سۋجوۋ باۋ-باقشاسى (جۋوجىڭ باقشاسى، حۋچيۋ تاۋى، ليۋيۋان باقشاسى)


سۋجوۋ باۋ باقشاسى «سۋجوۋ بايىرعى باۋ-باقشالىعى» دەپ تە اتالادى. دۇنيەجۇزىلىك مادەني مۇراعات، مەملەكەت AAAA A دارەجەلى ساياحات كورىنىس رايونى، جۇڭگوداعى 10 ايگىلى كورىنىس رايوندارىنىڭ ءبىرى. «نۋلى مەكەن» دەگەن اتقا يە. «چاڭجياڭنىڭ تۇستىك اۋماعىنداعى جاسىل مانات ولكەدە، سۋجوۋدىڭ باۋ-باقشاسى ماڭداي الدى ورىندا تۇرادى». جۇڭحۋا باۋ-باقشا مادەنيەتىنىڭ مايەگى جانە ماقتانىشى.


    كورىنىس رايونىن تانىستىرۋ:


    سۋجوۋ باۋ باقشاسى «سۋجوۋ بايىرعى باۋ-باقشالىعى» دەپ تە اتالادى. دۇنيەجۇزىلىك مادەني مۇراعات، مەملەكەت AAAA A دارەجەلى ساياحات كورىنىس رايونى، جۇڭگوداعى 10 ايگىلى كورىنىس رايوندارىنىڭ ءبىرى. «نۋلى مەكەن» دەگەن اتقا يە. «چاڭجياڭنىڭ تۇستىك اۋماعىنداعى جاسىل مانات ولكەدە، سۋجوۋدىڭ باۋ-باقشاسى ماڭداي الدى ورىندا تۇرادى». جۇڭحۋا باۋ-باقشا مادەنيەتىنىڭ مايەگى جانە ماقتانىشى. جۇڭگو باۋ-باقشا قۇرىلىسىنىڭ تيپتىك ۋاكىلى. دۇنيە جۇزىلىك مادەني مۇراعاتتار كوميتەتى: ءارقانداي ءبىر جەردەگى باۋ-باقشانى سۋجوۋ سىندى ايگىلى تاريحي قالاداعى جۇڭگونىڭ بايىرعى باۋ-باقشا قۇرىلىسىن جوبالاۋ ساپاسىنا مۇلدە تەڭگەرۋگە بولمايدى. تابيعاتتىڭ تەڭدەسسىز سۇلۋلىعى مۇلتىكسىز جاراسىم تاپقان. سۋجوۋ باۋ-باقشالىعى وسىنداي جوبالاۋ يدەياسىن شىرقاۋ ورەگە كوتەرگەندىگىمەن قۇندى. 11-عاسىردان 19-عاسىرعا شەيىن سالىنعان باۋ-باقشا نازىك جوبالاۋ ەرەكشەلىگى ارقىلى جۇڭگو مادەنيەتىنىڭ جاراتىلىس دۇنيەسىنەن شابىت الىپ، تابيعاتتىڭ سۇلۋلىعىن شەگىنە جەتكىزە قيۋلاستىرعان وزگەشەلىگىن ايقىن اڭعارتادى،-دەپ باعالايدى.


    سۋجوۋ باۋ-باقشاسى چۇنچيۋ داۋىرىنەن باستاپ سالىنىپ، ميڭ، چيڭ پاتشالىعىنا كەلگەندە وركەندەگەن. چيڭ پاتشالىعىنىڭ سوڭعى داۋىرىندە سۋجوۋدا 170 تەن ارتىق ورىنعا باقشا ورنالاسقان. قازىر 60 تان استامى قالعان. بۇنىڭ ىشىندە جۋوجىڭ باقشاسى، ليۋيۋان باقشاسى جانە حۋچيۋ تاۋىن ايىرىقشا اتاۋعا بولادى.


    جۋوجىڭ باقشاسى يحىيۋان باقشاسى، چىڭدى ساياجايى، سۋجوۋ ليۋيۋان باقشاسى قاتارلىلارمەن بىرگە جۇڭگونىڭ 4 ايگىلى باقشاسى دەلىنەدى. ميڭ داۋىرىنەن باستاپ سالىنعان. سۋجوۋداعى قازىرگى ەڭ ۇلكەن، تيپتىك مانگە يە بايىرعى باۋ-باقشالىق. «الەمدەگى باۋ-باقشالاردىڭ سەركەسى» دەگەن اتاعى بار. جۋوجىڭ باقشاسىنىڭ سۋلى جەر كولەمى كەڭ، باقشادا سامالدىقتار مەن شاعىن سارايلار مول، ءار ورىنعا تابيعي ورنالاسقان. شاعىن تاس كوپىرلەر نەمەسە كاريدورلار ارقىلى تۇتاسادى. جۋوجىڭ يۋاننىڭ كوركەم تابيعاتىن ءبىرتالاي قالامگەرلەر شىعارمالارىنا ەنگىزگەن. ميڭ داۋىرىندەگى ايگىلى سۋرەتشى حاتكەر ۋىن جىڭيۋان كەزىندە جۋوجىڭ باقشاسى ءۇشىن ولەڭ جازىپ سۋرەت سالعان. باقشادان ۋىن جىڭيۋان جازعان «يۋانشياڭتاڭ»(جۇپار ساراي) اتتى ماڭدايشالىعىن، ءوز قولىمەن ەككەن شىرماۋىق گۇلىن كورۋگە بولادى.


    جۋوجىڭ باقشاسى ءتورت رايونعا بولىنەدى. ورتا باقشا بۇكىل باقشانىڭ جاۋھارى ەسەپتى. يۋانشياڭتاڭ، شياۋفەيحۇڭ، پيپا-يۋان باقشالارى ايقاسا ورنالاسقان. تۇستىگى تۇرعىندار رايونى. چاڭجياڭ تۇستىگىندەگى قۇرىلىس ۇلگىسىندە سالىنعان. بۇندا مەملەكەت بويىنشا جالعىز، باۋ-باقشانى ارناۋلى تاقىرىپ ەتكەن سۋجوۋ باۋ-باقشا مۇراجايى ورنالاسقان. ءار جىلى جوۋجىڭ باقشاسىندا الۋان تاقىرىپتاعى قيمىلدار وتكىزىلەدى. 3-ايدان 5-ايعا دەيىن دۋجۋانحۋا (الپەنشەك) مەرەكەسى، 6-ايدان 10-ايعا دەيىن حىحۋا (لوتوس) مەرەكەسى، 9-ايعا جەتكەندە جۇيحۋا (كۇرەڭكەي) مەرەكەسى تويلانادى. ساياحاتشىلار الۋان گۇلدەردى تاماشالاپ، جۋوجىڭ باقشاسىنىڭ كوركەم كورىنىسنەن ءلازات الادى.


    حۋچيۋ تاۋى سۋجوۋدىڭ باتىس سولتۇستىك بۇرىشىنا ورنالاسقان. «سۋجوۋداعى كوركەم تاۋ» اتاعىن العان. چۇنچيۋ داۋىرىندەگى ۋ بەكتىگىنىڭ حانى فۋچايدىڭ اكەسى جەرلەنىپ، بىرەر كۇن وتكەن سوڭ اق جولبارىس مەكەندەيدى. حۋچيۋ تاۋى دەگەن ات سول سەبەپتى قويىلادى. حۋچيۋ تاۋى الاسا، تەڭىز دەڭگەيىنەن بيىكتىگى 30 مەتردەن استام. تاۋدىڭ تۇلعاسى جاتاعان بولعانىمەن كوركەم كورىنىستەرگە تولى. سۋ دۇڭپو كەزىندە «سۋجوۋعا كەلىپ حۋچيۋدى كورمەسەڭ وپىق جەيسىڭ» دەپ تولعانىپتى.


    حۋچيۋ تاۋىنا ساياحاتتاۋشىلار ارالاپ كورۋگە ءتيىستى ەكى كورىنىس رايونى بار. ءبىرى حۋچيۋ مۇناراسى، ەندى ءبىرى جيانچى كولى. حۋچيۋ مۇناراسى كولبەۋ مۇنارا. جاڭا ەرانىڭ 959-جىلى باستاپ سالىنعان. يتاليانىڭ پيسا كولبەۋ مۇناراسىنان 200 جىل ىلگەرى سالىنعان. مۇنارا شىعىس سولتۇستىك باعىتقا قاراي قيسايىڭقى. قازىر مۇنارا ۇشى مۇنارانىڭ سەنتىرىنەن 2.82 مەتر اۋىتقىعان. جيانچى كولى ۇزىن قىساڭعا ورنالاسقان. فورماسى سەمسەرگە ۇقسايدى. بىرەۋلەردىڭ ويىنشا جيانچى تابيعي قالىپتاسقان. چين شىحۋاڭ مەن سۇنچۋان وسى ارادان سەمسەر قازىپ سودان پايدا بولعان دەگەن اڭىزدا بار. ەل اراسىندا ۋ بەكتىگىنىڭ حانى حى لۇيدىڭ قابىرىن جاسىرۋ ءۇشىن قازىلعان دەگەن ايتىلىم كەڭىنەن تارالعان. جيانچى اسا ءتىلسىم. ەرتەدە ايگىلى ادامدار سول اراعا قولتاڭبا قالدىرعان. قىزىل ءتۇستى «جيانچى» دەگەن جازۋدى شىعىس جين بەكتىگىندەگى ۋاڭ شيجى جازعان. كوك ءتۇستى «فىڭحىيۇنچۋان»(تاۋ سامالى، تاڭ اڭعارى، كوشكەن بۇلت، اراسان سۋى) دەگەن جازۋدى سۇڭ داۋىرىندەگى ايگىلى حاتكەر ميفۋ جازعان. وسىلار-اق جيانچىنىڭ داڭقىن اسقاقتاتىپ تۇر.


    ليۋيۋان باقشاسىنىڭ كورىنىسى جۋوجىڭ باقشاسىمەن قارايلاس. جۋوجىڭ باقشاسىنىڭ ايبىنىمەن سالىستىرعاندا ليۋيۋان باقشاسى سۇيكىمدى، اسەم كورىنەدى. تالشىبىقتاي بۇرالعان ارۋدان اۋمايدى. كوركى كوزتارتاتىن سۋجوۋ باۋ-باقشاسىنان سىرت، ليۋيۋان باقشاسىنىڭ مادەني قيمىلدارى الۋان ءتۇرلى. كونە زامان كيىم ۇلگىلەرىن كيىنىپ كەمەگە مىنگەندەر، سىبىزعى تارتقاندار ۇشىراسادى؛ حيكايا سويلەپ، حيسا جاتتاپ، كۇنچۇي شىرقايتىندار، ەرتە زامانعى ىشەكتى اسپاپتاردى شەرتەتىندەردىڭ ويىن ءنومىرى اسا قىزىقتى. بۇل 3 ورىن جياڭسۋ قالاسىنىڭ ىشىندە. قاتىناسى قولايلى. تاشامالاعىسى كەلەتىن ساياحاتشىلاردىڭ كوزايىم بولۋىنا تىلەكتەسپىز.



    كورىنىس رايونىنىڭ دارەجەسى: A A A A A


    ساياحات ۋاقىتىنا ۇسىنىس: 1-2 كۇن


    ەسىك بەلەتى: ساياحاتشىلاردىڭ قاۋىرت مولاياتىن ماۋسىمى(4-اي، 5-اي، 7-اي، 8-اي، 9-اي 10-اي)، ساياحاتشىلاردىڭ سايابىر ماۋسىمى(1-اي، 2-اي، 3-اي، 6-اي، 11-اي، 12-اي)


    جۋوجىڭ باقشاسى: ساياحاتشىلار قاۋىرت ماۋسىمدا 90 يۋان، سايابىر ماۋسىمدا 70 يۋان.


    حۋچيۋ: ساياحاتشىلار قاۋىرت ماۋسىمدا 80 يۋان، سايابىر ماۋسىمدا 60 يۋان.


    ليۋيۋان باقشاسى: ساياحاتشىلار قاۋىرت ماۋسىمدا 55 يۋان، سايابىر ماۋسىمدا 45 يۋان.



    سىرتقا اشىلاتىن ۋاقىتى:


    ساياحاتشىلار قاۋىرت ماۋسىمدا: 17:30—7:30


    ساياحاتتاۋشىلار سايابىر ماۋسىمدا: 17:30—7:30


    ورنى: جياڭسۋ ولكەسى سۋجوۋ قالاسى


    قاتىناس باعدار كورسەتكىشى:


    جۋوجىڭ باقشاسى: الەۋمەتتىك اۆتوبۋز 178-جول، 202-جول، 262-جول، 309-جول، 50-جول شىعىس ايلانبا لەنيا، 55-جول، 518-جول، 529-جول، 811-جول، 923-جول، ساياحات 1-جول، ساياحات 2-جول، ساياحات 5-جول سولتۇستىك ايلانبا لەنيا، ساياحات 5-جول وڭتۇستىك ايلانبا لەنيا، تۇنگى 2-جول.
    حۋچيۋ: ساياحات 1-جول، ساياحات 2-جول، 949-جول(بۇرىنعى 49-جول)، 146-جول(بۇرىنعى 46-جول)، 32-جول، جەدەل لەنيا 3-ءنومىر.


    ليۋيۋان باقشاسى: ساياحات 1-جول، 85-جول، 317-جول، 933-جول، تۇنگى 5-جول، 7-جول، 34-جول، 36-جول، 44-جول، 64-جول، 70-جول، 85-جول ۇلكەن بەكەتتىڭ جەدەل اۆتوكولىگى، 85-جول، 161-جول، 304-جول، 315-جول، 317-جول، 318-جول، 406-جول، 415-جول، 522-جول، 800-جول، 921-جول، مەترو 2-ءنومىرلى لەنيا.