرلى تەڭىز ورگانيزىمدەرى، تەڭىز حايۋاندارى شوعىرلانعان. بۇدان سىرت حايۋانات ويىندارى مەن كوڭىل اشۋ قۇرىلعىلارى بار. عىلىم-تەحنيكا جالپىلاستىرۋ جانە كوڭىل اشۋ ءبىر تۇلعالانعان وسىزامانعى تەڭىز-مۇحيتتى نەگىزگى تاقىرىپ ەتكەن باقشا. چاڭچۇن قالاسى مانجۋريا قۋرشاق پاتشا ورداسى مۇراجايى جيشي عيماراتى سۇرى ءتۇستى ەۆورپا ۇلگىسىندە سالىنعان قۇرىلىس، پۋي جانە ونىڭ وتباسىنداعىلار تۇراتىن عيمارات، پۋي وسى عيماراتتىڭ 2-قاباتىنىڭ باتىس جاعىندا، پاتشايىم ۋانرۇڭ 2-قاباتتىڭ شىعىس جاق بولمەسىندە، شياڭ اقسۇيەگى تان يۇيلين 1-قاباتتىڭ شىعىس جاعىندا، مۇراعاتتار بولمەسىنە ۇقساتىلمالى بالاۋىز ءمۇسىن ارقىلى سول كەزدەگى پاتشانىڭ جانە ونىڭ وتباسىنداعىلاردىڭ تۇرمىسى ءار قىرىنان بەينەلەنگەن. جيلين چاڭبايشان تاۋى چاڭبايشان تاۋى جيلين ولكەسىنىڭ شىعىس وڭتۇستىگىندەگى، جۇڭگو مەن سولتۇستىك كوريانىڭ شەكاراسىنا ورنالاسقان، بايىرعى زاماننان بەرى جۇڭگونىڭ قاسيەتتى توپىراعى، چين داۋىرىنەن بۇرىن زوبۇجيان تاۋى، تاڭ داۋىرىندە زوتايباي تاۋى، چيڭ داۋىرىندە بۇل جەر مانزۋ ۇلتىنىڭ «قاسيەتتى مەكەنى» رەتىندە قارالعان، حيلۇڭجياڭ ولكەسى حاربين قالاسى تايياڭداۋ ارالى كورىنىس رايونى حيلۇڭجياڭ ولكەسى حاربين قالاسى سۇڭحۋاجياڭ وزەنىنىڭ سولتۇستىگىندە تايياڭداۋ ارالى ورنالاسقان بولىپ، جالپى كولەمى 88 شارشى كيلومەتر، تايياڭداۋ قار-مۇز مادەنيەتى، ۇلتتىق سالت-سانا مادەنيەتى سياقتى كوپ يقۋاتتى كورىنىس رايونى بولۋمەن قاتار، جۇڭگونىڭ ەل ىشىندەگى چاڭجياڭ جاعالاۋىنىڭ ەكولوگيالىق رايونى ەسەپتەلەدى. كوگىلدىر سۋلار قورشاعان، گۇل-شوپتەر مەن ورماندار كومكەرگەن، تولقىن اتقان كول بەتى جاعاسىن سوعىپ تىنىش جاتقان بۇل ارال ەل ءىشى-سىرتىنا ايگىلى جازعى ساياحات مەكەنى بولىپ تابىلادى.
يۇننان ولكەسى ليجياڭ قالاسى يۇلۇڭ قارلى تاۋ كورىنىس رايونى ليجياڭ قالاسى يۇلۇڭ قارلى تاۋ كورىنىس رايونى يۇلۇڭ ناشي ۇلتى اۆتونوميالى اۋدانىندا، سولتۇستىك جارتى شاردىڭ ەڭ تۇستىگىندەگى قارلى تاۋ. تۇستىك-تەرىستىك ۇزىندىعى 35 كيلومەتر، شىعىس-باتىس كەڭدىگى 13 كيلومەتر، جالپى اۋدانى 960 شارشى كيلومەتر، نەگىزگى شىڭى جەلپۋىش شوقىسىنىڭ تەڭىز دەڭگەيىنەن بيىكتىگى 5596 مەتر، قارلى تاۋ كورىنىس ٴوڭىرىنىڭ تەڭىز دەڭگەيىنەن بيىكتىگى 4 مىڭ مەتر، كورىنىس رايون جالپى اۋدانى 415 شارشى كيلومەتر. يۇننان ولكەسى كۇنميڭ قالاسى شىلين (تاس ورمان) كورىنىس رايونى تاس ورمان كورىنىس رايونى يۇننان تاس ورمانى دەپ تە اتالادى. يۇننان ولكەسى كۇنميڭ قالاسى شىلين يزۋ اۆتونوميالى اۋدانىندا، دۇنيەدەگى تابيعي مۇرا، ونىڭ دۇنيەگە ايگىلى كارست جەر بەدەرى ەكى ٴجۇز ميلليون جەتى ٴجۇز مىڭ جىلدىڭ الدىندا قالىپتاسىپ، «الەمدەگى ٴبىرىنشى تاڭقاجايىپ» اتالعان. تاس ورمانداعى كورىنىس تۇيىندەرىنەن: كىشى تاس ورمان، ۇلكەن تاس ورمان، تاس ورماندى ۇزىن كول، قاراۋىل تاۋ، الحورلى الاپ، ٷندى ۇڭگىر جانە تاس ورمان ۇڭگىرى قاتارلىلار سىچۋان لىشان قالاسى ى-ميشان تاۋى ساياحات كورىنىس رايونى ى-ميشان تاۋى سىچۋان ولكەسىنىڭ لىشان قالاسىنا ورنالاسقان، باتىس شەتى قالاعا دەيىن 7 كيلومەتر، شىعىسى 37 كيلومەتر. كورىنىس رايونىنىڭ جالپى اۋدانى 154 شارشى كيلومەتر، ەڭ بيىك شوقىسى ۋانفو شىڭىنىڭ تەڭىز دەڭگەيىنەن بيىكتىگى 3099 مەتر، بۇددا ٴدىنىنىڭ قاسيەتتى ورنى حۋازاڭ بۇتحاناسى تۇرعان ورىن التىن شوقى (3079.3 مەتر) ە-ميشان ساياحات كورىنىس رايونىنىڭ ەڭ بيىك ورنى. چىڭدۋ قالاسى چيڭچىڭشان تاۋى-دۋجياڭيان ساياحات كورىنىس رايونى دۋجياڭيان كورىنىس رايونى دۋجياڭيان قالاسىنىڭ باتىسىندا، چىڭدۋدان 39 كيلومەتر. دۋجياڭيان ٴبىزدىڭ جىل ساناۋىمىزدان بۇرىنعى 256-جىلى قۇرىلعان، يۇزۇي، فىيشايان، باۋپيڭكوۋ سىندى ٷش ۇلكەن قۇرىلىسقا بولىنەدى، جانگو داۋىرىندە سىچۋان ايماعىنىڭ باستىعى اكەلى-بالالى لي بيڭدەر سالعان، دۇنيە جۇزىندەگى بىردەن-ٴبىر بۇزىلماي ساقتالعان، توسپاسىز ەرەكشەلىككە يە ەجەلگى سۋ ىستەر قۇرىلىسى. سىچۋان ولكەسى ابي زاڭزۋ چياڭزۋ اۆتونوميالى وبلىسى جيۋجايگوۋ (توعىز قامالدى ساي) ساياحات كورىنىس رايونى جيۋجايگوۋ ساياحات كورىنىس رايونى ابي تيبەت چياڭزۋ اۆتونوميالى وبلىسىنىڭ جيۋجايگوۋ اۋدانىندا، ساي ىشىنە شۋجىڭجاي، يەحىجاي، زىساۋاجاي سىندى توعىز زاڭزۋ قىستاعىنداعى قامالعا قاراي وسىلاي اتالعان. جيۋجايگوۋ چىڭدۋدان ٴتورت ٴجۇز كيلومەتر شالعايدا، قورىق رايون اۋدانى 643 شارشى كيلومەتر، اشىلعان ساياحات كورىنىس رايونى 55 شارشى كيلومەتر، كورىنىس رايونىنىڭ جىلدىق ورتاشا تەمپەراتۋراسى 6-14 سەلتسي گرادۋس، ٴتورت توڭىرەگىن تاۋ قورشاعان، سۋى تۇنىق ٴارى وزگەرىسكە باي چۇڭچيڭ ۋوشان كىشى ءۇش قىساڭى - اياداي ءۇش قىساڭى كورىنىس رايونى چۇڭچيڭ ۋوشان كىشى ءۇش قىساڭ - اياداي ءۇش قىساڭى چاڭجياڭ ءۇش قىساڭىمەن كورشىلەس، چاڭجياڭ ءۇش قىساڭىنىڭ الىپ تۇلعاسىمەن سالىستىرعاندا كورىنىس جاعىنان ءتىپتى دە كوركەم كورىنەدى. كىشى ءۇش قىساڭ مەن اياداي ءۇش قىساڭنىڭ وزەن اڭعارى ءبىرشاما تار، سۋى تۇنىق، ەكى جاعالاۋىنان جاپ-جاسىل شوقىلار بوي كوتەرىپ، چاڭجياڭ ءۇش قىساڭىنان كورىنىسى كەم سوقپايدى، سوندىقتان دا بۇل جەرلەردىڭ «ءۇش قىساڭعا جاتپايتىن، ءبىراق ءۇش قىساڭنان كوركەم» دەگەن مارتەبەگە يە. چۇڭچيڭ دازۋ تاس ويما كورىنىس رايونى دازۋ تاس ويما چۇڭچيڭ قالاسى دازۋ رايونى ىشىندە بولىپ، باستىسى جارتاس سۋرەتى ۇڭگىر بۇتحاناسىنىڭ جالپى اتالۋى. تاڭ پاتشالىعىنىڭ سوڭى، سۇڭ پاتشالىعىنىڭ باستاپقى مەزگىلىندە ءدىني تاس ويمالار بۇددا ءدىنىن باستى تاقىرىپ ەتكەن، وتە-موتە سولتۇستىك جارتاس سۋرەتى جانە باۋديڭ تاۋى جارتاس سۋرەتى ەڭ ايگىلى بولىپ، جۇڭگونىڭ ايگىلى بايىرعى تاس ويما كوركومونەرى سانالادى گۇيجوۋ ولكەسىنىڭ انشۇن قالاسىنداعى ايگىلى لۇڭگۇڭ كورىنىس رايونى گۇيجوۋ انشۇن قالاسى حۋاڭگوشۋ سارقىراماسى كورىنىس رايونى سارقىرامانىڭ باس جاعىندا 3 كيلومەتر جەردە وزگەشە ٴبىر ۇڭگىر بار. شىنلۇڭدۇڭ ۇڭگىرىنىڭ تاعانى 380 مىڭ شارشى مەتر، ۇزىندىعى 4640 مەتر، قازىر 1600 مەترى ساياحاتشىلارعا اشىلعان، قۇرعاق ۇڭگىر، سۋلى ۇڭگىر دەپ بولىنەدى، كوپتەگەن ستالاكتيپت (تاس) بار.
يان-ٴان قالاسىنداعى حۋاڭدي قابىرى حۋاڭدي قابىرى شانشي ولكەسى يان-ٴان قالاسىنىڭ حۋاڭلين اۋدانىنىڭ سولتۇستىگىندەگى چياۋشان تاۋىندا، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ اتا-باباسى شۋان يۋان حۋاڭديدىڭ قابىرى، «جۇڭحۋانىڭ تۇڭعىش قابىرى» اتالعان. حۋاڭدي قابىرىنىڭ بۇرىنعى اتى «چياۋشان قابىرى»، اڭىزداردا ايتىلۋىنشا، حۋاڭدي حۋاڭليىن اۋدانىنىڭ چياۋشان تاۋىندا قايتىس بولىپ، حان ۋدي پاتشا اسكەري قوسىن باستاپ حۋاڭديگە قۇلشىلىق ەتكەننەن بەرى، چياۋشان تاۋى تاريحتان بەرگى پاتشالاردىڭ، ۇلىلاردىڭ جانە بۇقارالاردىڭ حۋاڭديگە سيىنىپ، قۇلشىلىق ەتەتىن ماڭىزدى ورنى بولىپ كەلەدى. شي-ٴان قالاسىنداعى چين شىحۋاڭ جاساۋىلدار مەن ات مۇسىندەر مۇراجايى چين شىحۋاڭ جاساۋىلدار مەن ات مۇسىندەر مۇراجايى، شي-ٴان قالا ورتالىعىنان 35 كيلومەتر شالعاي لينتۇڭ رايونىنداعى جاساۋىلدار مەن ات مۇسىندەر قابىرىنىڭ بۇرىنعى ورنىنا سالىنعان چين شىحۋاڭ يىڭ جىڭنىڭ قابىرى. شي- ان قالاسى حۋاچيڭچى كورىنىس رايونى حۋاچيڭچى كورىنىس رايونى شانشى ولكەسى شي- ان قالاسى ليندۇڭ رايونى ليشان بەيلۋعا ورنالاسقان، شي- ان قالاسىنان 30 كيلومەتر شالعايدا، تۇستىگى ليشان تاۋىنا، تەرىستىگى ۋيشۋيعا جالعاسىپ، اراسانىمەن ايگىلى. تاڭ شيۋانزۇڭ مەن ياڭگۇيفەيدىڭ ماحاببات حيكاياسى جانە تاريحتاعى ايگىلى شي- ان ساياسي وزگەرىسى تۇگەلدەي وسى ارادا تۋىلعان. بۇل دا حۋاچيڭچىنى تاريحي مادەنيەت قۇنىنا يە ەتەدى. جۇڭۋي قالاسى شاپوتوۋ ساياحات كورىنىس رايونى شاپوتوۋ نيڭشيا دۇڭگەن اۆتونوميالى رايونى جۇڭۋي قالاسى قالا رايونىنىڭ باتىسنداعى تىڭگىلي قۇمدى ءوڭىرىنىڭ شىعىس وڭتۇستىك تۇسىنا ورنالاسقان. كورىنىس رايونىنىڭ ۇزىنى 38 كيلومەتر، ەنى 5 كيلومەتر. تەڭىز دەڭگەيىنەن بيىكتىگى 1300-1500 مەتر، جالپى جەر كولەمى 4599،3 گەكتار. شىزۇيشان قالاسى شاحۋ ساياحات كورىنىس رايونى شاحۋ ساياحات كورىنىس رايونى نيڭشيا شىزۇيشان قالاسى مەن پيڭلو اۋدانىنىڭ ارالىعىندا. شىزۇيشان قالاسىنان 26 كيلومەتر الىس. ولكە ورتالىعى يىنچۋان قالاسىنان 56 كيلومەتر. شاحۋ كورىنىس رايونىندا چاڭجياڭنىڭ وڭتۇستىگىندەگى مەكەننىڭ تابيعاتى ساقتالعان ءارى باتىس تەرىستىكتەگى قۇمدى رايون ەرەكشەلىگىن بايقاۋعا بولادى. تۇرپاننىڭ ءجۇزىم اڭعارى كورىنىس رايونى «تۇرپان» ۇيعۇر تىلىندە ويپات دەگەن ماعىنادا، تۇرپاننىڭ باسىم كوپ ءبولىم جەرىنىڭ تەڭىز دەڭگەيىنەن بيىكتىگى 500 مەتردەن تومەن، جەر ءتۇزىلىسى ءبىرشاما ويپات بولعانىمەن ەلىمىز بويىنشا جازداعى اۋا تەمپىراتۋراسى ەڭ جوعارى جەر ەسەپتەلەدى. ويپاتتاعى جالىنتاۋ جۇڭگوداعى ەڭ ىستىق جەر بولىپ، جاز ماۋسىمىنداعى ەڭ جوعارى اۋا تەمپىراتۋراسى 40 گرادۋستان جوعارى، جەر بەتىنىڭ تەمپىراتۋراسى 60 گرادۋستان اسىپ كەتەدى. جاز ماۋسىمىندا كۇندىزگى اۋا تەمپىراتۋراسى ادام شوشىنارلىق دارەجەدە جوعارى بولىپ، كۇن نۇرىنىڭ التاي ايماعى قاناس كولى كورىنىس رايونى قاناس كولى كورىنىس رايونى شينجياڭنىڭ التاي ايماعىنا ورنالاسقان، قازاقستان، روسسيا، مۇڭعۇليا مەملەكەتتەرىمەن شەكارالاسادى، جالپى اۋماعى 10 مىڭ شارشى كيلومەتردىڭ ۇستىندە. قاناس كورىنىس رايونى قاناس حالىقارالىق گەولوگيالىق باقشاسى، جالدىڭ ءۇيى مەملەكەتتىك ورمان باقشاسى، قاناس كولى اڭعارى، حوم قىستاعى، اققابا قىستاعى سياقتى كورىنىس رايوندارىن مامتيدى. قاناس بويىنان ادام جانىن ەلىكتىرەتىن 6-7 ءتۇرلى ۆەرتيكال جاراتىلىستىق بەلدەۋدى، گانسۋ ولكەسى پيڭياڭ قالاسى كۇڭتۇڭشان تاۋى ايگىلى كورىنىس رايونى كۇڭتۇڭشان تاۋى كورىنىس رايونى گانسۋ ولكەسى پيڭلياڭ قالاسىنىڭ باتىسىنداعى 12 كيلومەتر جەردە، جەر كولەمى 84 شارشى كيلومەتر، نەگىزگى شوقىسىنىڭ بيىكتىگى 2123 مەتر، بايىرعى جىبەك جولىنىڭ قامال ىشىنەن باتىسقا شىعاتىن بەكىنىسى. بۇل تاۋ ەجەلدەن بەرى «باتىسقا جەتكەندە كەزدەسەتىن العاشقى تاۋ»، «شيجىندەگى كەرەمەت»، «كۇڭتۇڭشان تاۋى الەمدەگى كوركەم تاۋ»، «قامالداردىڭ ەڭ ايبىندىسى»، «داۋيزمنىڭ باستاۋى» دەگەن اتاققا يە. گانسۋ ولكەسى جيايۇيگۋان قالاسى جيايۇيگۋان مادەني مۇرا ساياحات رايونى جيايۇيگۋان گانسۋ ولكەسىنىڭ باتىس تەرىستىگىنە، حىشي كاريدورىنىڭ ورتا بولەگىنە ورنالاسقان، شىعىسى حىشيداعى ماڭىزدى جەر جيۋچۋان قالاسىمەن، باتىسى مۇناي قالاسى يۇيمىنمەن، تۇستىگى مەن تەرىستىگى جەكە-جەكە الەمدەگى ەڭ ۇلكەن توبەشىكپەن جانە قاراتاۋ شۋانبي ۇلى قورعانىمەن شەكتەسەدى. ميڭ پاتشالىعى ۇلى قورعانىنىڭ ەڭ باتىس ۇشىنداعى قامال، «الەمدەگى ەڭ قيىن قامال» دەگەن دە اتى بار.