ەكى  ٴماجىلىس حابارلارى   
شي جينپيڭ ۇيىرمە، گرۇپپالارعا بارعاندا شارۋاشىلىقتىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن جەبەۋدى كوپ رەت باسا دارىپتەدى
كەلۋقاينارى:     |جاۋاپتى رەداكتور:|    جاڭالانعان ۋاقىت: 2018-03-15 11:05

 

    ءوز حابارىمىز: ەكى ءماجىلىس كەزىندە باس شۋجي شي جينپيڭ ىشكى موڭعول، گۋاڭدوڭ، شاندوڭ، چوڭچيڭ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىنىڭ باياندامانى قاراۋىنا قاتناسقاندا، شارۋاشىلىقتىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتۋ جونىندە كوپ رەت ماڭىزدى ءسوز سويلەپ، وسىزاماندانعان شارۋاشىلىق جۇيەسىن قۇرۋدى، ناق تۇلعا شارۋاشىلىقتى كۇشەيتۋ، ساپالاندىرۋ كەرەكتىگىن باسا دارىپتەدى.

 

ىشكى موڭعول ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىنىڭ باياندامانى قاراۋىنا قاتناسقاندا، باس شۋجي شي جينپيڭ جەرلىك ورىننىڭ شارۋاشىلىقتىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن جەبەۋىنە ابزال امال كورسەتىپ بىلاي دەدى : كاسىپتى دامىتۋدا مال مەن وتىندى، جەر مەن جانار گازدى ويلاستىرۋمەن عانا شەكتەلمەۋ، جاڭا كاسىپ، جاڭا قوزعاۋشى كۇش، جاڭا ارتۋ اياسىن تابۋ كەرەك. سونىمەن بىرگە، نەنى ىستەۋ، نەنى ىستەمەۋ كەرەكتىگىن دە ويلاستىرۋ، الباتى داۋرىقپاۋ كەرەك.

 

شي جينپيڭ ەلىمىز شارۋاشىلىعى جوعارى قارقىنمەن ارتۋ باسقىشىنان جوعارى ساپالى دامۋ باسقىشىنا ءوتىپ ۇلگىردى، دامۋ يدەياسىندا وتكەندەگى كونە سۇردەكتەن كوز جازباي جۇرە بەرۋگە بولمايدى دەگەندى باسا دارىپتەي كەلە بىلاي دەدى : قازىر ەلىمىزدىڭ شارۋاشىلىق قۇرىلىمىندا زور وزگەرىس تۋىلدى، تۇرعىندار تۇتۋىنۋى جەدەل ساپالاندى، جاڭالىق جاراتۋ جاندانۋ مەزگىلىنە ءوتتى. ەگەر وتكەندەگى كونە سۇردەكتەن كوز جازبايتىن بولساق، سارا جول تابا الماۋمەن بىرگە، ورايدى ۇتتىرىپ قويامىز. شارۋاشىلىقتىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن جەبەۋدە ماڭىزدى ءتۇيىندى كاسىپ قۇرىلىمىندا بۇرىلىس جاساپ ساپالاندىرۋعا، ناق تۇلعا شارۋاشىلىقتى كۇشەيتۋگە جانە ساپالاندىرۋعا شوعىرلاندىرۋ كەرەك. ارتىقشىلىققا ارقالانا، كومەسكى كۇشتى كورە ءبىلۋ، ارتىقشىلىقتى اسىرىپ كەمشىلىكتى تولىقتاۋ ؛ ءداستۇرلى كاسىپتەر مول، جاڭا كاسىپتەرۋ از، مەشەۋ كاسىپتەر كوپ، ۇزدىك كاسىپتەر از، بايلىققا يەك سۇيەيتىن كاسىپتەر كوپ، قوسىمشا قۇنى مول كاسىپتەر از، ەڭبەككۇش شوعىرلانعان كاسىپتەر كوپ، كاپيتال مەن تەحنيكا شوعىرلانعان كاسىپتەر از بولۋداي جاعدايدى قۇلشىنا وزگەرتۋ، الۋان قۇرامدى، كوپ سۇيەنىشتى وسىزامانعى كاسىپتىك جاڭا جۇيە قۇرىپ، ارتىقشىلىعى انىق، قۇرىلىمى ۇيلەسىمدى، جاڭالىق جاراتا تەبىندەيتىن، وڭىرلىك سايكەسىمدى، قالا مەن اۋىل ءبىر تۇلعالانعان جاڭا دامۋ جاعدايىن قالىپتاستىرۋ كەرەك.

 

گۋاڭدوڭ ولكەسى ــ ەلىمىزدىڭ رەفورمالاپ ەسىك اشۋىنىڭ اتويشىسى، ونىڭ ەلىمىزدىڭ رەفورمالاپ ەسىك اشۋى مەن سوتسيالىستىك وسىزامانداندىرۋ قۇرىلىسىنداعى ورنى مەن رولى وتە ماڭىزدى. گۋاڭدوڭ ولكەسىنىڭ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىنىڭ باياندامانى قاراۋىنا قاتناسقاندا شي جينپيڭ گۋاڭدوڭنان شارۋاشىلىقتىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن جەبەۋ ءتۇزىلىس مەحانىزىمىن ورناتۋدا، وسىزاماندانعان شارۋاشىلىق جۇيە قۇرۋدا، جالپى بەتتىك اشىق ۇستالعان جاڭا اۋقىم قالىپتاستىرۋدا مەملەكەت بويىنشا اتويلاپ الدا ءجۇرۋدى تالاپ ەتتى. ول : ەلىمىز شارۋاشىلىعى ءدال قازىر دامۋ فورماسىنا بۇرىلىس جاساۋدىڭ، شارۋاشىلىق قۇرىلىمىن ساپالاندىرۋدىڭ، ارتۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشىن الماستىرۋدىڭ قامال الۋ كەزىندە ءتۇر، بۇل وتكەلدەن وتپەي بولمايدى، دەگەندى باسا دارىپتەي كەلە بىلاي دەدى : شارۋاشىلىقتىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن جەبەۋ ءتۇزىلىس مەحانىزىمىن قۇرۋ ــ جۇيەلى ينجەنەريا. مۇندا جالپى بەتتىك ويلاستىرۋ، بولاشاقتى كوزدەۋ، ءتۇيىندى كورنەكتىلەندىرۋ، تەتىكتى يگەرۋ كەرەك. ءتۇزىلىس مەحانىزىمدە جاڭالىق جاراتۋدى جالپى بەتتىك ىلگەرىلەتۋ، بايلىقتى بولىسكە سالۋ ونىمدىلىك قابىلەتىن جوعارىلاتۋ، بايلىقتىڭ ۇزدىك كاسىپورىندارعا جانە ساپالى ونىمدەرگە شوعىرلانۋىن، جاڭالىق جاراتۋ فاكتورلارىنىڭ ەركىن قيمىل جاساۋى مەن شوعىرلانۋىن جەبەپ، جاڭالىق جاراتۋدى جوعارى ساپالى دامۋدىڭ قۇدىرەتتى قوزعاۋشى كۇشىنە اينالدىرۋ، ۇزدىك ساپالى تۇزىمدىك قامداۋى، قىزمەت وتەۋ قامداۋى، فاكتورلار قامداۋى جانە كەمەلدى بازار جۇيەسى ارقىلى دامۋ ورتاسىنىڭ باۋرامى مەن باسەكە قۋاتىن ارتتىرۋ، جاسىل دامۋ ورەسىن جوعارىلاتۋ كەرەك.

 

باس شۋجي شي جينپيڭ مىنانى باسا دارىپتەدى : وسىزاماندانعان شارۋاشىلىق جۇيەسىن قۇرۋ ــ ءبىزدىڭ دۇنيەنىڭ عىلىم تەحنيكا توڭكەرىسى مەن كاسىپ توڭكەرىسىنىڭ اۋقىمىنا باستاماشى بولا الۋ ـ الماۋىمىزعا، حالقارالىق باسەكەدە ىرىقتىلىققا يە بولا الۋ ـ الماۋىمىزعا، قوس ءجۇز جىلدىق كۇرەس نىساناسىن ءساتتى ىسكە ورىنداي الۋ ـ الماۋىمىزعا سايادى.

 

باس شۋجي شي جينپيڭ مىنالاردى باسا ايتتى : ناق تۇلعا شارۋاشىلىقتى دامىتۋعا اناعۇرلىم باسا ءمان بەرۋ، جاڭا ۇرپاق يىنفورماتيسا تەحنيكالارى، ۇزدىك، جوعارى تەحنيكالى جابدىق جاساۋ، تومەن كومىر تەكتى جاسىل دامۋ، بيولوگيالىق ءدارى، سيفىرلى شارۋاشىلىق، جاڭا ماتەريالدار، تەڭىز مۇحيت شارۋاشىلىعى قاتارلى ستراتەگيالىق سيپاتتى جاڭادان كوركەيگەن كاسىپتەردى دامىتۋدى ماڭداي الدى ماڭىزدى ورىنعا قويىپ، كاسىپ جۇيەسىنە جاڭا تىرەك ورناتۋ كەرەك. اسىلىنان ايرىلىپ، قىمباتىن قياتىن باتىلدىققا باسىپ، ورتانى وتە بىلعايتىن، جاراقسىز زاتتاردى مول شىعاراتىن كاسىپتەر مەن كاسىپورىنداردى كەسكىن ەكشەپ كەرەكتەن شىعارىپ، جاڭا كاسىپتەردىڭ دامۋىنا مۇمكىندىك جاراتۋ كەرەك. عىلىم تەحنيكادا جاڭالىق جاراتۋ ــ وسىزاماندانعان كاسىپ جۇيە قۇرۋداعى ستراتەگيالىق تىرەك. مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق سۇرانىسىن كوزدەپ، مەملەكەتتىك كەلەلى عىلىم تەحنيكا نىسانداردى ىرىقتىلىقپەن ۇستىگە الۋ، ەل ءىشى ـ سىرتىنان جوعارى تەحنيكا، تاڭداۋلى تالانت ەنگىزىپ، ورتا، شاعىن كاسىپورىنداردى عىلىم تەحنيكامەن سۇيەمەلدەۋدى كۇشەيتۋ، دەربەس ءبىلىم مەنشىك ۇقىعىنا جانە باسەكە قۋاتىنا يە جاڭالىق جاراتقىش كاسىپورىنداردى اناعۇرلىم كوپتەپ قۇرۋ كەرەك.

 

ءار قايسى ۋاكىلدەر ۇيىرمەلەرىنىڭ باياندامانى قاراۋىنا قاتناسقاندا باس شۋجي وتانعا ورالعان دارىندىلارمەن، كاسىپ جاراتقاندارمەن مۇمكىنىنشە كوبىرەك اڭگىمەدە بولدى، ول بىلاي دەدى : جاڭالىق جاراتۋ ــ مەملەكەت ساياساتى، تەك كونە ـ جاڭا قوزعاۋشى كۇشتەردى تاريحي الماستىرۋدى ىسكە اسىرعاندا عانا جۇڭگو ناعىز قۇدىرەتتەنە الادى. ءبىز عىلىم تەحنيكادا كاسىپ جاراتۋدى جەبەيتىن ەكولوگيالىق شارت ـ جاعداي جاراتىپ باۋرام قۋاتىمىزدى ارتتىرۋىمىز كەرەك. اعا بۋىندارىمىز ايتقانداي، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى كوركەيۋىن ىسكە اسىرۋ ايالسىز جاڭالىق جاراتۋعا، ۇزدىكسىز جاڭالىق جاراتۋعا مۇقتاج، كۇندەي شۋاقتانا، ايداي نۇرلانا بەرۋ، جاسىماس جىگەرلى، قايتپاس قايسار بولۋ كەرەك.

 

شي جينپيڭ مىنالاردى باسا ايتتى : دامۋ ــ ەڭ ماڭىزدى مىندەت، دارىندىلار ــ ەڭ زور بايلىق، جاڭالىق جاراتۋ ــ ەڭ ەگەي كۇش. جۇڭگو ەگەر جاڭالىق جاراتۋ تەبىنىمەن دامۋ جولىمەن جۇرمەسە، كونە ـ جاڭا كۇشتەردى ءساتتى الماستىرا الماسا، شىنداپ قۇدىرەتتەنە المايدى، تەك قانا قاڭقاسى بار قاۋقارسىز كۇيدە قالا بەرەدى. دارىندىلار ساياساتى، جاڭالىق جاراتۋ مەحانىزىمدەرى كەلەسى قادامداعى رەفورمادا ماڭىزدى ءتۇيىن ەتىلەدى.

اۋدارعان: قاناتبەك جۇماباي ۇلى