يان-ٴان قالاسىنداعى حۋاڭدي قابىرى

حۋاڭدي قابىرى شانشي ولكەسى يان-ٴان قالاسىنىڭ حۋاڭلين اۋدانىنىڭ سولتۇستىگىندەگى چياۋشان تاۋىندا، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ اتا-باباسى شۋان يۋان حۋاڭديدىڭ قابىرى، «جۇڭحۋانىڭ تۇڭعىش قابىرى» اتالعان. حۋاڭدي قابىرىنىڭ بۇرىنعى اتى «چياۋشان قابىرى»، اڭىزداردا ايتىلۋىنشا، حۋاڭدي حۋاڭليىن اۋدانىنىڭ چياۋشان تاۋىندا قايتىس بولىپ، حان ۋدي پاتشا اسكەري قوسىن باستاپ حۋاڭديگە قۇلشىلىق ەتكەننەن بەرى، چياۋشان تاۋى تاريحتان بەرگى پاتشالاردىڭ، ۇلىلاردىڭ جانە بۇقارالاردىڭ حۋاڭديگە سيىنىپ، قۇلشىلىق ەتەتىن ماڭىزدى ورنى بولىپ كەلەدى.


    كورىنىس رايون تانىستىرۋى:


    حۋاڭدي قابىرى شانشي ولكەسى يان-ٴان قالاسىنىڭ حۋاڭلين اۋدانىنىڭ سولتۇستىگىندەگى چياۋشان تاۋىندا، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ اتا-باباسى شۋان يۋان حۋاڭديدىڭ قابىرى، «جۇڭحۋانىڭ تۇڭعىش قابىرى» اتالعان. حۋاڭدي قابىرىنىڭ بۇرىنعى اتى «چياۋشان قابىرى»، اڭىزداردا ايتىلۋىنشا، حۋاڭدي حۋاڭليىن اۋدانىنىڭ چياۋشان تاۋىندا قايتىس بولىپ، حان ۋدي پاتشا اسكەري قوسىن باستاپ حۋاڭديگە قۇلشىلىق ەتكەننەن بەرى، چياۋشان تاۋى تاريحتان بەرگى پاتشالاردىڭ، ۇلىلاردىڭ جانە بۇقارالاردىڭ حۋاڭديگە سيىنىپ، قۇلشىلىق ەتەتىن ماڭىزدى ورنى بولىپ كەلەدى. قابىردىڭ ىشىندە حان پاتشالىعىنان بەرگى كوپتەگەن ەسكەرتكىشتەر مەن ويما مۇسىندەر بار. 2006-جىلى، كوك شىبىق مەرەكەسى كەزىندە شۋان يۋان حۋاڭديگە تابىنۋ سالتى تۇڭعىش رەتكى مەمىلەكەت دارەجەلى بەيزاتتىق مادەني مۇرالار تىزىمدىگىنە كىرگەن.


    جۇڭگولىقتار وزدەرىن «يان، حۋاڭنىڭ ۇرپاعىمىز» دەپ، ياندي مەن حۋاڭديگە بايلانىستىرادى. اڭىزداردا ايتىلۋىنشا، حۋاڭدي ەلىمىزدىڭ العاشقى قوعامىنىڭ سوڭعى مەزگىلىندەگى ٴبىر رۋدىڭ اقساقالى ەكەن، ول باسقا رۋلاردى جەڭىپ، يانديمەن بىرلەسە وتىرىپ، چى يوۋدى جويىپ، جۇڭحۋا ۇلتىن بىرلىككە كەلتىرىپتى. كوزى ٴتىرى كەزىندە، حۋاڭدي چەرتوج سىزۋعا باسا ٴمان بەرىپ، ۋازىرلەرىمەن بىرگە حۋاشيا مادەنيەتىن جاراتىپ، ماتەماتيكا، مۋزيكا، دارىگەرلىك، ٴارىپ-جازۋ، كيىم-كەشەك، قاتىناس-تاسىمال، باسپانا سالۋ سياقتىلاردىڭ دامۋىنا ايرىقشا ۇلەس قوسقاندىقتان، «ادامزات مادەنيەتىنىڭ ارعى اتاسى» اتالعان. ۇلتتى بىرلىككە كەلتىرۋگە ساي، حۋاڭدي مەن ياندي حۋاشيا ۇلتتارىنىڭ ورتاق اتا-باباسى رەتىندە قارالىپ، حۋاڭدي قابىرى جۇڭحۋا مادەنيەتىن توعىستىراتىن رۋحي بەلگى بولىپ قالىپتاسقان.


    حۋاڭدي قابىرى كورىنىس رايونى شيۋان يۋان بۇتحاناسى مەن حۋاڭدي قابىرى سىندى ەكى ۇلكەن بولەكتەن قۇرالعان. شۋان يۋان بۇتحاناسى چياۋشان تاۋىنىڭ بوكتەرىنە، حۋاڭدي قابىرى تاۋ باسىنا ورنالاسقان. شۋان يۋان بۇتحاناسى حان پاتشالىعى داۋىرىندە جاسالعان، بۇتحانانىڭ قاسىندا بۇرىنعى پاتشالار ارناۋ ٴسوز جانە ازاناما جازعان ەسكەرتكىشتەر جانە باسقا دا ٴتۇرلى ەسكەرتكىشتەر قوسىلىپ جيىنى الپىس دانا تاس ەسكەرتكىش بار. ادامزات مادەنيەتى ارعى اتاسىنىڭ وردا سارايى، شۋان يۋان بۇتحاناسىنىڭ نەگىزگى ورداسى ىشىندە. ساراي ەسىگىندە گومينداڭنىڭ بۇرىنعى كوسەمى چىڭ چياننىڭ «ادامزات مادەنيەتىنىڭ ارعى اتاسى» دەگەن ارناۋ ٴسوزى بار، ساراي ورتاسىنا حۋاڭديدىڭ تاس ٴمۇسىنى قويىلعان. بۇدان سىرت، ماڭىندا جانە حۋاڭديدىڭ اياق ٴىز تاسى، شۋان يۋان الاڭى، جۇيحى وزەنى، شۋان يۋان كوپىرى، ارتقى جول، ادالدىق سامالدىعى جانە «ايداعار جانى» الىپ ساعاتى مەن «ايداعار ايبىنى» الىپ بارابانى بار.


    چياۋ شان تاۋىنىڭ باسىنا شىقساڭىز حۋاڭدي قابىرىن كورەسىز. قابىردىڭ قاسىندا گو مورو «حۋاڭدي قابىرى» دەپ جازعان قۇلشىلىق ەتۋ ورىنى بار، تاعى ٴبىر تاس ەسكەرتكىشكە «چياۋشان تاۋ ايداعار جالى» دەپ جازىلعان. حۋاڭدي قابىرى بيىكتىگى 3.5 مەتر، ديامەتىرى 16 مەتر، پەريمەترى 48 مەتر شار پىشىندەس توپىراق تومپەشىك. اڭىزداردا ايتىلۋىنشا، حۋاڭدي ايداعار ٴمىنىپ اسپانعا شىققاندا، بۇقارالار ونى قيماي ونىڭ باس كيىمى، اياق كيىمىن جانە قانجارىن الىپ قالىپ، قابىر قازىپ، سوعان كومىپتى. ايداعار جال سارايى حۋاڭدي قابىرى كورىنىس ورنىنىڭ ەڭ بيىك ورىنى، قۇرىلىس حان داۋىرىندەگى سارايلاردىڭ پىشىنىندە سالىنعان، ساراي تامىندا حۋاڭديدىڭ ەڭبەكتەرى بەينەلەنگەن ون ەكى نۇسقا كەسكىندەمە سۋرەت بار.


    حۋاڭدي قابىرى ساياحات رايونى ىشىندە سەكسەن مىڭ تۇپتەن استام ارشا بار، مۇنىڭ وتىز مىڭ تۇپتەن استامىنىڭ جاسى مىڭ جىلدان اسقان، بۇلار جۇڭگوداعى ەڭ بايىرعى، جامىلعى كولەمى ەڭ ۇلكەن، ەڭ كەمەلدى ساقتالعان بايىرعى ارشالار توبى. «حۋاڭدي ەككەن ارشا» شۋان يۋان بۇتحاناسى قاقپاسىنىڭ باتىس جاق ىشىندە، اڭىزداردا ايتىلۋىنشا، حۋاڭدي ٴوز قولىمەن ەككەن بۇل ارشالارعا قازىرگە دەيىن بەس مىڭ جىل بولىپتى، جۇڭگوداعى ەڭ بايىرعى ارشالار ەكەن.


    شۋان يۋان حۋاڭديگە قۇلشىلىق ەتۋ جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ٴداستۇرى، بۇلاردىڭ ىشىندە چياۋشان تاۋىنداعى حۋاڭدي قابىرىنا بارىپ سيىنۋدىڭ تاريحى ۇزاق، تەگى ارىدا جاتقان ماڭىزدى قۇلشىلىق قيمىلى. حان ۋدي، تاڭ دايزۇڭ، سۇڭ رىڭزۇڭ قاتارلى پاتشالار كەلىپ قۇلشىلىق ەتەتىن، سۇن جۇڭشان، جياڭ جيەشى، ماۋ زىدۇڭ قاتارلى باسشىلار دا ازاناما جانە ارناۋ ٴسوز جازعان.


    كورىنىس دارەجەسى: AAAAA


    ساياحاتتاۋعا ۇسىنىس:3 ساعات


    بەلەت: ساياحات جاندانعان مەزگىلدەردە (ناۋرىزدان قاراشانىڭ سوڭىنا دەيىن) 90 يۋان، ساياحات ازايعان مەزگىلدەردە (جەلتوقساننان اقپاننىڭ سوڭىنا دەيىن) 50 يۋان.


    اشىلۋ ۋاقىتى: 8:00——19:00


    مەكەنجايى: شانشي ولكەسى يان-ٴان قالاسى حۋاڭلين اۋدانى


    قاتىناس باعدارلاماسى:


    اۆتوكولىكپەن: تۇڭحۋاڭ سايراعىمەن نەمەسە يانحۋاڭ سايراعىمەن بارۋعا بولادى.


    الەۋمەتتىك قاتىناس: شي-ٴان ۆاگزالىنداعى الەۋمەتتىك اۆتوبۋز بەكەتى، شي-ٴان شىعىس جولاۋشىلار بەكەتى جانە يان-ٴان جولاۋشىلار بەكەتىنەن حۋاڭدي قابىرى كورىنىس رايونىنا توتە باراتىن اۆتوبۋز بار.