سانيا قالاسى نانشان ۇلكەندى-كىشىلى تۇڭتيان ساياحات رايونى

ۇلكەندى-كىشىلى تۇڭتيان كورىنىس رايونى (بۇرىنعى اتى حايشان ءتىلسىم كورىنىستەردى تاماشالاۋ كورىنىس رايونى، ەجەلگى اتى شياشان ۇلكەندى-كىشىلى تۇڭتيان) سانيا قالاسىنىڭ قالا رايونىنان باتىسقا قاراي 40 كيلومەتر جۇرگەندەگى نانشان تاۋىنىڭ باتىس وڭتۇستىك بوكتەرىنە ورنالاسقان، جالپى جەر اۋماعى 22.5 كۆادرات كيلومەتر، بۇل كورىنىس رايونى 800 جىلدىق تاريحقا يە، ايگىلى داۋجياۋ ءدىنى مادەنيەتىنىڭ كورىنىس رايونى ەسەپتەلەدى.


        كورىنىس تۇيىندەرىن تانىستىرۋ


        ۇلكەندى-كىشىلى تۇڭتيان كورىنىس رايونى (بۇرىنعى اتى حايشان ءتىلسىم كورىنىستەردى تاماشالاۋ كورىنىس رايونى، ەجەلگى اتى شياشان ۇلكەندى-كىشىلى تۇڭتيان) سانيا قالاسىنىڭ قالا رايونىنان باتىسقا قاراي 40 كيلومەتر جۇرگەندەگى نانشان تاۋىنىڭ باتىس وڭتۇستىك بوكتەرىنە ورنالاسقان، جالپى جەر اۋماعى 22.5 كۆادرات كيلومەتر، بۇل كورىنىس رايونى 800 جىلدىق تاريحقا يە، ايگىلى داۋجياۋ ءدىنى مادەنيەتىنىڭ كورىنىس رايونى ەسەپتەلەدى.


        نەگىزگى كورىنىس تۇيىندەرى: شيانۋىن عۇمىر تاسى، يانجان سامالدىعى، حايشاننىڭ ءتىلسىم كورىنىستەرى، شوعىرلى مۇسىندەر ورنى سياقتىلار.


        كىشى تۇڭتيان بەينە ءبىر تاستان جاسالعان بولمەگە ۇقسايدى، ءتورت قابىرعاسى تەپ-تەگىس كەلگەن. بۇل ۇڭگىردىڭ تاڭعاجايىپ ەرەكشەلىگىن ايتار بولساق ۇڭگىردىڭ كەڭدىگى 20 كۆادرات مەتىردەن استام، بيىكتىگى 28 مەتىر. بۇرىنعىلار «تاڭعاجايىپ ەرەكشەلىگىنە قاراپ اۋليەلەر ۇڭگىرى» دەپ اتاعان. كىشى تۇڭتياننىڭ كورىنىسى كوركەم، كليماتى جاعىمدى، جەر اۋماعى ونشالىقتى ۇلكەن ەمەس، جاياۋ ءجۇرىپ ارالاۋعا قولايلى، دەمالۋعا تاپتىرمايتىن جەر.


        كىشى يۋە-ۋان تەڭىزىنىڭ سۋى تۇنىق، ورتاسى تىنىش، جامىلعىمەن قورعاۋى كەمەلدى، تابيعي وتتەگىمەن تىنىستاۋعا تابىلمايتىن جەر. ونداعى ءار تەكشە مەتر جەردەگى وتتەگىنىڭ تىعىزدىعى 8 مىڭ دا 10 مىڭ پاسكال، تاماشالاۋعا قولايلى. كىشى يۋە-ۋان تەڭىزى دەمالۋعا ەڭ ۇيلەسىمدى جەر، وندا قايراڭ، اعاش ءۇي مەن شاتىر ورنالاسقان، تۇسەلحانالارى كەمەلدى. نەگىزىنەن شىرىن اي وتكىزۋ، نەكە سۋرەتىنە تۇسۋگە وسى جەردى تالداساڭىز، استە، وكىنبەيسىز. بۇل جەرگە شىرىن اي ساياحاتىن وتكىزۋىڭىزگە، جەكە اۆتوكولىگىڭىزبەن كەلىپ ساياحاتتاۋىڭىزعا، وتباسىڭىزبەن كەلىپ ساياحاتتاۋىڭىزعا دا، جايلاپ دەمالۋىڭىزعا دا بولادى.


        ۇلكەن تۇڭتيان بولسا ەجەلدەن اۋليەلەردىڭ تۇراعى دەگەن تاماشا اتى بار، پىڭلاي، يىڭجوۋ، فاڭجاڭ سياقتى ءۇش اۋليەلەر ارالىمەن تۇتاسىپ، ءوز اسەمدىگىن ايگىلەپ تۇر. اسەم كورىنىسىنەن تىس، نانشانداعى ۇلكەندى-كىشىلى تۇڭتياننىڭ «ۇزاق عۇمىر كورۋ مەكەنى» دەگەن اتاۋمەن دە قاتىسى بار. ەجەلدەن «ۇزاق عۇمىر كورەتىندەردىڭ مەكەنى - نانشان» دەگەن اتاۋ بار، نانشان تاۋى بولسا ادامداردىڭ نازارىندا ىرىستى تاۋ ەسەپتەلەدى. ەستەلىككە قاراعاندا جۇڭگودا نانشان دەگەن اتاۋلار وتە كوپ، ءبىراق، نانشانداعى ۇلكەندى-كىشىلى تۇڭتيان ناق وڭتۇستىك جيەككە ورنالاسقان جەر، ونىڭ ۇستىنە نانحايداعى «جەر جانناتى» دەگەن اتى بار، ول داۋجياۋ ءدىنىنىڭ قاسيەتى مەكەنى ءارى اڭىزداردا ايتىلاتىن ۇزاق عۇمىر كورۋ ونەرىن يگەرەتىن جەر. سونداي-اق، ادامداردىڭ ارمانىنداعى ۇزاق عۇمىر كورەتىندەردىڭ مەكەنى ەسەپتەلەدى. جۇڭگوداعى، 2-، 3-رەتكى جان سانىن تەكسەرۋ ساندىق مالىمەتىندە كورسەتىلۋىنشە، حايناندىقتاردىڭ ورتاشا عۇمىرى ەلىمىز بويىنشا ەڭ جوعارى، حاينان ولكەسىنىڭ سانيا قالاسىنداعى تۇرعىنداردىڭ ورتاشا عۇمىرى حاينان ولكەسى بويىنشا ماڭداي الدى ورىندا تۇرادى. ال نانشان بولسا، سانيادان دا جوعارى، نانشاندا 86 جاستان جوعارى قارتتاردىڭ سانى نەشە جۇزگە جەتەدى. ياعني بۇل جەر ۇزاق عۇمىر كورەتىن ىرىستى مەكەن دەپ اتالعان. بۇدان تىس، نانشانداعى ۇلكەندى-كىشىلى تۇڭتياندا «نانشان قارتايماس قاراعايى» دەپ اتالاتىن ايداعار اعاش بار، بۇل تۇردەگى اعاش ارالىق جاندىكتەر ءداۋىرىنىڭ سوڭعى ەراسىندا پايدا بولعان، وسىمدىكتەردىڭ ىشىندەگى «قالىندى حايۋانات» دەگەن اتى بار، ول نەشە مىڭ جىل جاسايتىن اعاش. قازىر بۇل اعاشتىڭ سانى بارعان سايىن ازايعاندىقتان دۇنيە جۇزىلىك عىلىم-تەحنيكا، وقۋ-اعارتۋ، مادەنيەت ۇيىمى جاعىنان ءتۇيىندى تۇردە قورعالاتىن اعاش تۇرىنە ەنگىزدى. ەلىمىزدە بۇل اعاش باعا جەتپەس اسىلعا بالانىپ، ونىڭ ۇستىنە سانى ازايىپ تۇقىمى قۇرۋعا تاياعاندىقتان مەملەكەت بويىنشا 2-دارەجەلى قورعالاتىن اعاش ءتۇرى بولىپ بەكتىلدى. سانيانىڭ نانشانىندا بۇل اعاشتان 30 مىڭ ءتۇپ بار بولىپ، نەگىزىنەن نانشانداعى ۇلكەندى-كىشىلى تۇڭتيان ساياحات رايونىنا تارالعان، مۇندا 2 مىڭ جىلدان ارتىق ءومىر سۇرگەن اعاشتىڭ وزىنەن 3 مىڭ ءتۇبى بار، ەڭ ۇزاق جاساعانى 6 مىڭ جىلدان اسادى.

        
        كورىنىس ءتۇيىنىنىڭ دارەجەسى: AAAAA


        ساياحاتتاۋعا ۇيلەسىمدى مەزگىل: قاراشا ايى، كەلەر جىلدىڭ مامىر ايى ەڭ تاماشا مەزگىل.


        ساياحاتتاۋعا ۇيلەسىمدى ۋاقىت: 3 تە 4 ساعات


        بەلەت باعاسى: 130 يۋان


        ساياحات ورنىنىڭ اشىلاتىن ۋاقىتى: بەيجيڭ ۋاقىتى تاڭەرتەڭ ساعات 7 دەن 30 مينۋت، كەشتە 18 دەن 30 منيۋتتا قىزمەتتەن تۇسەدى.


        ءادىرىسى: سانيا قالاسى تۋزى-ۋەي مەن لۋحۇيتوۋ تاۋىنىڭ ارالىعىندا.


        قاتىناس كورسەتكىشى:


        كورىنىس رايونىندا بارعاندا:


        جاڭا مەملەكەت لەنياسى ساياحات 25-جول اۆتوبوزىنا نەمەسە 29-جول الەۋمەتتىك كوشە اۆتوبوزىنا وتىرىپ «ۇلكەندى-كىشىلى تۇڭتيان» ايالداماسىنان تۇسەسىز.


        كورىنىس رايونى ىشىندەگى قاتىناس-تاسىمالى:


        باتەريالى كولىككە وتىرىپ كورىنىس رايونىن ەمىن-ەركىن تاماشالاۋىڭىزعا بولادى. مۇندا ەكى ءتۇرلى جول لەنياسىن تاڭداۋىڭىزعا بولادى. كولىككە وتىرعانىڭىزدا قىزمەتكەرلەر كورىنىس رايونىنىڭ مادەنيەتى مەن نەگىزگى تۇيىندەرىنىڭ ورنالاسۋ جاعدايىن بىر-بىرلەپ ءتۇسىندىرىپ بەرەدى. كورىنىس رايونىنا بارىپ-كەلۋگە 6 كيلومەتر جول جۇرەسىز. باتەريالى كولىكتىڭ بەلەت باعاسى ءبىر ادامعا 15 يۋان، جەكە جانە قوس كىسىلىك دەپ بولىنبەيدى.
    ءبىرىنشى جول لەنياسى بولسا تاۋ جولى: مۇندا يەلينبادان جولعا شىعىپ بانشان تاۋىنىڭ ەتەگىنە جەتىپ حايپيڭ تەكشەسىنىڭ مياۋگى سوڭعى بەكەتىنە جەتەسىز، ودان ۇزدىكسىز جاياۋ ءجۇرىپ تەڭىز جاعاسىنداعى كورىنىستەردى تاماشالاۋىڭىزعا بولادى، سودان بەلگىلەنگەن جەرگە بارعانسوڭ، باتەريالى كولىككە وتىرىپ قايتاسىز.


        ەكىنشى جول لەنياسى بولسا تەڭىزدى بويلاپ ءجۇرۋ: مۇندا يەلينبادان جولعا شىعىپ، ەڭ ۇزاق كورىنىس ءتۇيىنى شياۋيۋەۋان سوڭعى بەكەتىنە باراسىز، ودان قايتا كەرى قايتىپ تەڭىز جاعاسىنداعى كورىنىستەردى تاماشالاۋىڭىزعا بولادى، بەلگىلەنگەن جەرگە جەتكەنسوڭ باتەريالى كولىككە وتىرىپ قايتاسىز.

     

    اۋدارعان: راحىمان قادەن ۇلى